‘२०६७ जेठ १४ गते संविधान जारी नभए के हुन्छ?’ राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाललाई सोधेको यो प्रश्न समकालीन नेपाली राजनीतिको यथार्थ हो। जन–जनका मनमस्तिष्कहरु अनिर्णित छन्। कारण, आज जे–जे भइरहेको छ, नहुनुपर्ने मात्र भइरहेको छ र भोलि के हुन्छ, भोलि केही नभएसम्म थाहै नहुने अवस्था छ। राजनीतिक गतिरोधको अन्त्यहीन शृंखला राजनीतिक दुर्घटनालाई रातो कार्पेट बनेर लम्बिँदो छ।
हिजो–अस्तिमात्रैको कुरा त हो नि, नारायणहिटीबाट राजसंस्था हट्छ भन्दा मान्छेलाई पत्याउन गाह्रो हुन्थ्यो तर त्यो सत्य नै भयो। देशको राजसंस्था नागार्जुन बंगलामा सीमित छ अहिले। मतलब, संविधानसभाको चुनाव भएपछि देशमा रामराज्य हुन्छ भनिन्थ्यो, आखिर ती सब अनुमानका खेती प्रमाणित भएका छन्। देश गणतन्त्र भएपछि त स्वर्गै पल्टिन्छ भनिन्थ्यो तर भयो उही पञ्चायतभन्दा पनि खत्तम। घटनाक्रमहरुलाई सकारात्मक रुपमा हेर्न नसक्ने पंक्तिकारको दृष्टिदोष वा प्रवृत्तिको चित्रमात्र होइन यो, खासमा नेपाली राजनीतिको कटुसत्य पनि हो।
प्रसंग फेरि पनि राष्ट्रपतिको प्रधानमन्त्रीतिर तेर्सिएको प्रश्नमै केन्द्रित छ। गणतन्त्र नेपालको अन्तरिम संविधान–२०६३ ले सेरेमोनियल भूमिका किटान गरेका राष्ट्रपति डा. रामवरण यादव पछिल्ला दिनमा राजनीतिक भेटघाटमा यति व्यस्त छन् कि उनको दैनिकी नै बदलिएको छ। राष्ट्रपति यादवले प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, प्रमुख विपक्षी दल एकीकृत नेकपा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलगायतका नेताहरु, संविधानसभाध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङ, एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनाल, प्रभावशाली नेता केपी ओलीदेखि नेपाल मदजुर किसान पार्टीका अध्यक्ष नारायणमान विजुक्छेहरुसमेतलाई छुट्टाछुट्टै भेटेर गम्भीर जिज्ञासा प्रकट गरे। राष्ट्रपति शासनको वकालत गर्दै आएका विजुक्छे हिजोका दिनमा राजा र दरबारको सम्भावित कदमको छनक दिन्थे अहिले खुलेआम राष्ट्रपति सक्रिय हुनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइरहेका छन्। यो एउटा संयोगमात्र होइन, नेपाली राजनीतिलाई पञ्चायतदेखि बहुदल र गणतन्त्रसम्मको नाडी छामेका रैथाने पाका नेताको यथार्थ अनुभव हो। छापाहरुमा आएको छैन तर कानुनविद्हरुदेखि सैनिक जनरलहरुसम्म, कूटनीतिज्ञहरुदेखि बौद्धिक–प्राज्ञिक वर्ग र नागरिक समाजका अगुवाहरुसँग पनि राष्ट्रपति यादव कुनै न कुनै रुपमा गम्भीर विचार–विमर्श गरिरहेका छन्। यो कुरा होइन भन्देलान् र भन्नु नै पर्छ राष्ट्रपतिका कानुनीदेखि प्रेस सल्लाहकारहरुसम्मले तर पनि सत्य यही हो, यहीमात्र हो।
खासगरी प्रधानमन्त्री नेपालसँगको पछिल्लो भेटवार्तामा राखेका जिज्ञासाको जग र परिवेशलाई केलाउने हो भने मुलुकको पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमप्रति राष्ट्रपति डा. यादव पूर्णतः असन्तुष्ट रहेको प्रमाणित हुन्छ। तेस्रो चरणको आन्दोलनमा उत्रिसकेको एकीकृत माओवादीको गणराज्य घोषणा कार्यक्रमबाट राष्ट्रपति यादव झस्किएका त छन् नै, आवश्यक परे त्यसको प्रतिरोधमा कदम उठाउन सरकारलाई घचघच्याइरहेका छन्। प्रधानमन्त्री नेपाललाई माओवादीको गणराज्य घोषणा प्रयास किन नरोकेको भन्ने राष्ट्रपति यादवको प्रश्न, प्रश्नमात्र होइन राष्ट्रप्रमुखको सरकारप्रमुखविरुद्ध शालीन कटाक्ष पनि हो। राष्ट्रपतिको यो कटाक्षमा हा मा हा मिलाउँदै नेपालस्थित अमेरिकी सहायक राजदूतले प्रधानमन्त्री नेपालसँग घन्टौं वार्ता मात्र गरेका छैनन्, गणराज्य घोषणाको कदमले माओवादी नसच्चिएको निष्कर्ष सुनाइसकेका छन्। यहींनेर नेपालको शान्ति प्रक्रिया खतरा उन्मुख रहेको भन्ने राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्को पछिल्लो निष्कर्ष मेल खान्छ।
जननिर्वाचित संविधानसभाले बितेका डेढवर्षे कार्यकालमा संविधान लेखनमा ध्यान केन्द्रित नगरेकोमा सब से बढी भयभीत र त्रसित देखिएका छन् राष्ट्रपति यादव। त्यसैले यदि २०६७ जेठ १४ मा संविधान जारी नभए स्थिति के हुन्छ भनेर विकल्प खोज्न सरकारप्रमुख नेपाललाई सचेत गराइरहेका छन् राष्ट्रपति यादव। तर, रोम जलिरहँदा बाँसुरी बजाइरहने निरोको कथाको नेपाली संस्करण प्रस्तुत गर्दैमा फुर्सद छैन नेपाली प्रधानमन्त्री माकुनेलाई।
विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको आधारशिविरमा बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठक प्रसंगदेखि चुरेभावर क्षेत्रका वन र ढुंगा सकिन लागेका सवालमा राष्ट्रपति डा. यादवले सरकारप्रमुख नेपालसँग जवाफमात्र मागेका हैनन्, सरकारको औचित्यबारे पनि औंला ठड्याएकै हुन्। बुझ्नेलाई इशारा काफी छ भनेजस्तै प्रसंग हुन् यी।
घटना प्रसंग जे भए पनि संविधानतः सेरेमोनियल भूमिकामा बाँधिएका राष्ट्रपति डा. यादव अब मुलुकको संक्रमणकालीन राजनीतिक निकासका लागि सक्रिय भूमिका निर्वाहको खोजीमा चनाखो बन्दै गएको तथ्य बुझ्न गाह्रो छैन। राष्ट्रप्रमुखलाई सरकारप्रमुखसँग सिधै प्रश्न गर्ने अधिकार छ, छैन? यो त बहसको बेग्लै विषय बन्ला तर असन्तुष्ट बन्दै गएका राष्ट्रपति र खास छवी प्रस्तुत गर्न नसकेको सरकारको दैनिकीबीच तादम्त्यता मिलेन भने अकल्पनीय राजनीतिक दुर्घटना टाढा नहुन सक्छ।
कैलालीमा भड्किएको सरकार र माओवादी सुुकुम्बासी विवाद वा नेपाली सेनाको हकमा शान्ति सम्झौता पुनरावलोकन गरिनुपर्छ भन्ने रक्षामन्त्री विद्या भण्डारीको अडानबीच राष्ट्रपति यादवको प्रश्नशैली सिधै जोडिएका छन्। भनिराख्नु परोइन, नेपाली सेना शान्ति सम्झौताको रटानमा सीमित नहुने पक्का छ। सेनाले अबको परिस्थिति कसरी ‘ट्याकल’ गर्ने भनेर आफ्नो आन्तरिक तयारी गरिरहेको तथ्य धेरैलाई गफ जस्तो लाग्ला तर त्यसका पछाडि राष्ट्रपति यादवले प्रधानमन्त्री नेपाललाई सोधेको प्रश्नको ठूलो धाप छ। अर्थात् अब जुनसुकै मुद्दामा दलहरुबीच एकता, सहमति र सहकार्य नहुने हो भने निश्चित छ देशमा सैन्य शासन, त्यसको नेतृत्व गर्नेछन् इतिहासले पहिलो राष्ट्रपति बन्ने सौभाग्य डा. रामवरण यादवले।
अहिले यो प्रसंग ठट्टा लाग्ला केहीलाई। तर, यो सत्य त्यति टाढा छैन। किन भन्नुस् त, ६७, जेठ १४ मा संविधान जारी नभएपछि संविधानसभाको औचित्य समाप्त हुन्छ। संविधानसभाले अब बाँकी ६ महिनामा संविधान लेख्यो भने त्यो संसारकै लागि आठौं आश्चर्य हुनेछ। कुरोको चुरो के हो भने, स्वयं सभासद्हरु वा ठूला पार्टीहरु आफैं मञ्जुर छैनन् संविधान लेख्न वा जारी गर्न। जब मतै मिलेको छैन संघीयताको कुरामा, आत्मनिर्णयको अधिकारको सवालमा वा राज्य पुनर्संरचनाको मुद्दामा भने के लेख्ने संविधानमा? यस्ता अनगिन्ती सवाल छन्, जो ६ महिनामा सल्टिदैनन्। त्यो सल्ट्याउन सक्ने ल्याकत पनि बाँकी छैन दलहरुसँग।
उसो भए, संविधानसभाको म्याद थपिँदैन त? अब ठूला पार्टीले सहीछाप गरेपछि थपिन्छ। त्यो संवैधानिक हुन्छ त? हुँदैन। किनभने अन्तरिम संविधान आफूअनुकूल ६ पटक बलात्कार गरिसकेका दलसँग अब त्यो गर्ने ताकत छ तर औचित्य छैन। राज्यले अपनाएको संवैधानिक सर्वोच्चताको अन्तिम बलात्कार त्यही हुनेछ जो नयाँ द्वन्द्वको ताजा कारण हुनेछ। जब संविधान बन्दैन र संविधानसभाको औचित्य समाप्त हुन्छ भने संविधानसभा विघटन भएको मानिनेछ। कारण, अन्तरिम संविधान–२०६३ ले ६७, जेठ १४ गतेभित्र संविधान जारी नभए के हुने भन्ने प्रावधान तोकेकै छैन। अब दलहरुले अप्ठ्यारो परेपछि आखिरी घडीमा गर्ने संशोधन संविधानविपरीत र जनादेशको ठाडो उल्लंघन हुनेछ। संविधानसभाको चुनावमा जनताले दिएको जनादेश ६७, जेठ १४ सम्मका लागि मात्रै हो। जहाँसम्म संविधानसभा औचित्यपूर्ण रहँदैन भने व्यवस्थापिका–संसद्को वर्तमान संरचना पनि स्वतः खारेज हुनेछ। किनभने संविधानसभाको म्याद सिद्धिदा व्यवस्थापिका–संसद् बाँच्ने परिकल्पना यो संविधानमा छैन। अब रह्यो, सरकारको हालत के हुन्छ भन्ने कुरा। उत्तर त सिधा र सरल छ नि, जब व्यवस्थापिका नै रहेन भने सरकारको औचित्य सकियो। माकुने सरकारले राष्ट्रपतिलाई राजीनामा बुझाउनुको विकल्प रहँदैन। अनि सम्पूर्ण अधिकार आफूमा निहित गरी राष्ट्रपति आफैंले या त सेनाको बलमा या आफ्नो विवेक प्रयोग गरेर शासन सुरु नगरी सुखै छैन। अन्तरिम संविधान ‘फेल’ गरेपछि के गर्ने? कुनै दलले सोचेका छन्? त्यसैले राष्ट्रपतिका प्रश्नप्रति सनका भरमा देशलाई संघीय गणतन्त्र बनाउने गिरिजा, प्रचण्ड र माकुनेले उत्तर दिने कि? या उत्तर खोज्न जनता आफैं फेरि अग्रसर हुने? पहिलो छनौट कांग्रेस, एमाले र माओवादीको, दोस्रो छनौट जनताको ।
Related posts:
जेष्ट १४, २०६७ गते नेपालमा संविधान जारी नभए नेपालमा केहि फरक पर्दैन | संविधान किन चाहियो र ? १-२ वर्ष नभएर पनि त चली हाल्यो | र यसरि नै चल्ने छ | अन्तरिम संविधानको म्याद थप्दै जाने अर्को १० – २० वर्ष चली हाल्छ |
अहिले झैँ “काले काले मिलेर खाने भाले” |
काशी कश्मिर अजब नेपाल !!!
सुरज श्रेष्ठ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
1
SAMBIDHAN नबने EMALE RA CONGRESS KO JIMMA
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
2
sambidhan nabane congress and एमाले le जिम्मा लिउनु पर्छा ramro संबिधान लेख्ने भए haruwa makune le rajinama dinu पर्छा.
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
3
लेख राम्रो लाग्यो, यथार्थ एही नै हो .
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
0
तेस्पछी नेता हरु को टाउको फुट्छ ……..के हुनु नि जनताको पनि टाउको फुठच
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
1
सुर्य जी
तपाइँ राम्रो लेख्नु हुन्छ ,तर अलि बौद्दिकता को कमि चै छ !!किन भने नेपालि सेना भ्रस्ट नालायक अफिसर को झुण्ड हो ,तेस्मा सुधार नगरी त्यो दम औदैना |
सेना बलियो भए मावोबादी ले हिजो तेसरी लिन सक्दैन थ्यो ??
नेपालि सेना कथा को हाउगुजी हो भने ,रामबरण यादब कागज को बाघ ,अनि तपाइको लेख नुन नपुगेको मिठो तरकारी !!!
द्रोण
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
2
साथीहरु
२०६७ साल जेष्ठ १४ गते संबिधान न बने के होला भनेर सुर्य जी ले हामि सबै लाई सतर्क गर्नु भयो/ अहिलेको दल हरुको दम्भ र चर्तिकला हेर्दा संबिधान तेतिबेला सम्म बनिने कुरा सम्भव देखिंदैन/ तर यी लाज नभएका दलहरुले उही पहिलेको संविधानको धारा १२७ को मनपरी व्याख्या गर्न बाध्य गराएर कुर्सि भोगेकै जस्तो गरि अहिले पनि उनीहरुले तेस्तै गर्नेनै छन्/ यी कुर्सि भोगी दलहरुले कुर्सि मरे छोड्ने छैन संबिधान पनि लेख्न सक्ने उनीहरुको औकात पनि छैन/
कसरि लेख्ने उनीहरुले संबिधान? उता मधेसीहरु धम्क्याई रहेको छ कि उनीहरु सिट ८ बुंदे सम्झौता गरे बमोजिम संबिधान नबनेमा ठुलै बिद्रोह गर्ने भन्दै छ/ संबिधान बन्नु भन्दा अघि संबिधान सभाले कस्तो संबिधान बनाउने भन्ने कुरामै प्रभावित हुने तेस्तो ८ बुंदे सन्धि गरे बाटनै संबिधान सभाले कुनै संबिधान बनाउन नसकिने प्रस्टै देखिन्छ/
मधेसी हरुको माग र तिनीहरु सिट गरिएको ८ बुंदे सम्झौता नै संबिधान बनाउने कुरामा सबै भन्दा ठुलो बाधा हो/ के संबिधान सभाले ८ बुंदे सम्झौता अनुशार नेपालको सम्पूर्ण तराईमा मधेसीको आत्म निर्णय गर्न सक्ने, उनीहरुको आफ्नै सेना राख्न दिने, विदेश सिट सोझै सम्झौता गर्न दिने प्राबधान राखेर संबिधान को प्रस्ताव पास गर्न सक्ला? त्यो कुरा त् सिधै तराई लाई स्वोतन्त्र भएको घोसना गर्न दिने हुन् जान्छ/
तराईलाई तेस्तो अधिकार दिएर समिधान बनाए अरु राज्यहरुलाई कस्तो कति अधिकार दिने त् सबै राज्य हरुले तेस्तै त् अधिकार माग्नेनै छन्/ गिरिजाले कुन बिशेसज्ञ सिट सलाह लिएर बा कुन ठुलो शक्तिको निर्देशनमा मधेश बादी सिट तेस्तो सम्झौता गरे, यो प्रस्न को उतर खोज्दैमा नेपाल एउटा असफल रास्त्र्मा दर्ता भई जाने छ/ देस एउटा असफल रास्ट्रको रुपमा दर्ता भए पछी जय कृस्ण गोएत र उसको पछाडिको ठुलो शक्तिलाईनै अबशर प्राप्त हुनेछ र उनीहरुले तराई नेपाल बात छुटिएको घोसना गर्ने छ/ यो संदर्वमा भारतको नेता इन्द्र प्रशाद गुजराल आउँदा “नेपाल दुई मुलुकको देस” भने/ के भन्न खोजेको हो हामि सबैले बुझ्नु जरुरि छ/ नया संबिधानकै प्रसंगमा तराई लाई स्वोतन्त्र देस बनाउनु पर्ने र तराईमा मधेसी मुलको बाहेक अरु नेपालका जातिलाई नराख्ने भन्दै हतियार उठाएको जय कृस्ण गोएतले ‘ मोका येही हो नेपालमा अहिले संबिधान छैन र नया संबिधान बन्न लागेको बेलानै तराई स्वोतन्त्र गर्न सकिने संबिधान बनाउन जे गर्नु पर्छ गर्ने भनेको बात नेपालमा अहिले नया संविधानको प्रसंग भित्रै ठुलो षड्येंत्र लुकेको स्पस्ट देखाउंछ/
मधेस बादीहरुले जस्तै दवाव दिए तापनि उनीहरुले चाहेको जस्तै अधिकार दिएर सम्पूर्ण तराईलाईएक मधेस बनाउने संबिधान बहुमत बात पास हुनै सक्दैन/ तेसैले लुकेको बिदेसी सक्ति नेपालमा बहुमतको राज होयिन सहमतिको राज चलुन र संबिधान भोट को प्रकृया मा होयिन सहमतिमा बनुन भनि चाहन्छ/ तेसैले भारतले छान्दै रोज्दै भारत् परस्त पार्टी र तिनका नेता हरु जनताले तिरस्कार गरिएको भए पनि कसै गरि साता मा पुर्याएको/ अब प्रस्न हामिलायिनै के यिनीहरुलाई ८ बुंदे सम्झौता अनुशार मत बहुमतको प्रक्रिया लत्याई उनीहरुको सहमतिमा संबिधान बन्न दिने त्?
२०४६सालो संविधानको लागि हजारौ तराई बाशिले प्राण दिएका थिए/ २०४६ सालको आन्दोलनमा कुनै तराई बाशिले अहिले मधेस बादीले राखेको जस्तो कुनै माग राखेको थिएन/ २०४६साल्को संबिधान लाई सबै नेताहरुले संसारकै सबै भन्दा राम्रो संबिधान भनेको थिए/ तर तेतिबेला नया संबिधान बनेर प्रथम चुनाव पछि गिरिजा प्रधान मन्त्रि भए पछी टनकपुर सन्धिमा प्रधान मन्त्रीको तेस्तो सन्धि गर्ने संबैधानिक अधिकार नभएको कुरा उठे पछी को सदन बिघटन पछी नेपालमा नया संघिय संबिधान बन्नु पर्ने र तराईलाई मधेस राज्य बनाएर मधेश राज्यलाई विदेश यानिकी भारत सिट सम्झौता गर्न सक्ने अधिकार दिनु पर्ने भने बात नेपालमा नया संविधानको ठुलो षड्येंत्र लुकेको देखिन्छ/
यसै प्रसंगमा तराईलाई पहिला मधेस बनाउने, हिन्दी भाषालाई रास्त्रिये भासा बनाउन लगाई पछी बिहारको प्रान्त बनाउन सजिलो हुन् दिनकै लागि गिरिजाको सरकारले तराईमा मैथिली आदि भाषालाई सरकारी काम काजि भाषा बनाउन नदिएको देखिन्छ/ नभए त्यो गिरिजाले मैथिली आदि भाषालाई काम काजि पनि बनाउन नदिने तर उप्रास्त्र्पतिको हिन्दी भाषाको प्रसंग लाई चाहिं यो राजनैतिक कुरा अदालतले निर्णय गर्न नमिल्ने भनेर घुमाउरो तरिकाले हिन्दी भाषालाई रास्त्रिये भाषा बनाउने कुरा को समर्थन गरे बात नया संबिधान बन्नु पर्ने भित्र गिरिजाको नियेत सफा नभएको देखिन्छ/
अब यसै प्रसंगमा के माओबादीहरु देस बादी भएत? धेरै ले नभए कसै कसैले यो कुरा सोचेर पनि माओबादीलाई समर्थन गरे भोट पनि दिए/ तर मलाई लाग्छ उनीहरुले पनि ठिक सोचेनन् र ठिक गरेनन/ माओबादीहरु पनि नया संबिधान बन्नु पर्ने बिदेसि स्वार्थको संदर्वमा सफा छैनन/ उनीहरुकै नेता मन्दलिकै एक नेता थिए त्यो तराईलाई स्वोतन्त्र बनाउनु पर्ने भनि माग गर्ने जय कृस्ण गोएत/ अहिले पनि त्यो जय कृस्ण गोएत नै एक मधेस बादीको लुकेको सर्व मान्य नेताहुन/ माओबादीको जातियेताको आधारमा संघिय सरकार बन्नु पर्ने नीति रहनुनै उनीहरु तिनै जय कृस्ण गोएत जस्तोको लागि प्रोत्शाहन को कारण बनेको छ/ माओ बादीहरू साँच्चैको बाम सिधान्त त्यो पनि माओको सिधान्त मान्ने भए त् ‘एक नेपाल एक प्रदेशको माग गर्ने थिए”. जात जातिको कुरा गर्ने माओबादी भन्दा खिसिक्क हास्ने कि मुसुक्क हास्ने मलाई थाहा छैन तर यो कुरा हाँसो उठ्दो अबस्य छ/ शायेद मेरो यो धारणाले मलाई माओबादी भन्ने हरुलाई मलाई चिन्न मदत गर्ने छन् भनि आस गर्दछुं/
फेरी अचम्मै सिट सबै जना अहिले सरकारमा कस्तो कुतात्वो हरु को हाली मुहाली छ भनेर जाँदा जाँदै पनि यिनीहरु बाटै छिटो संबिधान बनुन भनि चाहन्छ/ येस्मा साथीहरुलाई मेरो एउटा आग्रह युक्त सल्लाह छ, नेपाली जनताको बहुमत एक नेपालमा छ तर त्यो एक नेपाल पन्छेको जस्तो एक भाषा एक भेषको एक नेपाल होयिन/ हामि सबै मिलेर बहुमत जसको छ उसैलाई शाशन गर्न आवाज उठाउन ढिला हुँदै गई रहेको छ/ दलीय सहमतिको नाम मा अल्पमत बहुमत माथि हाबी हुनु भनेको हामीले हेर्दा हेर्दै हाम्रो देश टुक्रिन हामीनै सहायेक बन्नु हो/ बहुमतको राज त् चलन दिउन अहिले बहुमत छाहे जसकी होस् बहुमत को सरकार बान्नु पर्ने भएमा बहुमतले निर्णय गर्नु पर्ने हुन्छ अनि हामीले पनि हेरुन कसरि ती अस्ति भर्खर आएर गिरिजाको बाहुली बात नागरिकता पाएका अल्प मतको बिहारी मधिसेले अरु बहुमतको तराई बाशी लगाएत सम्पूर्ण नेपालीको मत बिरुद्ध तराईलाई उनीहरु मात्र बस्न पाउने एक मधेस बनाउँला भनि/ हामीलाई जन सर्बोच्चता चाहेको छ बहुमतको सरकार चाहेको छ पहिला अनि मात्र संबिधान/ जन्सर्बोच्च्ता र बहुमतको राज भएको अबस्थामा हाम्रो मत बिरुद्धको त्यो नेवारको, लिम्बुको आदिको राज्य बन्दैन तर नेवार लिम्बु मगर तामांग आदि सबैको समान अधिकार भएको संघियता को ब्यबस्था पक्कै बन्छ/
सानो बुद्धिले धेरै नजानिकनै अलि लामो लेखे माफ गर्नुस साथि हरु/ तर जे लेखे देस प्रेमले लेखें येती साथीहरुलाई निबेदन गर्छु/
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
2
पुराना गल्ति हरु जे भए भए, अब नया सहमति बनाएर जानु पर्छ | कुनै पनि काम निक्कै ढिला भएपछी मात्रै गर्ने हाम्रा नेताको बानि नेपाल लाई इंडिया घोषणा गरे पछी मात्रै बुद्दी फिर्छ कि ?
समस्याको समाधान सजिलो छ तर समस्याको गाम्भीर्यतालाई खोइ बुझेको ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
1
सुर्य खड्का जी
चुनाब हरवा हरु प्रधानमन्त्री र उपप्रधानमन्त्री भयर प्रजातन्त्र र लोकतन्त्र को देश को पट्टी संसारसामु देखायर गरिब करदाता नपाली को पेसामा मोज गर्यर मन्त्रि को कुर्सि चकलेट जस्तो भागबन्डा लुचाछुनी गर्यर , धमला र बेगम जस्तो को सपोर्ट गर्यर देश हाक्न मिले संबिधान बनायर अनुसासन र आचरण मा बस्यर कीन जोखिम लीने ?
धन्यवाद
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
1
सुर्यजीले उठाएका सवालहरु ठिकै भए पनि हुनेवाला केही छैन किनभने येस्ता इतिहासहरु नेपाली राजनीतिका द्रिस्यहरुमा पटक पटक दोहोरिएका छन् | के हुनु नि, पुन संबिधान संसोधन हुन्छ, संबिधान सवाको म्याद थपिन्छ अनि काले काले मिलेर खाऊ भाले हुन्छ |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
0
सम्भिधान बनाउन अघि माओबादीको सम्पूर्ण कार्यकतालाई सान्ति.,विकास ,लोकतन्त्र,प्रेस सतंत्र ,मानव अधिकार र व्यक्तिगतसतान्त्रताको बारेमा राम्ररी पाठ सिकाउनु जरुरि छ अन्यथा नया बन्निने सभिधान्को पनि कार्यन्वयन हुने छैन एदी बनाए पनि अर्थ हुने छैन
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
3
एक पटक ६ महिना सम्भिधान सभा को म्याद थप्ने प्रावधान छ । त्यस पछि पनि नया सम्भिधान बनाउन न सके यस सम्भिधान सभा को औचित्य स्वतः समाप्त हुन्छ। त्यसपछि जनताको नया निकासको खोजमा राजतन्त्र ले पनि मौका पाउने बाटो खुल्न सक्छ ।
काशी कश्मिर अजब नेपाल !
सुरज श्रेष्ठ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
3
…………गर्ने लाई भन्दा देख्ने लाई लाज………. भने जसरि यी नेता हरु ले तपाईं हाम्रै आँखा अगाडी संबिधान सभा को म्याद थप गर्ने छन र अन्तिम घडी मा हतार हतार ताली मारेर जनता को आँखा मा छारो हाल्नेछन किन भने यो हाम्रो नेपाली राजनीति को संस्कार जस्तै भैसकेको छ र येही पर्क्रिया लाई अंगाल्नु माओबादी को पनि बाद्ध्येता हुने छ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
0
सुर्य खड्का जी
हरवा भयर पनि प्रधानमन्त्री ,उपप्रधानमन्त्री बनेर राष्ट्र को ढुकुटी कर को पैसा बाट मोजमस्ती गर्न पायर ,धमला र बेगम समालेर ,मन्त्रि कुर्सि चकलेट जस्तो भागबन्डा गरि , संसारलाई प्रजातन्त्र ,लोकतन्त्र को पट्टी बाड्न पाये
संबिधान लेखेर अनुसासन र आचरण को राजनेती गरेर कसलाई जोखिम लीनु छ ?
नेपाली उखान याद आयो
बिरालो को मुख मा पट्टी कसले बाधने ?
धन्यवाद
मन परे हरियो, नपरे रातोः
10 
0
सुर्य खड्का जी
कसले संबिधान बनायर डर र त्राश को राजनीति गर्छ ?
मजाले राष्ट्र को आम्दानी (कर) खर्च गरि मन्त्रि कुर्सि चकलेट जस्तो भागबन्डा गरेर हरवा प्रधानमन्त्री हरवा उपप्रधानमन्त्री भयर धमला र बेगम निर्दोष भनेर प्रजातन्त्र र लोकतन्त्र भनेर संसार लाई अन्धो बनायर देश हाक्न पाय कसले संबिधान लेखी अनुसासन र आचरण मा बसी जोखिम को राजनीति गर्छ ?
नेपाली उखान याद आयो
बिरालो को
घटीमा घन्टी कसले बाधने ?
धन्यबाद
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
0
surye ji ko lekha thikai ho, bholi hune kura lai inkit gareko ho ramro chah.
surye ji, jasle je bhane pani lekhna na chhodnu hola hai
hamro subhakamana chha sadhai
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
0
जनता संयमित हुनु पर्छा , नियमकानुन सबै उही हुन्छा नया संबिधान आएपनि, गर्न हुने र नहुने काम फोल्लोव उप गर्यो भने देशमा शान्ति हुन्छा. चाहिदैन, वकिल,न्यायाधिस,च्दो फिदियो, भद्र भलाद्मी कोहि चाहिदैन, सबै आ-आफ्नै काममा ब्यस्त हुन्छन आहिलेका यी नेताहरुको मात्र बेरोजगार हुन्छा, मलाई केहि हुदैन. हुनत मलाई उही जंगली युगमा जना खोजेको हो त ???? भन्नु होला किनभने त्यो बेला क संबिधान थियो त ?? थिएन र शान्ति नै थियो ह गी ?????? तर आहिले संबिधान भए पनि जंगली जनावर भन्दा फरक व्यवहार छैन कि कसो ???????
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
1
जेठ १४ गते भित्र संबिधान बन्दैन भन्ने कुरा त पक्का थाहा छ तर त्यस पछी के हुन्छ भन्ने चाँही मलाई थाहा छैन है साथी हो | थाहा नभएको कुरामा के गफ दिनु र ? जे होस् यति कुरा चाँही भन्न सक्छु कि देश र जनताको लागि चाँही राम्रो हुदैन होला |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
11 
1
नेपाली राजनीति अहिले एकातिर मियो बिनाको दाँई जस्तो र अर्कोतर्फ हो र होइन,हुन्छ र हुँदैनको माखो साङ्लोमै रुमल्लिएको छ |जसले गर्दा बिबिध शंका उब्जिएको छ र कतिपयले तेही शंकाको लाभ लिदै गएका पनि छन | त्यो लाभ देश र जनताको पक्षमा कती हुन्छ वा हुँदैन भन्ने कुरामा भने हामी सजग हुनै पर्छ |
दिशाहिन राजनैतिक नेत्रित्व र सरकारले आश्चर्यजनक ढंगले बर्तमान अन्यौलता तोडन कामयावी होला भन्ने आशा कम्तिमा अहिलेलाई छैन भरे भोली भयो भने बेग्लै कुरा | समय घर्के पछी चेत्ने पुरानो दिर्घ रोगले ग्रसित मनुवाहरुले अहिले नै आँखा उघारी हाल्लान् भन्ने छेकछन्द उती सारो देखिएको छैन |तर आँखा न उघारी सुखै छैन | ढिलो गरी उघ्रिएको आँखाले तात्विक असर पर्ला/ नपर्ला त्यो भने वेग्लै कुरा हो |
राष्ट्रपती समस्या समाधान वा समयसिमामै संविधान निर्माणमा चिन्तित हुन वा कसैको उक्साहटमा लागेर शासकिय वागडोर आफुमा ल्याउन महत्वाकांक्षी पथमा छन त्यो अर्को बहसको बिषय हो | यदी वास्तबमै चिन्तित हुन भने आफुले चालेको कदमले निम्त्याएको असहज परिस्थितीलाई पुनर्मुल्यांकन गरी मिल्नुको बिकल्प छैन |तेसैले हिजो जे-जस्तो गल्ती भयो त्यो आयन्दा हुने छैन भनेर एक वचन बोलेर एकताको डोरिमा बांध्ने जिम्वेवारि राष्ट्रप्रमुख कै हुन आउँछ | यती मात्रै गरे भने अहिलेको अन्यौलताको तुवालो फाट्ने र राजनीति सहि मार्गमा आउनेमा दुइमत छैन | तर उनी आफ्नो ईज्जत जाने ठानेर यसो गर्न उत्सुक छैनन | हुन त पछील्लो समयमा सकृय हुँदाहुँदै पनि दलिय सहमतिको बाधक आफु नहुने भन्ने मिठासपूर्ण बाणी उनको मुखारबिन्दवाट सुनिदै आएको छ | तर जव राष्ट्रपतिको कदम कुनै न कुनै रुपमा सम्बोधन गर्ने सहमतिमा दल पुग्न खोज्छन तव आफु यस्तो सहमतिवाट असन्तुष्ट रहेको भनेर वाटो छेक्छन र भन्छन मैले यो सब उनिहरुले नै निवेदन हालेका करणले गरेको हो किन गल्तिको भागी म मात्रा हुने |यस्ले के देखाउछ भने समस्या निधानमा उनी चिन्तित भएर हैन समस्या चर्काएर नै आफु अघी आउन खोज्दैछन एकवारको जुनीमा | तर प्राकृतिक स्रोत सम्पदामा राष्ट्र प्रमुखको हैसियतले सम्बर्धन र जगेर्नाको लागि पाईला चाल्न सम्बन्धितपक्षलाई घचघच्याउनु सकारात्मक कुरा हो |
०६७ जेष्ठ १४ मा संबिधान घोषणा नभए के हुन्छ भनेर जिज्ञासा राख्नु स्वभाविकै हो | तर घोषणा हुने अवस्था रहेन भने मेरो भूमिका के हुने भनेर अहिले देखी नै पूर्व तयारीमा जुटे जस्तो दौडधुपले सैनिक सहयोगमा राष्ट्रपतिय शासन लागु गर्न चाहनेहरुको मनमा भने जुनेली लागेको छ | यसो हेर्दा संबिधान निर्माणमा दवाब दिए जस्तो पनि देखिने अर्को तर्फ आफु सकृय हुने अबसर पनि मिल्ने र जनताको नाडी छाम्ने मौका पनि मिल्ने जस्तो कि तत्कालिन राजाले घोषित मितिमा संसदिय चुनाव सम्पन्न गर भनेर दवाव दिए जस्तो | उती वेला संसदवादी दलिय अकर्मन्यता कै कारण राजा देखिने,सुनिने र पाच्छरिने भए अहिले सोही प्रब्रित्ती दोहोरिएर राष्ट्रपती देखिने,सुनिने र पच्छारिने मार्गमा छन |
संबिधानसभामा आफु अनुकुलकै बातावरण हुनुपर्ने वा लेखिनु पर्ने दलिय अडानले पनि यस्तो कार्यलाई मलजल गरेको छ | एउटा चाहन्छ अन्तरिम संबिधानमा उल्लेख गरिएका बुँदालाई यसो थपघट गर्ने वा ०४७लाई ब्युताउन तर अर्को बिल्कुल त्यो चाहदैन | यो टकरावले पनि अर्को समस्या निम्त्याएको छ | मिलेर जाने कुरा त यस्तो अवस्थामा नदिका दुई किनारा जस्तै हुने भयो | ढुङ्गा चलाऊने कार्यमा को को छन त्यो त देखिएकै छ | कतीखेर कताको घुमाउने दहमा गएर जाकिएर हराउने अनी खोजी गर्न बिदेशी गोताखोर झिकाउनु पर्ने हो त्यो त अहिले नै अनुमान लगाउन सकिने कुरा भएन |किन भने यस बिषयमा राजनीतिक पन्डितहरु पनि अहिले मुखामुख गरेर एकअर्कालाई हेर्दै हाई काड्दै छन | नेपालको संबिधानमा माओवादी हावी भएको देख्न भारतले नचाहेकोले अहिले उसैको मनसुवा पुरा हुने बातावरण बन्दै गएको छ | यस बिषयमा पनि गहिरो छलफल हुन सक्छ | माओवादीको सहभागिता संबिधान सभामा दुईतिहाई पुग्ने संभावना छैन | त्यो जनमत माओवादीसंग छ | यो अवस्थामा या त सामान्य बहुमतले संबिधान लेख्ने र पारीत गर्नेगरी अन्तरिम संबिधान संसोधन गर्नुपर्यो वा त संबिधनलाई गर्भे टुहुरो बनाई संबिधान सभा बिघठन गर्नु पर्यो | अन्तरिम संबिधान सम्सोधन पनि माओवादी सहभागिता विना असम्भव छ | त्यसैले अचुक उपाए भनेको संबिधान सभा बिघठन नै हुन्छ पष्चगामिहरुको लागि | र सोही वमोजिम नै समस्या हरुको चुली लगाएर समय हुत्याउने खेल हुँदैछ | यसरी अरुको उचालाईमा लागेर घर भांड्नेहरुलाई कुलंघार सम्म अहिलेलाई भनिदिउ | बांकी त समयले नै भन्ला |
संबिधान नबने केही हुँदैन | अन्तरिम संबिधानको आयु बढ्छ | एउटा बिकल्प संबिधान निर्माणको लागि राष्ट्रपतिले काङ्रेस/ एमालेको संबिधानबिज्ञ र भिमार्जुनको सहभागितामा संबिधान निर्माण आयोग गठन हुन सक्छ |अर्को बिकल्प सजिलो छ त्यो भनेको सबै दल मिलेर जसरी सहमतिको दस्तावेजको रुपमा अन्तरिम संबिधान जारी भयो त्यसरी नै अन्तरिम संबिधानमा लेखिएको ०६७ जेष्ठ १४ को वाध्यकारी म्याद थपुवा हुन सक्छ | त्यो पनि भएन भने माओवादी राष्ट्रियताको पक्षमा आन्दोलनमा र काङ्रेस एमाले सत्तामा अहिले जसरी नै बसेर जुहारी खेलिरहन्छन | ताली बजाउने हरु कमल थापा,सुर्यबहादुर थापा, पशुपती समशेर आदी आदी हुनेछन | यता जनता महंगी,भोकमरी,बेरोजगारीको चपेटमा परेर ऐया-आथ्था गर्दै बिग्रिएको राजनीतिवाट पिरोलिने छन भने उता दमन वाट मारिने वा झाडापखाला बाट ज्यान गुमाउनेको संख्या गन्ती गर्दै सत्ताधारिहरु सोमरस सुरुप्प पिउदै ए तेतिको संख्या हैन क्या अली कम् पो हुन त मरेका भन्दै दैनिक प्रशासन चलाई रहनेछन | सोही अबधिमा कोही जुर्मुराउने,कोही ककरक्क परेर बस्ने, कोही आउट हुने,कोही छक्का हान्ने प्रयास गर्ने भन्दा अर्को केही हुने छैन यदी आउदो जेष्ठ १४ मा संबिधन घोषणा नभए | जनताहरुले भन्ने छन दु:ख पाउनु पर्ने मै मिरिमिच्छे | गर्ने भन्ने हनुमान पगरी गुथ्ने ढेडु | बस्
अन्त्यमा, सुर्य खड्का जुन पक्षको वकालत गर्ने ब्यक्ती भए पनि यो लेखले पश्चगामी र प्रतिक्रान्तिको दलदलमा फसेर देशलाई अनिर्णयको बन्दी बनाउने चेष्टा गर्ने ब्यक्ती र द्लहरुलाई सचेत हुन प्रेरित गरेको छ भन्ने लागेको छ |
धन्यवाद |||||||||||||||||||||||
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
11 
7
स*बिधान भएर नै कसले पो पालना गरेको छ र ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
0
फेरि पनि प्रतिपक्ष ? ल ल जे होस् …
सूर्यजीले कस्तो ठट्टा गर्न जान्या भन्या । संविधान सभाको औचित्य समाप्त भइहालेमा राष्ट्रपतिमात्र रहन्छन् भन्ने ज्ञान कहाँबाट प्राप्त भयो यहाँलाई ? सेनाको ‘ध्वाँस’मा छोटेराजाबाट बडेराजा बन्ने दुस्साहस गरे यिनको काशीबासलाई कसैले रोक्न सक्दैन ।
अहिलेको रुपान्तरित अवस्थामा यस्ता समस्याहरू आउनु ‘ठूलो’ कुरा होइन । यहीँ कतै कसैबाट ‘खाइपाइ आएकाहरूले सजिलै छोड्न कहाँ मान्छन्’ भन्ने आशयको अभिव्यक्ति पढेको थिएँ; अहिलेको अवस्थाको कारक यसैलाई मान्दा फरक पर्दैन । अर्कोतिर दशकौं युद्धमा होमिएर आएको दलले आफ्नो अडान छोड्ने त कुरै आएन । यही दुइ कुराको टकराव हो अहिलेको राजनीतिक अवस्था । हुन त पछिल्लो समयमा धेरै लचकता देखाएकै पनि हो । तर जति लचकता देखायो, त्यति नै कमजोर भएको हाउगुजीमा हालिमुहालीकर्ताहरू रम्दै रहेका छन् । भारतले सीमा मिच्दा चुइँक्क नबोल्ने राष्ट्रपति र ‘झूटो’ भनेर भन्ने तथाकथित सरकारमा बस्नेहरूबाट सूर्यजीले खै अझै के आशा गरिरहनुभएको छ !
समयमै संविधान जारी नभए म्याद थप्नुको विकल्प रहन्न । नभए अर्को चुनाव जिन्दाबाद, तर अर्को चुनावपछि पनि स्थितिमा खासै सुधार हुने ठोकुवा पनि गर्न सकिँदैन । त्यसैले शदियौंदेखिको निरंकुशता र सामान्तवादलाई समाप्त गरी आएको यो युगलाई अगाडि बढाउन संविधान सभालाई २-४ वर्षमात्रै हैन अझै दशकौं लम्ब्याए पनि मन सानो गर्नुहुँदैन ।
समयमै संविधान बनाउने हो र अहिले राजनीतिकलाई सही दिशा दिने हो त्यसको साँचो स्वयम् तथाकथित राष्ट्रपतिसँग नै छ । त्यो हो उनको असंवैधानिक, निरंकुश कदमका लागि माफी माग्ने वा आत्मालोचना गर्ने । अर्को विकल्प, तथाकथित सरकारसँग छ, त्यो हो सदनमा राष्ट्रपतिको कदमबारे छलफल गर्न दिने । जनताकै पक्षमा हुने यस्तो सानो तर गहन कुराको सम्बोधन गर्न नसक्नेहरू ‘नाथेहरू’ काशीबासकै लायक हुन् ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
29
Puspa jee ra sasang jee sambidhan sabha ko samaya thapne bhanda arko ku tarka kehi pani hudaina, sambidhan sabha ko samayama janatale bhot haleko 2 barsaka lagi ho, sankat kal ko samayema 6 mahina badi thapna sakine bebasta cha, afano kamjorile sambidhannabanaune ani jindagi bhari sabasad bani rahane kaite tarka na rajnaitk ruple, na naitik ruple na sambaidhanik ruple thik cha, ekachoti payeko mat sadaika lagi hundaina, tyokiye ko sammayama sambidhan banauna nasaknele bhatta khayera basna pani upaukta hudaina, sambidhan sabha le jestha 14 ma sambidhan banauna sakdaina bhane sota bhanga huncha hunu pardacha.
Puspa jee sambabata tapahile sambidhan bad ra bahula bad ko adhyan garnu ati abasak cha, yi kuraharu barema alik gayan pani bhayeko bhaye rastraya pati mathi yesto kaite arop lagaunu hunna thiyo, nagarik sabochata bhaneko abstract chij hoina jasle jasari malago tesari bakhaya garne, yo bahulbad ra sambidhan bad ma dharit principle ho ra maobadi bahullbad ra sambidhan bad dubai mandaina yahalahi tha hola. edi yi dui kura namane maobadi le kaha lachakata dekhayo euta udaharna pauna .
Ek madesh ek pradesh ko phile birodha garne ko ho , madesh andolan ko birodha garera chunab chitne ko ho, bharat sanga ko asman samjhauta le koshi bidosha bhaye ko bhanera pahile bolne ko ho, utter pahuna,prachanda pm huda kheri bharat jada 98% sima samshaya samaadhan bhaye ko bhaneko birsinu bhayo, Army chief hatauna bharat ko bidesh sachib lahi nepal pathidina bahnera bhaneko birsinu bhayo, obejing olympic ko samapan bata nepal pharkada pahilo aupacharik bidesh bharaman indian bhata gardachhu bhane ko birsinu bhayo, ani asti singa poor ma gayera S.D. Muni ra ranjeet ray ko kotha chahareko birsinu bhayo ra arulahi arrop lagaudai hunuhunchha.
Rastarpati ko kadam ko sambaidhanikta barema adalat le nirnaya garla, yedi adalat le rastrayapati ko nirnaya asambaidhanik bhane rastrapatile naitikata ko adharma rajinama dinu pardacha ya sadan le amha abiyaog lagaunu pardacha, tara yedi sambaidhanik cha bhanera bhano bahne tapahi haru sarbajanik roop ma atmalochana garna tayar hunuhuncha??
Maobadi chasma phukalera Antarim sambidhan, army ain paltayera hernus rastrapati ko kadam ka barema tapahi ma raheko bharam khattam huncha.
मन परे हरियो, नपरे रातोः
10 
2
Puspa jee ra sasang jee sambidhan sabha ko samaya thapne bhanda arko ku tarka kehi pani hudaina, sambidhan sabha ko samayama janatale bhot haleko 2 barsaka lagi ho, sankat kal ko samayema 6 mahina badi thapna sakine bebasta cha, afano kamjorile sambidhannabanaune ani jindagi bhari sabasad bani rahane kaite tarka na rajnaitk ruple, na naitik ruple na sambaidhanik ruple thik cha, ekachoti payeko mat sadaika lagi hundaina, tyokiye ko sammayama sambidhan banauna nasaknele bhatta khayera basna pani upaukta hudaina, sambidhan sabha le jestha 14 ma sambidhan banauna sakdaina bhane sota bhanga huncha hunu pardacha.
Puspa jee sambabata tapahile sambidhan bad ra bahula bad ko adhyan garnu ati abasak cha, yi kuraharu barema alik gayan pani bhayeko bhaye rastraya pati mathi yesto kaite arop lagaunu hunna thiyo, nagarik sabochata bhaneko abstract chij hoina jasle jasari malago tesari bakhaya garne, yo bahulbad ra sambidhan bad ma dharit principle ho ra maobadi bahullbad ra sambidhan bad dubai mandaina yahalahi tha hola. edi yi dui kura namane maobadi le kaha lachakata dekhayo euta udaharna pauna .
Ek madesh ek pradesh ko phile birodha garne ko ho , madesh andolan ko birodha garera chunab chitne ko ho, bharat sanga ko asman samjhauta le koshi bidosha bhaye ko bhanera pahile bolne ko ho, utter pahuna,prachanda pm huda kheri bharat jada 98% sima samshaya samaadhan bhaye ko bhaneko birsinu bhayo, Army chief hatauna bharat ko bidesh sachib lahi nepal pathidina bahnera bhaneko birsinu bhayo, obejing olympic ko samapan bata nepal pharkada pahilo aupacharik bidesh bharaman indian bhata gardachhu bhane ko birsinu bhayo, ani asti singa poor ma gayera S.D. Muni ra ranjeet ray ko kotha chahareko birsinu bhayo ra arulahi arrop lagaudai hunuhunchha.
Rastarpati ko kadam ko sambaidhanikta barema adalat le nirnaya garla, yedi adalat le rastrayapati ko nirnaya asambaidhanik bhane rastrapatile naitikata ko adharma rajinama dinu pardacha ya sadan le amha abiyaog lagaunu pardacha, tara yedi sambaidhanik cha bhanera bhano bahne tapahi haru sarbajanik roop ma atmalochana garna tayar hunuhuncha??
Maobadi chasma phukalera Antarim sambidhan, army ain paltayera hernus rastrapati ko kadam ka barema tapahi ma raheko bharam khattam huncha.
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
2
कृपया नेपालीमा लेख्नुहोला । रोमन लेख्दा र पढ्दा कहिलकाहीँ अर्थको अनर्थ लाग्छ ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
10
पुष्प जी,
जसरि रोमन मा लेख्दा अर्थको अनर्थ लाग्न सक्छ, तेसैगरी सब्दाडम्बर देखाउन खोज्दा (ओझिलो सब्दा प्रयोग गरे भन्दा) पनि अनर्थ लाग्छ !
रास्ट्रपति कसरि तथाकथित हुन पुगे ? कि यहाँ लाइ “तथाकथित” को अर्थ थाह छैन ?
गल्ति रास्ट्रपतिले पनि गरे (माओबादीको नजरमा) तर पनि उनि नेपालका बर्तमान रास्ट्रपति हुन्, “तथाकथित” होइनन !
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
16 
2
मेरो व्यक्तिगत नजरमा हुन्; उनीमात्र होइन माकुने सरकार नै तथाकथित हो मेरा लागि हर्केजी ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
12
वास्तविकलाइ तथाकथित देख्नु पर्ने कुनै कारण पनि छ कि, पूर्वाग्रह मात्रै? पुस्प जी ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
9 
2
जनमतविपरीत र ‘प्रभु’को आशीर्वादले स्थापित सरकार भएकोले हर्केजी । बहुमतको हाउगुजीचाहिँ नदेखाउनुहोला ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
10
पुष्प जी,
कुरा गर्दै जादा यहालाइ “तथाकथितको” अर्थ थाह नभएको आभास भयो, केवल नेताहरुको भाषणमा सुन्नुभएको रहेछ, एकपटक नेपाली सब्द कोष पढ्न अनुरोध छ !
तेसो त नेपालका तथाकथित प्रथम-राष्ट्रपति हुदै नभएका चाइ होइनन, तर ति भित्तामा रास्ट्रपति बने र भित्तामै बिलाए….! अन्तमा: बस्ताबिक रास्ट्रपति संग प्रधान्मत्रीको सपथ लिएका थिए !
अन्तमा पुष्प जी, माइसंसारले आजभोली कमेंटरलाई ऐना हेर्न झंझट नहोस भनेर कमेन्टमा नै ऐना राखिदिएको छ ! कत्तिको हरियो नम्बर पाउनुभो वा रातो हेर्नुहोला…!
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
4
हर्केजी,
मलाई हेर्नुपर्दैन । बरु तपाईंको शब्दकोषमा यसको अर्थ के रहेछ जान्न पाउँ ।
‘मेरो संसार’को ‘मत’को गोरुमुते न्यानोमा रमाउनेहरूमा हर्केजी पनि पर्नुभएछ । मैले यो ‘पोल’को ‘होल’का बारेमा पहिले नै भनिसकेको छु ।
अँ, निकजी र वीरजीहरू कम्मर कस्सिएर यो ‘होल’लाई खोल ओढाउने प्रयास गर्दै हुनुहुन्छ; तपाईं पनि तु. सम्पर्क गर्नुस् ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
2
हामी तपैहरु माओ – बादी जस्तो हामी दुइ जिब्रे र अर्कालाई सपना बेच्ने मा परेनौ पुष्प जी|आफु हर्न थाल्ने बित्तिकै अर्काको बुद्धि र बिबेक को च्यालेन्ज गर्ने काम तपाइँ जस्ता तुच्छ व्यक्ति बाट मात्रै आश गर्न सकिन्छ, जुन तपैले अखिरमा देखाई हाल्नु भो|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
1
लाञ्छना लगाएर ‘जितेँ’ भन्नुहुन्छ भने के भन्नु र खै निकजी !
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
0
पुष्प जी व्यक्ति गत धारणा हो भन्दैमा अराजकता बढाउने खालका कुरा सार्वजानिक ठाउमा राख्न कति उचित हो?
येस्तई हो भने सुजाता र बिद्धा भण्डारीलाई गालि गर्ने अधिकार पनि त गुमाउनु भयो नि हैन र?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
9 
5
‘अराजकता बढाउने खालका कुरा गर्यो” रे ! अरु केही सिप लागेन है प्रेमजी । यहाँ सबैले आ-आफ्नो व्यक्तिगत विचार रा्ख्ने हो । बरु तपाईंहरूले त्यसलाई दलीय लेप लगाएर अराजकता फैलाउँदै हुनुहुन्छ ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
10
त्यही त भनेको हर्के जी, पुष्पजी जस्ताहरुलाई माओबादीको गुहु पनि गुलियो, पाद पनि सेन्ट जस्तो, अब भएन भनेर अर्कालाई पूर्वग्रहि देख्छन, अनि यस्तालाई अन्ध भक्त नभनेर जसले सबैलाई समान रुपले हेर्छन अनि सबैको आलोचना र प्रसंसा गर्छन तिनलाई भन्ने ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
11 
8
“सबैलाई समानरूपले हेर्छन् अनि सबैको आलोचना र प्रशंसा गर्छन् ?” कसले ? ‘तपाईंहरू’ले ? ऐनामा मुख त हेर्ने गर्नुहुन्छ ? ऐना हेर्ने साहस नभए मेरो संसारका पानाहरू भएपनि हेर्नुस् ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
11
ऐना मैले होइन पुष्पजी तपाइले हेर्नु जरुरि छ, त्यो पनि त्यो माओबादीको चश्मा फुकालेर, नत्र फेरी ऐना हेर्दा पनि आफ्नो अनुहार नदेखेर प्रचण्डको अनुहार देख्नु होला (हुन त पुष्प भन्ने नाम त दुबैको मिलेकै छ, तर अनुहार त त्यति साह्रो मिल्नु नपर्ने हो) | यदि ऐना हेरेर पनि कसको अनुहार हो भनेर चिन्न गाह्रो भयो भने मेरो संसारका पाठकहरुलाई सोध्नु होला बास्तविकता के हो बताई दिनेछन् | यस्तालाई भन्छन आफ्नो जिउमा भैसी हिडेको पनि नदेख्ने तर अर्काको जिउमा जुम्रा हिडेको देख्ने | अनि तपाइको मेरो संसारका पानाहरु पनि नहेरेको होइन, ति सबै माओबादीको ग्रन्थ बनाउन लायक छन्, अभिलेख बनाई राखे हुन्छ |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
8 
4
वीरजी,
व्यक्तिगत लाञ्छनाले मेरो संसारका भित्ता भर्नेहरूलाई पाठकहरूले राम्ररी नै चिनेको हुनुपर्छ । माफ गर्नुहोला, योभन्दा बढी लाञ्छना लगाउने ल्याकत ममा छैन । यो कुरामा म हार नै मानें है ! ‘आश गर्नु भर नपर्नु भन्छन्’ त्यसैले वैचारिक गनथनतिर आउनुहुनेछ भन्ने आशासम्म छ ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
8
पुष्पजी कहिले काही इन्टरनेट सोलो हुदा यो स्थिस्ती आउदो रहेछ. रोमन मा लेख्दा नेपालीमा कन्वार्ट नहुने
मलाइ पनि यो समस्या छ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
1
ए ! त्यसोभए तलको लिंकमा गएर त्यहाँ भनिएअनुसार आफ्नो कम्प्यूटरमा यूनिकोड इन्स्टल गर्नुस् ।
http://madanpuraskar.org/index.php?option=com_content&task=view&id=19&Itemid=४०
मद्दत चाहिए भन्नुहोला ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
5
Thankx for information Puspa ji, i’ll try 1st if not i’ll consult with u later
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
1
प्राविधिक सुझाव दिँदा पनि माइनस मत पाइने रहेछ । हाहाहा ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
1
नमस्कार पुष्पजी एउटा कमेंट्स मा निस्पक्ष तरिकाले बिस्लेशन गर्ने हिक्मत राख्छु भन्नुभाथ्यो त्यो देखिएन नि यहा त, हालको समस्याको समाधानको लागि रस्त्रपतिले असंवैधानिक, निरंकुश कदमका लागि माफी माग्ने वा आत्मालोचना गर्ने या सदनमा राष्ट्रपतिको कदमबारे छलफल गर्न दिने तर यो त विकल्प भएन नि पुष्प जी विकल्प सबैलाई मान्य हुने चाहियो, त्यो पनि छ र दिन पनि आउछ तर कहिले र कसरि त्यो भन्न सकिने अवस्था छैन, पुष्प जी तपाइको भनाइले यो पुस्टि गर्छ कि नेपालमा पार्टीमा माओबादी र माओबादीकै नेताबाहेक अरु सबै गलत छन् भन्ने बुझाइ हो भने त्यो गलत छ
बिगतमा कसले धेरै लचकता देखाएको उपज हो यो तपाइँ आफै मुल्यांकन गर्नु र यो स्थिति आउनुमा को बढी जिम्मेबार छ, हिजो माओबादी को ९ महिने अवधि पनि भुल्नु भएन र उसले दिएको शान्ति सुरक्षा र अरु प्रगति को पनि मुल्यांकन गर्नु पर्यो, संविधानिक सरकारले गरेको निर्णय उल्ट्याउने रस्त्रपतिको कदम निरंकुस भन्नु भन्दा पहिले, यो बुज्नु जरुरि छ माओबादीको बहुमतको सरकार थियन र कटुवाललाई हटाउने बिसयमा अरु सबै मन्त्रीको र पार्टीको बिमति थियो त्यो माओबादीको केन्द्रीय कमिटीले गरेको निर्णय थियो, लोकतन्त्रमा बहुमतको कदर हुन्छ नकी अल्पमतको, संक्रमण काल सहमतिको पिरियड हो जुन पहिला माओबादीले तोडेको छ, पहिला एसको माओबादीले आत्मा आलोचना गर्नु पर्यो त्यस पछि क्रमस अरुले
अहिले आएर माओबादीले आफ्नै नेत्रित्त्योमा रिस्त्रिया सरकार माग गरेको छे कि २ महिना पहिले सम्म नागरिक सर्बोछाताको मात्र या रस्त्रपतियो को असम्बैधानिक कदमको मात्रै कुरा थियो जहा सम्म साझा सङ्कल्प प्रस्ताब बनि बनिसकेको थियो जब पर्चंडा चिन बाट फर्के त्यसपछि आफ्नै नेत्रित्त्योको सरकार भनि मिलिसकेको मामिला फेरी भाडिएको छ, यहा कहाको लचकता दिखियो, संकर्मंकाल ल्म्बयौना कसले चाहान्छ तपाइँ आफै बुज्नु
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
19 
7
प्रेम जी, पुष्पजी ले बुझ्नु भाको चै मा भनि दिउँ कि? उहाँले बुझ्नु भाको कुरा चै, माओ-बादी परस्त “नागरिक सर्बोच्चता, स्वतन्त्रता(जसमा तपाइँ हाम्रो जिब्रो, लेख्ने हात काटिने छ, सोच्ने र बौद्धिक मन्थन गर्ने दिमाग लाइ “प्रचण्ड पथ को लाल किताब” पधयिने छ)र त्यस बाहेक अन्य सबैनै मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता अनि मान्छेले गर्न सक्ने कार्य र बिचार हरु कायरता, र विदेश अनि सामन्ती अनि साम्राज्य बाद बाट संचालित हुनेछन|
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
8
प्रेमजी,
कटवाल काण्डमा अलि गलत बुझनुभएछ । सरकारको आदेश नमान्ने कटवाललाई माओवादीले मात्र अघि सकेको होइन । एमालेसमेतले यसमा सहमति जनाएको अवस्थामा सरकारले कटवाललाई बर्खास्त गरेको हो । तर बर्खास्त पत्र बुझाएपछि रातारात एमालेले आफ्नो कुरा फेर्यो । उता ‘राष्ट्रपति’ले छोटेराजाको धक देखाए र आफनो सीमा नाघेर सरकारको निर्णयविपरीत कटवलालाई थमौति गराए । त्यसपछि शुरु भएको राजनीति खिचातानी हालसम्मको अवस्था छ ।
बहुमतको कदर हुनुपर्ने कुरामा दुइमत छैन । तर यसरी ‘उपरवालेको इशारा’मा रातारात परिवर्तन भएर बन्ने बहुमतको कुनै अर्थ छैन । निरंकुश र सामन्तलाई डाँडाको बास गराएर नागरिक सर्वोच्चता कायम हुने कुरामा ढुक्क भएको अवस्थामा ती लोकतन्त्रको खोल ओढेकाहरूले पुन: आफ्नो सामन्ती चरित्र देखाए । यस्तो अवस्थमा को राम्रो र को नराम्रो भनेर भनिरहनुपर्दैन । ‘कालेकाले मिलैर खाउँ भाले’ भन्ने ‘बहुमत’लाई तोडेरै आज गणतन्त्रको गन्धसम्म सुँघ्न पाएका छौ । गणतन्त्रको सुन्दरतालाई कुरुप बनाउने र ‘देशखाने’ त्यस्ता ‘बहुमत’ले फेरि जरा गाडेको छ; यसलाई तोड्नें पनि उही विद्रोह नै हो । कि त उनीहरू स्वयम् सच्चिनुपर्यो ।
मेरो यो कुरामा पनि ‘निष्पक्षता’ नदेखिए यो समस्या समाधानको अर्को विकल्प पाउँ ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
11 
18
पुष्प जी कटवाल घटनामा प्रेम जी ले हैन तपाही मोबदिहरुले गलत बुझेर समस्या भएको हैनर , एकचोटी संबिधान र सैनिक ऐन पल्टाएर हेर्ने कस्ट त गर्नुस यिसारा भ्रम हरु खत्तम हुनेछ. पहिला हटाउने सहमति गरेर स्पस्त्तिकरण सोध्नु आफै मा न्यायिक सिधान्त को बिरुध् को कम हो. समस्याको समाधान भनेको माओबादीले बहुलाबाद र संबिधान बाद स्वीकार गरेर आहउनु हो
मन परे हरियो, नपरे रातोः
13 
4
राकेशजी,
समय भए ती ऐनका कुरा लेख्ने कष्ट गर्नुहोला । सपष्टीकरण सोधेर अटेर गरेपछि, एमाले र अन्य दलकको सहमतिमा बर्खास्त पत्र बुझाइएको हो, अनि रातारात उनीहरू १८० डिग्री फन्केका हुन् ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
5 
17
पुष्प जी कटुवाललाई हटाउने कुरा सहमति भएको हैन उसलाई स्पस्टिकरण सोध्न मात्रै सहमति भएको हो त्यति बेला झल नाथ चिनमा थिय पछि आएर उनले भने हटाउने कुरामा सहमति भएको हैन भने अब एमालेले सहमति तोड्यो भन्नु हुन्छ भने मैले के भनु, माओबादीले बिगतमा कति सहमति तोडे यो त गनी साध्य छैन.
गैर माओबादी जति गलत भए तपाइको नजरमा तर असल मान्छेले कहिले अरुलाई गलत भन्दैन अब बहुमतको कदर हुनुपर्ने कुरामा दुइमत छैन भन्नु भयो त्यो सबै प्रक्रिया गत रुपमा भएको छ तपाइँ मानुस या नमान्नुस अब माओबादी बाहेक अरुलाई पार्टीनै मान्छेनै मान्नु हुन्न भने मैले त केहि गर्न सक्दिन, यो सरकार देखि कोहि पनि संतुस्त छैनन् तर आफ्नो स्वार्थ को लागि अनेक बहाना बनाउनु उचित हैन नागरिक सर्बोचात्ता को मात्रै मुद्धा बनाएको माओबादीले चिन बाट फर्के लगतै आफ्नो नेत्रित्त्यो को राष्ट्रिय सरकार प्याकेजमै सहमति गर्नु पर्ने अर्को अडानले के संदेश दिन्छ? पात पाताई कुरा फेर्ने संग कति साध्य हुन्छ
पहिला माओबादीहरुले सार्वजानिक ठाउमा बोल्ने भाषा त सुधारुन पर्चंड भाषण त सुन्नु भएको होला, नेपाल हुदा २ पटक सुन्ने मौका मिलेको थियो उदेक लागेर आयो,
माओबादीमा लडाई झगडा अराजकता दोन्द मार् पिट बन्दुकबिना निस्कर्सा नै niskadaina bhanne kuraale jaro gadeko छ, बिद्रोह को कुरा गर्नु भयो दुख लग्यो, यदि त्यसो भयो भने माओबादीको औचित्यनै मेटिनेछ, त्यो bholi herdai jaanu hola
मन परे हरियो, नपरे रातोः
10 
4
प्रेमजीको कुरामा सहमत | क्रान्ति कलमको टुप्पोबाट होइन बन्दुकको नालबाट हुन्छ भन्ने माओबादी र कम्युनिस्टहरु हुन् | जुन देशमा बन्दुकको आडमा सासन चल्छ त्यहाका जनताले न्याय र प्रजातान्त्रिक हक पाउलान भन्ने कुरा उधो बगाएर उभो खोज्या जस्तै हो |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
8 
4
बिर जी, मलाई हेक्का छ, एउटा यस्तै बिबादको बिबादमा तपाइले पुष्पजी संग “कुट्टी” गर्नु भा थ्यो, र विवाद बाट बिश्राम लिउं भनेर|यो मेरो संसार मा हाम्रो पुष्पजी को बक्तब्य र लेखैहरु पढ्दै गयो भने मलाई तपाइँ संग सहमत हुनु भन्दा अर्को बिकल्प देख्दिन|कारण, जे जति नै उदाहरण र लामो लेखे पनि उहाँ ले त्यो माओ-रुपी पहेंलो चस्मा उतार्नु हुन्न मात्रै होइनको त्यो खस्ला र हराउला झैं गरेर च्याप्प समाएर बस्नु भा छ|तपाइँ हामि प्रजातन्त्र मा विश्वास गर्ने हरु असल लै असल खराब लै खराब भन्न पछी हटदैनौं तर उहांहरु पुष्प कमल दाहाल बाजे र बाबु राम बाजे बाहेक अरु त नेपाल मा मनुष्य नै छैनन् र हुन्नन् जस्तो दिमाग बोकेर बस्नु भा छ|यो कुरा को पुष्टिका लागि टाढा जानु पर्दैन, यै “मेरो सन्सार”को पाना हरु पल्टाए था लाग्छ|त्यसकारण मा पनि अब यस्ता मामिलामा पुष्पजी ले अरुलाई लेखेको पढ्न मन लागे पढ्ने नत्र आफ्नै कुरो लेख्ने उहाँ संग बिबादमा नामुछिने बिचार गरें|यसो गरे कसो होला?बिर जी|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
10 
5
ठिक भन्नु भो निक जी, केहि मानेपो बहस गरेको पनि अर्थ लाग्छ पूस्पजीको
najarmaa aru manchenai hainan sirf bharasta hun
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
5
निकजी यो कुरा तपाइले बल्ल मेरो संसारबाट थाहा पाउनु भयो होला, तर मैले यो कुरा धेरै पहिले माओबादीसंगको सत्संगतबाट थाहा पाई सकेको हो | माओबादी भनेको यस्तो अनौठो जन्तु (माफ गर्नु होला प्रसंगबस उदाहरणमा प्रयोग गर्ने पर्यो) हो जसको टाउको मरे पनि पुच्छर मर्दैन, पुच्छर मरे टाउको मर्दैन | अनि के गर्नु ? बरु आफै हारेर बस्नु बेश |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
8 
6
बिरजी हस्साउनु भो ल| मरी मरी दोहोरो नै परें|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
6
वैचारिक शक्ति क्षीण भएपछि गालीगलौजमा उत्रनु ‘वीर’जीहरूको वंशाणुगत गुण हुनुपर्छ; यसलाई बिहारी पारा भन्छौं हामी ।
माफ गर्नुहोला, लाञ्छना लगाउने मन थिएन । तर जवाफ दिनैपर्यो ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
10
होइन पुष्प मैले कसलाई गाली गरेको देख्नु भयो र ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
3
वीरजी’हरू’को कुरा गर्या वीरजी ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
3
वीरजी’हरू’को कुरा गर्या वीरजी । हुन त माओवादीको समर्थन गर्दैमा हामी माओवादी हुँदा रहेछौं भने निकजीजस्ता ‘छाडाहरू’को होमा हो मिलाउनेहरू पनि त छाडा नै भए नि । होइन र ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
4
पुष्पजी, कुरा बुझेर मात्रै लान्छना नलगाउनुस | यदि मैले माथि जन्तु शब्द प्रयोग गरेकोमा गाली गरेको सम्झनु भएको हो भने त्यो तपाइको गल्ति हो | बास्तवमा भन्ने हो भने तपाई पनि एउटा जन्तु हो र म पनि एउटा जन्तु नै हो तर पशु चाँही होइन र पशु भनेर भनेको पनि छैन | जन्तु (creature) भनेको एउटा प्राणी (living thing) हो, जसमा हामी सबै जीव जन्तुहरु पर्दछौ, जुन जन्तु चेतनशील हुदैन त्यसलाई पशु (animal) र जुन जन्तु चेतनशील हुन्छ त्यसलाई मानब (human) भनिन्छ, त्यसैले “तथाकथित” शब्द जस्तै कुरै नबुझी अरुको अनुहारको बर्णन गर्नु भन्दा पहिले आफ्नो अनुहार कस्तो छ ऐना हेर्ने बानी गर्नुस |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
2
sorry लान्छना लगाउनुस हुनु पर्नेमा लान्छना नलगाउनुस भएछ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
0
मैले जन्तु शब्दका लागि तपाईंलाई ‘लाञ्छना’ लगाएको होइन । तपाईहरूले हामीलाई माओवादीको समर्थन गरेकै भरमा माओवादी भन्नु हुन्छ भने निकजीहरू जस्ता ‘छाडा’ प्रतिक्रियाकारहरू (अचेल अलि कम छाडा हुनुभा’छ, तर लाञ्छनायुक्त प्रतिक्रियामात्र लेखेर आफ्नो वैचारिक पतनको संकेत दिँदै हुनुहुन्छ) को समर्थन गर्नेलाई छाडा भन्न पाइयो नि । होइन र ?
मेरो अनुहार त ‘माओवादी’जस्तै छ क्यारे ! होइन र वीरजी ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
1
पुष्पजी, छाडा को, कसरि, कैले र किन यी यस्ता प्रश्न हुन् जुन जान्न लाइ मान्छे धेरै नै विद्वान हुनु जरुरि छ| जुन कुरा तपाईमा पूर्णतया छैन|अर्कालाई छाडा भन्ने शब्द प्रयोग गरेर आफु चोखियेरा फेरी माओ-बादीकै सारंगी बजौना थाल्ने हुनु भो हैन त|बधाई छ तपाईलाई|यो मेर संसार मा धेरैनै “रातो” मत पाएको मा Delirious हुनु भो जस्तो छ नि|हामीलाई त त्यस्तो को मतलब पनि छैन, मनको कुरो मुखमा, सेतो लै सेतो, कालो लाइ कालो|कोइ भित्ते रास्ट्रपति घोसना हुँदा पनि “ये यो हुने नसक्ने कुरो है” भनेकै हो|आज यो “नागरिक सर्बोच्चता” भनेको पनि झुक्क्यौने सपना हो है भन्दै आइल रहेकै भएर क्या पुष्प जी, तपाइले छाडा वाद भन्दै उरंथ्यौलो कुरो गर्दै हिडे पनि हामीलाई चै फरक पर्दैन|ससांग जी ले पनि यता कता हो “निक ले हरियो पौने अनि कसले हो रातो पाउने, यो आँकणा गर्ने तरिकै माथि शंका ब्यक्त गर्नु भा थ्यो|तपाइँ आफ्नो कमजोरी लुकाउने प्रयास मा emoticons प्रयोग गरेर हुँदा हुँदा बिरजी लाई सुद्ध मुछ्न पछी पर्नु भएन हगी| धन्य हो यो माओ-बादी दिमागहरु, केहि शिप नलागे भाइ भाइ दिदि बहिनि हरुमा झागना र वैमनस्य उत्पन्न गरुन पनि पछी नपर्ने| हेरी ल्यायो भने त यहाँ हरुको पाट्टी ले पनि सिङ्गो देश लाई त्यनै त गर्ने कोशिस गरि रा छ नि होइन र? जात र भाषामन देशलाई टुक्रा पारेर, हामी नेपाली नेपाली बीच यो बैमश्यता को बिजारोपण गरेर|सोच्नुस पुष्प जी,तपाइँ त विद्वान हुनुहुन्छा, के यस्तो भै फुटाउने क्रियाकलाप र साधारण नेपालीको जिबन माथि को खेलबाड के ठिक हो त?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
3
निकजी,
तपाईंका छाडा ‘चरित्र’ सबैले देखेकै हुन्; मैले भनेर र तपाईंले लुकाएर लुक्ने होइन । अनि कमसे कम ‘होल’ भएको ‘पोल’मा देखिने हरियो र रातोमा रम्न निकजीहरूलाई सुहाउँदैन । बधाई साथै धन्यवाद छ, हाम्रा पक्षमा रातो लगाउनुभएकोमा; जे होस् हामीले ‘राता’हरूको समर्थन गरेअनुसारकै रातो मत दिनुभएको छ । कमजोरी लुकाउन इमोशनको प्रयोग गर्यो भनेर बडो गज्जब तर्क पेश गर्नुभएछ । वैचारिक पतन भएपछि यी र यस्ता प्रतिक्रिया बाहेक अरु के नै पो भन्न सक्नुहुन्छ तपाईंहरू !
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
3
त्यसैले त भन्या नि तपाईहरु माओ-बादी संग बुद्धि भन्दा पनि गोरु बल छ|हाली ले जता भान्छा त्यति हिड्ने तपाइँ जस्ता संग पनि के को जोरी खोज्नु नि|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
2
ठिक भन्नु भो निक जी, केहि मानेपो बहस गरेको पनि अर्थ लाग्छ पूस्पजीको
najarmaa aru manchenai hainan sirf bharasta हुन्
पुष्प जीले एक ठाउमा भन्नु भएको थियो तपाईहरु जस्तो घुमाउरो पाराले गिरिजाको
बिरोद गरे जस्तो होइनऔ हामि इतिहास शाची छ पर्चंडको पहिलो
भर्मन चिन थियो तर फर्के पछि के बक्तब्य दिएका थिए उनले त्यो भुली सक्नु भएछ, त्यो त उहाको बानिनै हो
अब गैर माओबादीले गिरिजाको बिरोदमा दरबारमार्ग ल्याएर मा गिरिजालाई पिट्नु पर्यो या सुजाताको बलात्कार तब मात्रै बिरोद हुने हो नत्र गिरिजा र सुजाताको बिरोद नगर्ने कोहि छैन अर्को कुरा गिरिजा मान्छे मारेर स्थापित भएको होइन सक्छ भने पर्चंड ले नपाललाई नचाएर देखावस न सडकमा भुक्नु र राजनीति गर्नु अलग अलग कुरा हुन्.
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
5
प्रेमजी,
तपाईंहरूले मान्नलायक कुरा गर्नुभए पो मान्नु त !
अक्षरहरू पढ्नेमात्र होइन, लेखेको कुरा बुझ्ने ल्याकत पनि हुनुपर्छ । मैले प्रचण्डको चीन भ्रमणलाई पहिलो विदेश भ्रमण हो भनेर भनेको हुँ; तर प्रचण्ड स्वयम्ले भारत नै पहिलो भ्रमण भएको कुरा काटेको होइन । उनले त्यसो भन्नुपर्ने कारण गिरीजाजस्ता कलंकितहरू निकजीहरूले उचालेका कारण (हुन त उहाँहरू विरोध गरेको नाटक गर्नुहुन्छ, तर समर्थन पनि उतै जान्छ । शायद बेबीकिंगको कुरा फेरि गरिहाल्छन् कि भन्ने आशा उहाँहरूलाई हुनुपर्छ) हालीमुहाली भइरहेकै कारण प्रचण्डहरूसमेतले यस्तो अभिव्यक्ति दिन ‘बाध्य’ हुनुपरेको हो । औपचारिक वा अनौपचारिक जुनसुकै भएपनि सबैलाई थाहा भएकै विषय हो नि, उनी प्रधानमन्त्री भएपछि उनको पहिलो विदेश भ्रमण चीन नै थियो ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
9
पुष्पजी पर्चंड को पहिलो भर्मन चिन नै थियो भन्नु को मतलब माओबादी
भारत् परस्त होइन भन्ने पर्मार्णित गर्न खोज्नु भएको होइन र
यहि त समस्या छ ni पुष्प जी तपाइको नजरमा अरुको औकातनै छैन
नै छैन, मैले यति भन्न खोजेको हु गिरिजा ठिक मान्छे होइना
तर उ जसरि स्थापित भयो नेपालको राजनीति मा खुबी भए प्रचंड
पनि स्थापित भए हुन्छ र आफ्नो मुताबिक चलाए हुन्छ आज ६ महिना
भन्दा धेरै भयो माकुने सरकार यदि माओबादी ठिक थियो भने
अहिले सम्म किन कोहि पनि यो सरकार को खिलाफ छैन हालाकी यो सरकार देखि कोहि पनि संतुस्ता छैन तर माओबादोको गैर जिम्मेबार पन भन्दा यहि ठिक भन्ने धेरै छन् नराम्रो मा पनि अलि बिसेक को हुन्छ त्यो हालको सरकार हो
अझै पनि गिरिजाले पर्चंड लाई प्रधान मन्त्रि बनाउने संकेत गरे
माओबादीहरु गिरिजाको तलुवा चाट्न पछि पर्दैनन्
कुनै दिन फुर्सद भए तपाईका दिग्ज का इतिहास पनि लेखोउला
कसको कति ल्याकत छ त्यो भनि रहनु पर्दैन आफै मपाई भन्न छोड्नु होला
हिड्दै छ पाइला मेट्दै छ जस्तो नगर्नु, अरुलाई माइ संसारका पाना पल्ताउना भन्दा पहिला आफै पल्ताउनेकी आफ्नो कुरा मात्रै याद राख्ने अरुको धारणा
बिर्सदै जाने हो भने त कति सकिन्छ
अरुलाई एना हेर भन्दा पहिले आफैले पहिला हेर्ने कि तब बल्ल
थाहा हुन्छ बाम्पन्थीको नाममा सर्भाहाराको नाममा गरिको राजनीति
उनीहरु प्रति कति ओतप्रोत छ भनेर
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
2
प्रेमजी,
अरुको ‘औकात’ छैन भन्न खोजेको होइन । कांग्रेस, एमालेहरूमा पनि ‘औकात’वाला छन् । हामीले कहिल्यै दलविशेषको कुरा गरेनौं, तपाईंहरूको समस्या भनेकै हाम्रो कुरालाई दलीय लेपन लगाउनु हो ।
कसको ‘राजनीति’ कस्तो छ, को राम्रो वा नराम्रो छुट्याउनकै लागि तपाईं-हामी यहाँ उपस्थित भएका हौं । तर तपाईंहरूले तपाईंका कुरा काट्ने र माओवादीको समर्थनमा दुइचार कुरा गर्नेजति सबैलाई माओवादी भन्नु कति उचित छ, आफैं केलाउनुस् । माओवादीलाई अधिनायकवादीको संज्ञा तपाईंहरूको यस्तो रवैयालाई स्वयम् के संज्ञा दिनुहुन्छ ?
माकुने सरकारको खिलाफ सबै जनता छैनन् भनेर तपाईंले भन्नुपर्दैन । जनमतलाई जनांकाक्षालाई थाङ्नामा सुताएर ‘मिलेर भाले खाने’ ‘बहुमत’ जुटाएरै उनीहरू आज सत्तासीन भएका हुन् ।
मैले पहिले पनि प्रचण्डहरूसमेतले गिरीजाहरूको ‘शरण’ पर्नेपर्ने बाध्यताका विषयमा चर्चा गरिसकेको छु । फेरि-फेरि त्यही कुरा दोहोराएर ‘मेरो संसार’लाई बोझिलो बनाउनु चाहन्न ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
2
थाहा भो निकजी, तपाईंहरू ‘प्रजा’तन्त्रमा विश्वास गर्नुहुन्छ । तपाईंहरू चरुवारूपी प्रजाबाट ‘नागरिक’ हुनलायकै हुनुहुन्न रहेछ । विचरा माओवादीहरू, नागरिक सर्वोच्चताको मुद्दा उठाउनु पहिले सामन्तहरूको कट्टु सफा गर्न बानी परेकोहरूको पनि ख्याल गर्नुपर्थ्यो ।
मित्रहरू, वैचारिक युद्ध ‘पनि’ ‘लड्नेक’ ल्याकत रहेन तपाईंहरूसँग अब ? पर भाग्ने कुरा गर्दै हुनुहुन्छ ! तपाईंहरूकै इच्छा । गालीगलौजस्तो यहाँहरूको वंशाणुगत रोग बल्लबल्ल अलि-अलि भएपनि ठीक भएको जस्तो लाग्याथ्यो । तर यसले यहाँहरूको वैचारिक क्षमता ह्रास होला भन्ने हेक्का नै भएन । यस्तै हो भने आफ्नो पुरानै रूप देखाए कुनै आपत्ति छैन अब ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
8 
11
एकचोटी फेरी दोहोर्याएर आफुले लेखको कुरा पढी हेर्नुस पुष्प जी|अनि भन्नुस गालि गलौच क शब्दहरु कतिका छन् त्यहाँ|नागरिक सर्बोच्चता को नारा बारे हामीले आफ्नो जिज्ञासा र बिचार कैयौ चोटी यो मेरो संसार को चौतारीमा लेखि सक्यौं|माओ-बादीहरुले उठाउनु भएको मुद्दा, अरु केहि नभएर “सत्ता लोलुपता” हो, त्यो कुरा तपाईलाई पनि राम्रै थाहा छ, तर ऐले उनीहरुले उठाएको मुद्दा भाको कारण ले तपाइको कलम र दिमागले त्यसलाई यस्तो सर्बोपरी रुपमा हेरेको छ, आफ्नो भित्रि मनलाई सोधेर हेर्नुस|नागरिक सर्बोच्चता को त्यत्रो हिमायती तपाईका सर्बोच्चा नेता किन भुस्याहा कुक्कुर झैँ लुरुलुरु सिंगापुर सम्म त्यो जिर्ण भैसकेको तर नालायक व्यक्ति लाइ भेट्न गा हँ?अर्को कुरा “नागरिक सर्बोच्चता” भनेकै के हो, पुष्प जी?जनतन्त्र, प्रजातन्त्र, अनि गणतन्त्र त्यसपछिको यो नागरिक सर्बोच्चता, अनि छक्क जम, नेपाल बन्द, अनि “सुकुम्बासी” कुरो|देख्नु हुन्न तपाई पुश्पजी, एक पछी अर्को अर्को पछी अर्को तगाराहरु खादा भएका र गरिएका?केको लागि त्यो झन्डै २ बर्ष अगाडी चुनाब भा?के गर्दै छन् त तपैका आउरे पाउरे?पजेरो चड्ने,देश विदेश भ्रमण गर्ने, टाई सुट फेर्ने, राडो घटी भिर्ने, परिवार र आफु समेत हिजो सम्म ख्यक जस्तो गाला ताछियेका हरु आज चिल्ला गाला र ठुलो भुँडी तेर्सौन्दै “नागरिक सर्बोच्चता” घन्काउदै हिडेको पनि नदेख्ने कस्तो तपाईका आँखा र दिमाग?अनि हामि परतन्त्र बादी, जसले गर्दा आज तपाईहरु आफ्नो मत यो र त्यो, हाम्रो देश भन्दै हिड्न पाउदा हामी चै “प्रजा”तान्त्रिक तपाई चै लोकतान्त्रिक अझै भनुम भने “नागरिक सबोच्च तान्त्रिक?” हस्सौनु हुन्छा हौ पुश्पजी तपाइले पनि कैले कहिँ त| विद्वान भए बमोजिम कमसे कम गुण र अबगुण,भलो र कुभलो को पहिचान त गर्नुस|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
4
निकजी,
मैले तपाईंको लाञ्छनायुक्त भद्दा प्रतिकृयाहरूको प्रतिकारस्वरूपमात्र अलि कडा शब्दहरू प्रयोग गर्न बाध्य भएको हुँ ।
प्रचण्डले चीन भ्रमणलाई आफ्नो पहिलो भ्रमण हैन भन्ने बाध्यता, इतिहासमै कलंकित गिरीजासँग कुरा गर्न सिंगापुर जाने बध्यता तिनै कलंकितहरूको हालिमुहाली चाहनेहरूका कारण भएको हो । तपाईंहरू तिनै कलंकितहरू र ती कलंकितहरूद्वारा गरिएको फोहोर सफा गर्ने प्रचण्डको उस्तै विरोधका कारण जनमत पाएर प्रचण्डहरू यस्ता क्रियाकलाप गर्न बाध्य भएका हुन् ।
राजनीतिक निकासका लागि माओवादी तगारो बनेको होइन, माओवादीले उठाएको नागरिकको एजेण्डामा टट्टुहरू र तथाकथित सरकारमा बस्नेहरू तगारो बनेका हुन् । सत्तालोलुप हुँदो हो त द्वैधसत्ताको खतरा हुँदाहुँदै सरकारबाट बाहिरिने नै थिएन । निकजीले अब गाला, भुँडी आदि जस्ता कुराहरू गरेर आफ्नो वैचारिक पतनको उदाहरण दिइरहनुभएको छ ।
माओवादीको मात्र होइन, अरु सबैको गुण, अवगुण, नकेलाएको कहाँ हो र ! तर तपाईंहरूले ती सब देख्ने ल्याकत नराख्दो रहेछन् ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
3
प्रेमजी,
‘रात गई बात गई’, अब भन्न जे भनिदिए पनि भइहाल्यो नि । ‘बहुमत’बिना केही यस्तो कदम चाल्नुहुन्न भन्ने सामान्य ज्ञान माओवादीमा थिएन होला र ? ‘उग्र’ वामपन्थी धार भएकै कारण पनि माओवादीका भाषणमा अचम्म मान्नुपर्ने केही छैन ।
कलमले मात्र सबै कुराको निर्क्यौल गर्ने भए तरबारको जन्म नै हुनेथिएन नि प्रेमजी । होइन र ? जब कलमले आफ्नो ‘जात’ फाल्छ, तरबारले त्यसलाई जोगाउँछ र जोगाउनैपर्छ ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
7 
11
हो सर, कलम पनि त्यो सिसा कलम हो के खिइदै सकिन खोज्छ अनि तेस्लाई तिखार्न चक्कु रुपी तरबार चाहिन्छ! तेसोत सुरुमा कलम भन्दा तरबारको आबस्यकता हुन्छा . कलम बनाउन लाइ तरबार चाहिन्छ! जब तरबारको काम सकिन्छा अनि मात्र कलम ठुलो र बलियो हुन्छ! अझै सामन्ती र गिद्द अनि भ्रस्ट हरु बाट छुटकारा र मुक्ति पाउनाता तरबार नै चाहिन्छ! कलम को केहि शिप नलागे पछी पनि चाहिने त आखिर तरबारै हो! तर मा पनि तरबार साथमा लियर हिड्ने मान्छे नसोच्नुहोला बोक्नाता कलम नै बोक्छु सदा तर देशको नक्सा कोर्नत तरबारनै हो चाहिने पहिले!
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
4
पुष्प जी, के इभोलुशन को सिद्दान्त नै गलत भयो त ?
कलम मान्छेले (होमोस्यापिंस) आविस्कार गर्यो तर हतियारको प्रयोग मानबका पुर्खाको पाला देखिनै, जसलाई बादर पनि भनिन्छ (रामापिथेकसको पालामा) प्रयोग हुने गर्थ्यो !
तेसैले “कलमले मात्र सबै कुराको निर्क्यौल गर्ने भए तरबारको (हतियार) जन्म नै हुनेथिएन नि…” भन्ने कुरा सर्वथा गलत भएन र भन्या ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
3
कमलधारी ‘रामापिथेकस’हरूको पुनर्जन्म भएपछि के गर्नु त हर्केजी !
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
4
कलमधारी ‘रामापिथेकस’हरूको पुनर्जन्म भएपछि के गर्नु त हर्केजी !
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
3
कि माओको रेड बुकमा मानब बिकाशको सिद्दान्त अर्कै छ, पुष्प जी ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
3
हर्के जी नेपालका माओबादीहरु माओ को सैदान्तिक दर्सनले ओतप्रोत पार्टीनै हैन
यो कुरा चीनले पनि बुझेको छ
नेपालका माओबादीहरु ले त सिर्फ माओ को खोल मात्रै ओडेका हुन् माओबादीले
सर्बहाराको नाममा गर्ने राजनीति सत्ता सम्म पुग्ने सिढी मात्रै हुन्
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
1
यहि त समस्या छ नि माओबादी भित्र पुष्प जी, तरबार बाट मात्रै समस्याको समाधान हुन्छ भन्ने उग्रबादी सोच ले जरो गाडेको छ नि कलम भन्दा पहिले तरबारको बिकाश भएको हो प्राचिन कालमा पछि मर्त्रै कलमको बिकाश भएको हो ताकी हिंसालाई अहिम्सको मध्यम बात समाधान गर्न सकियोस र यहि सोच
सर्ब मान्य छ
पहिला यो त याद गर्नु २0५२ देखि ९ महिने साशन सम्म माओबादीले कहिले कलम को शक्ति र कुटनीतिकबाटो अपनाएको छ भनेर लडाई नै बिकप्ला हो अरु छैन भन्ने सोच १८औ सदीको मान्यता हो, यदि बन्दुकको नालबाट निस्केको गोलीले मात्रै कुनै बाद स्थापित गर्छ भन्ने मान्यता हुन्थ्यो भने यति धेरै कित्नितिक नियोगको बिकाश हुदैनथ्यो सबैले अबलम्बन गरेको क्षेत्र हो सिबाय नेपालका माओबादीले
उग्र बामपन्थी सोचले कहाको साम्य बाद र समाजबाद स्थापित गर्छ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
0
प्रेमजी,
मैले ‘तरबार’ले समस्याको समाधान हुने कुरा गरेको होइन । फलामलाई चाँदीले काट्ने मूर्खता गर्नुहुन्न भन्न खोजेको हुँ ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
4
के हो पुष्प जी बिहान एउटा कुरा साँझ अर्कै ?
“….कलमले मात्र सबै कुराको निर्क्यौल गर्ने भए तरबारको जन्म नै हुनेथिएन नि प्रेमजी ।…” एसको अर्थ एस्तो “….मैले ‘तरबार’ले समस्याको समाधान हुने कुरा गरेको होइन ।…”
फेरी एक पटक पुष्प जी को १८० डिग्री को घुमाइ….!
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
0
हर्केजी,
नाम मात्रै पढेर प्रतिक्रिया गर्ने होइन कि लेखेको कुरा पनि पढ्ने बानी बसाल्नुस्; “फलामलाई चाँदीले काट्ने मूर्खता गर्नुहुन्न भन्न खोजेको हुँ ।” भन्ने कुरा पनि पढ्नुस् र बुझ्नुस् ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
1
राष्ट्रपति पनि त तेही संबिधान ले बनायको हो नि , प्रधान मत्री र मत्री हरु को अनि सभासदहरु को पद गय राष्ट्रपति को पद कसरी सुरक्षित हुन्छ??? लोक
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
2
मेरो बिचारमा संबिधान बन्नु नै पर्ने हो
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
0
नेता भनौदा सबै जन्तुहरु कुम्भकर्ण हुन् | उनीहरुको नयाँ संबिधान बनाउने कुनै मनसाय नै छैन | यो कुरा अहिले सम्मको नेताहरु र संबिधान सभाको क्रियाकलापहरु बाट घाम जत्तिकै प्रस्ट छ | जनताको नाममा राजनीति गर्छन, अनि जनतालाई नै दुख दिन्छन | सबै नेता अरुका कठपुतली हुन् | यो नै सत्य हो | नेपालि जनता लाई पो मर्नु न बाँच्नु भएको छ | मर्न पनि सकिन्न, बाँच्न पनि यी जन्तुहरुले राम्रो संग दिंदैनन |
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
0
ब्यर्थ छ बयान गर्नलाई अर्थहिन छ जनता को वकालत गर्नलाइ,संबिधान के हुन्छ के हुन्न के थाहा छ हामीलाई सोध्नुहोस् न एक पट्क के हुन्छ अब हाम्रो नेपाल मा?
मुग्लान यू ए ई
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
2
जेठ १४ भित्र सम्बिधान बन्ने कुरा मा संकै लाग्छ| सम्बिधान बने पनि त्येसको पालना कहिले भए जस्तो चाही लाग्दैन| नेपाल मा जहिलै जंगली राज्नती चल्छ| त्येसैले हामी नेपाली सयौं वर्ष पछि पर्ने छौं| हामी नेपाली हरु को खुट्टा तान्ने र ढाल्ने स्ववाब छ, नया संबिधान यो स्ववाब परिबर्तन गर्न सक्ने छैन| त्येसैले जो सुकै सरकार मा आए पनि नया आन्दोलन अनिबार्य हुने छ|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
2
संविधान जारी नभए देशमा अन्तरिम संबिधानको पनि म्याद सकिन्छ र फेरी नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ नै नैतिक र कानुनी आधार हुनेछ !
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
7
के यो देश बनाउन हंकंग जस्तै १०० बर्षका लागि करार मा चलाउन दिन पर्छ त? फोस्रो राष्ट्रबाद को कुरा गरेर केहि हुने वाला छैन/ अब चलाउन दिने चाही कसलाई/ धोति लै दिदा देश लाइ नै धोति लाइ देला भन्ने डर, अमेरिका लाइ देये साम्राज्य को जग हालेर बस्ला भन्ने डर/ तेसैले अब यौटा बोलपत्र आवाहन गर्नु पर्छ, जसले यो देश लै २५ बर्ष मा सिंगापुर बनाउन सक्छ हो तेसै लाइ दिने/ बोलपत्र मा फेरी हाम्रा घुसिया नेताहरुले पाए भने देश नै बोलपत्र मा बेच्न बेर छैन/ तेसो भए गर्ने के त?
देश बनाउन आफै कमर कसेर लाग्ने/
नया पुस्ता ले यौटा सकारात्मक आन्दोलन चलाउने/ सकारात्मक मात्र कुरा गर्ने/ देशमा राजनैतिक बहस मात्र होइन बिकाश सामाजिक परिबर्तन जस्ता बिषयमा युवा हरु ले आफ्नो भूमिका खोज्ने र बनाउने/ २४ घन्टे दिन मा १२ घण्टा नेता को कुरा गरेर नेता को खबर पत्रिका पढेर यिन लै हेरो बनाउन छोडौ/ नेता हरु को सामुहिक बहिस्कार गरौ/ यसको अर्थ सडक मा जौ आन्दोलन गरौ भनेको होइन नी/ राजनैतिक पृष्ठभूमि का भातमारा लै सामुहिक बहिस्कार गरौ र हामी आफ्नो स्थान बाट मेहेनत गरौ/ देश मा यस्ता नेता हरु लाइ ठाउँ दिएर हामी ले नै हो देश बिगारेको/ अब परिवर्तन नेता को होइन हाम्रो सोचाई र लगनसिलता मा चाहिएको छ/ हामी मा परिबर्तन नबाही देश मा परिबर्तन हुदैन/ नेता भनेका हाम्रै सोचाई क उपज हुन् / तेसैले सकारात्मक चिन्तन को आन्दोलन मा हात मिलौनुस/ अघि कसरी बढ्ने विचार गरौ ?
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
25 
6
Good man, speaks good things, unlike pushpa, madan, sasang etc. Bravo, hats off, provided u do not turn up as one of Mao-ist, yet again.
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
5
निकजी,
हामीले के नराम्रो भनेका छौं भनेर भन्नुस् । माओवादीको ‘समर्थन’ गरेकै भरमा यो वा त्यो भन्न तपाईंजस्तो ‘बुद्धिमान’लाई सुहाउँदैन ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
8 
13
माओबादीको सहि कुराको मात्र समर्थन गरेको भए कसले के भन्थ्यो र / उनीहरुको हरेक नराम्रो कामलाई पनि justify गरे पछी के भन्ने त तपाई जस्ता मान्छेहरुलाई /
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
1
नेपथ्यजी, ल ठीकै छ मैले नराम्रो कामलाई सही प्रमाणित गर्ने कोशिस गरेँ । तपाईंहरूजस्तो ‘दिग्गजहरू’ले पनि त गलत प्रमाणित गर्न सक्नुहुन्छ नि ! यसरी व्यक्तिगत लाञ्छना लगाएर माओवादीको साख घट्ने होइन ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
1
देशमा संबिधान समयमा जारी नभएमा सुर्य खड्काजस्ता ब्वाँसाहरु मक्ख पर्छन | लेखमा सान्दर्विकता बटुल्न खोजेर आफुजस्तो विश्लेषक कोहि छैनन र येही मौका हो पुन: एकपटक पाठक समछ आफुलाई उच्हदर्जाको भनि देखाउन खोज्दै धेरै समय पछी मौका छोपेर लेख प्रकासित गरिएको छ | तर दुख नमान्नु सुर्यजी , राजाको वा रास्त्रपतिको वा सेनाको सासनमा मुलुक नजावोस भनि सम्पूर्ण नेपालीहरुले (तपाईहरु जस्ता अबसरबादी फटाहा बाहेक) भरमग्दुर प्रयास तथा प्रार्थना गरिरहने छन् | मुलुक सैन्य सासन वा रास्ट्रपति सासन तिर जावोस भन्ने तपाइको मनोकामना पुरा नहोस |
धन्यवाद |
सुमन मानन्धर
(जापान)
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
26
पहिला देखि सुर्य खड्काजी को लेखहरु लाई सम्झेर मनन गर्दा, तपाइको कुरा मा मा १०० % सहमत हुन पुगेको छु |
प्रेरणा
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
23 
17
सुमन एंड प्रेरणा बहिनी
सत्य तितो हुन्छ, अनि यक पटक राजनीति को भुत सवार भए पछी बिरोध को स्वोर सुन्न मन लाग्दैन/ सुर्य जी क यो देश मा कुनै दल को झन्डा नबोक्ने हजारौ ले भन्छन/ राजतन्त्र नै देश मा लागेको क्यान्सर हो तेस्लाई फाले पछी देश चकचक हुन्छ भन्ने राजनैतिक डाक्टर साहेब हरु लै सोध्नुस देश को रोग किन झन् बल्झदै छ त ? राजा ज्ञनेन्द्रको सासन मा भन्दा धर्म सम्झेर भन के चिज मा प्रगति भाको छ/ हो प्रगति भाको छ / पेट्रोल को लाईनमा प्रगति भाको छ, चक्का जाम मा प्रगति छ /महंगी मा प्रगति छ / झाडा बान्ता को औसोधि खान नपाउने जनता को छोरा ले मर्न लाको बुदा लै औसोधि गर्न २ करोड को प्रगति छ/ सर्बहारा वर्ग को नेता ले १ लाख मा सुत्ने प्रगति भाको छ/ अस्ती ज्ञनेन्द्रले हिजो प्रचण्ड ले आज माकुने ले/आखिर लुटिए क हामी छौ / तेसो हो भने दश चोर लै पाल्नु भन्दा यौटै चोर पुरानो चोर किन नपाल्ने/ राजा लै फालेर समस्या को समाधन हुदैन भने किन फ्याकने? दोषी चस्मा ले यसमा पनि राजाबादी चिन्तन देख्न सक्छ/
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
6
भन्न सजिलो तर गर्न र गरुन गार्हो क्या|जापान मा जस्तो होइन क्या साथि|यो नेपाल हो अनि हामी नेपाली हौँ|खड्का जी को कुरा मा दम छ|दम नभा भन्या तपाई, हामी अनि ससंग जस्ता हरु नै हौँ|बस्ने र मोज गर्ने बेलामा बिकशित मुलुक मा गर्ने, दुख को कुरो चै नेपालको गर्नी|हाम्रो स्वबाभ|
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
13
निकजी,
मुलुक चाहे बिकसित होस् चाहे नेपाल जस्तो, गार्हो सबै ठाउमा उस्तै हो | मिहेनत नगरी भगवानले पनि पुर्याउन सक्दैन | तपाइँ जस्ता मान्छे को मानसिकता देख्दा दया लागेर आउछ | बिदेशमा छ भन्दैमा मोज गरेको मात्र देख्नु हुने मान्छेले सबै भन्दा पहिला कथित् मान्छे को अबधाराना लाई एउटा कुनामा थन्क्यौनुस | नेपालको माया कति हुन्छा भन्ने कुरा नेपाल छोडेर एक चोटी हेर्नुस, छर्लंग हुन्छ | दम को कुरा गर्नु हुन्छ, नेपालको भित्रि गाउँ छिर्नु भएको छ जहाँ हाम्रा दाजुभाई, दिदीबहिनी, अनि बुढापाका हरुलाई, नकचरो त्यो बेलाको सरकार अहिलेको सरकार र सरकारका भरौटे हरुले कसरी सताएका छन् | द्वन्द काल देखि अन्तरिम सरकार सम्म नेपाल मा नै बसेर भोगेको छु र हरेक पछ लाई भोगेको र नियालेको छु | सुर्य खड्का जस्ता अबसरबादी तथा आफ्नो कथिक स्वार्थ को लागि जे पनि गर्न तम्तयार हुने मान्छे लाई चिन्न नेपाल भित्र नै बस्नु पर्दैन, मानिसको लेखाई सोच बाट नै राम्रो संग चिनिन्छ | मनन गर्नुस पहिला र मुख फर्काउनु पर्दा राम्रो संग एक पल्ट विचार गर्नुस, प्रयोग गरिने शब्द कत्तिको जायज छ भनेर | प्रकृतिमा अबस्थित मानवहरुलाई एउतै तराजुमा राख्ने गलत प्रवृति लाई हताउनुस |
सुमन मानन्धर
(जापान)
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
10
भन्न तपाइले खोजेको के हो, मैले पटक्कै बुझिन| नबुझेको कारण चै मैले भन्नु पर्छ, किनकि फेरी सबै माओ-बादी इतरका साथीहरु एकै चोटी उफ्रदै मेरो कुरा काट्न थाल्नु हुन्छ|देशको गाउँ घरको अनि सहरकै ठेक्का तपैलेनै लियेझई गरेर मलाइ भन्नु भो, अनि आफु चै भागेर हो कि अथवा के कारणले जापान पुग्नु भएछ|यहानेर काम नगरी खान पाइन्छ भनेर कुरो कहाँ आयो र सुमनजी, कुरा आयो, आफु बिकशित मुलुकमा त्यो पनि माओ-बादी परस्त साथीहरुकै भाषामा भन्ने हो भने साम्राज्य बादी, अनि पुंजी बादी मुलुकमा त्यो पनि सामन्ती र पुन्जिपतिको सेवा गर्ने, पैसो कमाउने, मोज गर्ने, अनि सर्ब साधारण हामी नेपालीलाई चै “सर्बहारा, साग र सिस्नो, ढीडो र रित्तो जमिनको प्रचार गर्ने, दिमागको बिरोध गरेको हो| आफ्ना तानासाह रुपी नेता चै जनताको कुरो बुझ्ने तर अरु परस्त नेताहरु चै कि त भारत परस्त, बिदेशी दलाल, टट्टू, अनि अप्रजातान्त्रिक भन्नेहरुको बिरोध हो|तपाइँ त्यस खेमा मा पर्नु भो कि भएँ त्यो त मलाई था भएँ, तर आफुलाई बाम पन्थी भन्नु हुन्छा भने त्यै अनुरुप आचरण गर्नुस होइन भने भेदको छालामा ब्वाँसो नहुनुस, मेरो मनसाय|
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
12 
11
निकजी,
सहि कुरा गर्न लाई कुनै बाम वा अन्य हुनु पर्दैन | तपाइँ जस्ताहरुको समस्या भनेको नै कुनै बाद बिना जिउन नसक्नु | अनि भागेर अथवा अन्य कुनै कारण भन्ने शब्द प्रयोग गर्नु हुन्छ, यो तपाई को नालायकी पन बाहेक केहि पनि होइन | कारण जान्न इच्छुक व्यक्तिले सर्ब प्रथम वाक्य र शब्दको चयन पनि तेसरी नै गर्नु पर्यो | अन्यथा येस्ता जिज्ञासा लाई आफ्नै मन भित्र कुण्ठित गरेर राख्नु नै बेस हुन्छ | एउटा नेपालीले गाउँ अनि सहर सबैको चासो पनि लिएको हुन्छ र ठेक्का पनि लिएको हुन्छ | म पनि तेही खेमानै पर्छु | तपाईले प्रयोग गर्नु भएको यो वाक्य: “बस्ने र मोज गर्ने बेलामा बिकशित मुलुक मा गर्ने,” एसको आसय के हो त ? तेही भएर वाक्य प्रयोग गर्नु हुँदा विचार गरेर गर्नु होला | अर्को कुरा तानासाह के हो ? भारतले भुमि अतिक्रमण गरी नेपाली दाजु भाईलाई निर्घात कुट्ने, मर्ने, भगाउने, अनि सरकारचाही सिमाना अतिक्रमण नै भएको छैन भनि प्रचार गर्दै हिड्ने | लडाकु बिमान नेपाली भूमिमा उड्दा एक शब्द नबोल्ने अनि सुकुम्बासीले जग्गा अतिक्रमण गर्यो भनि तुरन्तै गोलि बर्षाउने | यहाँ सुकुम्बासी वा माओबादी जो सुकै होस् यो कुरा संग लेनदेन छैन मलाई, बार्ता गरी समस्या तुन्ग्याउँन नखोजेर सरकारी भुमिमा अतिक्रमण सरकारद्वारा सहन सकिन्न भनि नेपाली लाई नै गोलि बर्षाउने नेपाली दाजु भाई ले नै हराएका सरकार लाई के भन्ने, “अति सुन्दर!!!” ? यहि my sansar मा प्रधान मन्त्रि लाई खुला पत्र त पढ्नु भो होला, तानासाह को र कसलाई भन्ने | सरकार मा बसेर सिसा फुटाउने, गालामा चड्कन हान्ने अनि सिंगापुरको होटेल मा तपाई हामीले तिरेको करको दुरुपयोग गरी कोष रित्त्याउने अनि आफुले गरेको होइन पहिला देखि नै व्यवस्था गरिएको छ भनि भन्न सक्ने मन्त्रि मण्डलको के त मैले पुजा गर्नु पर्यो ? माओबादी वा अरुनै बादी ले पनि येस्तई गल्ति गर्दै गर्ला, त्यो बेला म यो बादी त्यो यो बादी भनेर बस्ने ? म एउटा नेपाली नागरिक हु न कि कुनै पार्टीको बाद | गल्ति भएको लाई गल्ति भन्न khojne व्यक्ति के बाम पन्थी खेमा मा नै पर्नु पर्यो ? yehi ho hamro bidambana |
सुमन मानन्धर
(जापान)
मन परे हरियो, नपरे रातोः
11 
5
सुमनजी, बादीको कुरा निकाल्नु भो त्यसकारण मा पनि केहि भनि हालम कि भन्ने लगेर यो प्रतिक्रिया लेखेको| यदि तपाइँ कुनै बादी नहुनु हुदो हो त सुर्य खड्का प्रति त्यत्ति सारो शब्दहरु प्रयोग गरेर बोल्नु हुन्थेन| मानिसको स्वभाबनै हो आफ्नो अंगमा भैंसी नदेख्ने तर अर्काको अंगमा जुम्रा पनि देख्ने|यो मेरो संसारको ब्लगमा हामी एकअर्काको बिचार मा असहमत हुने सहमति अन्तर्गत बसेका छौ|खुसि यसको लाग्यो कि तपाई कुनै बादिमा पर्नु भएनछ|त्यसै अनुसारले आजको हाम्रो यो देशको यो हबिगात्मा ल्याउनमा मुख्य भूमिका खेलेको माओ-बादी मा तपैजस्ता अबादी व्यक्तिले कुनै प्रकारको उत्तरदायित्त्व नदेखेर, उकसाहट मा सरकार लाइ ल्याएर, काण्ड भएकोमा चै उक्सौनेको भन्दा उक्सिनेको दोष देख्ने तपाईको दोषी चस्मा रैछ| अझै तपाई यो अवस्था ल्याएको मा कसो ज्ञानेन्द्रको हठ देख्नु भएन(तर के था र तपाइको दिमागी आँखा ले त्यै पो देखेको छ कि)| अनि अगिना मैले भन्या जस्तै तपाई के गर्न र कुन कामले जापान पुग्नु भा छ त्यो त था छैन तर लाखौ युबाहरु जो हाम्रो देशको लागि अतिनै आवश्यक शक्ति स्रोत हो खाडी देश, र तपाई ऐले बस्नु भा जस्तो बिकसित देश हरुमा मात्रै होइन कि कम्बोडिया लगाएत अफगानिस्तान र हुदा हुदा दक्षिण अमेरिका मा समेत कानुनी गैर कानुनि तरिका ले पलाएन भै राछ्न| यस्ता अवस्था आउनेमा पनि तपाई जस्तै पुष्प, ससंग अनि मदंजी हरु उही राजाबादी, कांग्रेस अनि एमाले नै कारक देख्नु हुन्छा होला| होइन र? कि कसो साथि? “ओ कोतायेकु दासाई मासे, मानन्धर सान|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
8 
7
निकजी,
वैदेशिक रोजगार खासगरी खुला सीमा भएको भारतमा जाने ‘चलन’ र बाध्यता धेरै पहिलेदेखिको हो । ‘प्रजातन्त्र’ प्राप्तिपछि औपचारिकरूपमा विभिन्न तेस्रो मुलुकमा कामदारका रूपमा तत्कालीन सरकारले अनुमति दिन शुरु गर्यो । बढ्दो जनसंख्या, विदेशीहरूको नेपाल बसाइ आदिले निम्त्याएको रोजगारीको अभाव विदेशिनुपर्ने कारण त छँदै छ, तपाईंले भनेजस्तै माओवादी जनयुद्धलाई पनि अर्को कारकको रूपमा रहेको हो । तर पनि तपाईं र तपाईंहरूजस्तैको बुझाइ अलि गलत रहेको छ । यसबारे सानो चर्चा गर्न चाहन्छु ।
माओवादी बाध्य भएर विद्रोहमा उत्रेपछि देउवाले आतंककारी घोषणा गरेलगत्तै माओवादी विद्रोहले झनै चर्को रूप लियो र जनयुद्धको स्वरूपमा अगाडि बढ्यो । माओवादीले गाउँका युवाहरूलाई आफ्नो सेनामा लैजाने क्रम पनि बढ्यो । समाचारहरूमा त उमेर नपुगेकाहरूसमेतको सहभागिता रहेको कुरा बाहिर आउँथ्यो । त्यसको पुष्टि र खण्डन आजसम्म दुवै पक्षले गर्न सकेका छैनन् । यता सरकार माओवादीभन्दा बढी उग्र देखिँदै आयो । माओवादी र माओवादीको सुराकीको खोजतलाशका नाउँमा गाउँ-गाउँका निर्दोष युवाहरूमाथि शंकाको दृष्टिले मात्र होइन उनीहरूलाई थुन्ने र यातना दिने काम भयो । स्व. मैना सुनुवार त्यसको ज्वलन्त उदाहरण हुन् । गाउँमा मात्र हैन राजधानीमै समेत सेनाहरूको रातबिरात ‘खानतलाशी’ले चरम रूप लियो । कतिपय ठाउँमा तिनै सेनाहरूले लुटेको खबर पनि सुनियो । यसकारण पनि नेपालीहरू विदेशिने क्रम ह्वात्तै बढेको हो । खबर दिनेहरूले ‘माओवादी जनयुद्धका कारण’ले भनिदिँदा यी सबका कारक माओवादी हो भन्ने भान दुर्भाग्यवश निकजीजस्ता विद्वानहरूसमेतलाई पर्न गयो ।
माओवादीका तर्फबाट ज्यूज्यानको क्षति हुँदा न्वारानदेखिको बल निकालेर कुर्लनेहरू जनयुद्धताका हराएका र बेपत्ता पारिएकाहरूको आजसम्म अत्तोपत्तो नहुँदासमेत चुइँक्क बोल्नसमेत चाहँदैनन् । बेपत्ताका धेरैजस्तो आफन्तहरूले सेनालाई नै दोष दिन्छन् । यसैकारण पनि होला आजसम्म बेपत्ता आयोगसमेत बनाउने ‘साहस’ कसैले गर्न सकेका छैनन् । बरु प्रचण्डले आफ्नो कार्यकालमा शक्तिशाली बेपत्ता आयोग बनाउने कुरा गरेका थिए । शायद माओवादीको सेनाविरुद्धको यस्तै ‘रवैया’का कारण पनि कटवालले माओवादी र माओवादी नेतृत्वको सरकारलाई नटेरेको हुनुपर्छ ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
11 
8
पुष्पजी, तपाईहरु माओ-बाद प्रति अन्धो हुनुहुन्छ,यो तपाइको लामो गत्त न पत्तको लेखी ले था लाग्छ|ह्याँ संग धेरै यस्ता उदाहरणहरु छन् जसले मानिसको मानसपटलमा भ्रम फैलौना सक्छ, त्यसमध्य स्व. मैना सुनुवारको उदाहरण ज्वलन्त छ| यस्ता विभत्स हत्त्याकाण्डको जति भत्सर्ना गरेपनि कम हुन्छ, त्यस्तै आफैले खाएको थालीमा चुठ्ने माओ-बदिलाई तपाइँ जस्ता कमल्पित्ते आँखाले देख्न सक्दैन,यसमा बहस गर्नु त्यो पनि तपाइँ र सुमन मानन्धरजी जस्ता माओ-भक्तहरु संग को बसी बियाँलोको मानसिक मैथुन बाहेक केहि होइन| कारण धेरै छन्,यस्मद्ध्य म तपाईलाई ठोकुवाका साथ् भन्न सक्छु, जति पनि पत्रकार हरु छन् तिनको अधिकांस हत्या र जियू ज्यान माथिको हमला यो माओ-बदिले गरेको हो,ज्वलन्त उदाहरण हालसालैको टिका बिस्ट माथिको हमला हो|मलाइ के पनि था छ भने, तपाईहरु यसमा प्रमाण छैन त्यत्तिकै आरोप नालौनुआ पनि भनि हाल्नु हुन्छ| त्यसकारणले यो कुरा हचुवा को भरमा होइन पुष्पजी,थोकुवाको साथ् भन्न सकिन्छ, माओ बादीले आफ्नो सर्बोच्चताको लागि आफ्नै बाउ आमा लै पनि छोद्दैना| त्यस्करान यसमा मैले पैले नै भने झैँ तपाइँ संग बहस गर्नु भनेको आफ्नो समय नष्ट गर्दै मानसिक मैथुन गर्नु हो|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
7
निकजी,
त्यसै गत्त न पत्तको भनिदिने ?
कारण पनि भन्नुपर्यो नि । टिका विष्ट काण्डमा समाचारमैले अज्ञात व्यक्तिले भन्दा तपाईंले ‘माओवादी’ नै भनेर गर्नुभएको ठोकुवा वैचारिक विचलन होइन र ?
तपाईंलाई हामीसँगको बसिबियाँलो वैचारिक मैथुन लाग्छ भने कृपा गरेर आइन्दा हामीबारे बोल्ने कष्ट नगर्दा हुन्छ । हामीलाई कुनै आपत्ति छैन । तर विचारको आदान-प्रदान गर्ने यस थलोमा हामी सबैले एकअर्कालाई स्वागत गर्न हिच्किचाउनुहुन्न ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
8 
5
कुरो त तपाइले ठिकै भन्नु भा हो, पुष्प जी, सतही रुप मा|तर आज सम्मको माओ-बादी को क्रिया कलाप र उसले गरेका बिगतका ज्यानमारा काम हरुलाई Forensic तवरले हेर्यो भने यो उसकै कार्यकर्ता र संगठन मार्फत भएको भन्न लै माओ-रुपी चश्मा नलगाएको व्यक्ति लै त्यत्ति बिघ्न दुख हुन्न|निश्चय पनि तपाइँ जस्तालाई यो त उसले गरेको होइन भन्ने मै जान्छा नि होइन र? फेरी तपाइले emoticons प्रयोग गर्नु भो त्यसको मतलब के था छ पुष्प जी?मनोबैज्ञानिक भाषामा भन्ने हो भने nervous, anxious केहि कुरो (जो देखिएमा शरम लाग्न सक्छा) लुकौना खोज्दा, बाहिरि रुपमा मानिसहरुलाइ अन्य काम कुरो गरेर distract गर्न खोजेको|त्यसकारण यदि कुनै कुरा र आफ्नो कमजोरी लुकाउनु छैन भने यस्तो कुरा हरु प्रयोग नगर्नुस
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
6
निकजी,
अनुमानकै भरमा निर्क्यौल निकाल्ने भए के भन्नु ! तपाईंहरूको यस्तै हास्याष्पद तर्क पढेर हाँस्दै लेखेको अवस्थामा इमोशन पनि प्रयोग गरेको हुँ । यसलाई समेत कमजोरी लुकाउने जस्ता कुरा गर्नुलाई बौद्धिक दरिद्रता नभने के भन्ने ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
1
निकजी,
भनिन्छ मान्छेले आफु जस्तो छ अरुलाई तेसरी नै विश्लेषण गर्छन | सुर्य खडका, एउटा दुइटा लेख होइन उनि माथि यसरि लेख्नु पर्ने, थुप्रै लेखहरु पढेर छर्लंग भै सकेको छ || एउटा बिदेशिनु को कारण त पुष्पजी ले पनि भनि हाल्नु भो | द्वन्द काल मा गाउँ मा गाउँ मा माओबादी आए भन्ने सुन्दा र तेही ठाउमा सेना आउन लागेको छ भन्दा मानिसहरु सेना को नाम सुन्ने बित्तिकै त्राही त्राही हुन्थे, नपत्याउनु भए गैर बिना बाद को मानिसहरु लाई सोध्नु भए हुन्छ | दोषी चस्मा मैले होइन तपाईले लगाउनु भएको छ, राम्रो संग केलाउनुस | भने नी तपाइँ जस्ता व्यक्तित्वको लागि म के कारणले जापानमा छु भन्ने कुरा आफै नै पत्ता लगाउनुस, तपाईको मोज भन्ने प्रयोग गर्नु भएको शब्द को जवाफ हो यो | हैसिएत नभएर नभनेको पटक्कै होइन | अर्को कुरा, ज्ञानेन्द्र को कुरा ल्याउनु भयो, पृथ्वी नारायण शाह बाट भएको एकीकरण, तेस पछी गिर्वान बाट सिमा फैलाइसकेपछी राजा भनौदाहरु त आफ्नै विलाशी जीवन र लाछा चुडी मा नै ब्यस्त भैसकेपछि राणा सासन र तेस्पछी को अवस्था, बिकराल नै बन्न पुगेको सबै माथि छर्लंग नै छ | झन् बिरेन्द्रको देहावसान तथा बंश नास पछी प्रजातान्त्रिक भनाउने पार्टी हरुले कहिले ग्रान्ड डिजाइन त कहिले आधा प्रतीगमन सच्चिएको भन्दै सत्ता मा जाने र माघ १९ को कू लाइ हेरिसके पछि पनि ज्ञानेन्द्र को बारेमा भनि राख्नु पर्छ ? अबस्य पनि यो अवस्था मा पुर्याउन राजतन्त्र र पार्टी हरु नै एसको जिम्मेबार छ | यो त खुल्ला आकाश हो | नेताहरुले आफ्नो नीतिगत स्वार्थ लाइ आत्मसात नगरेको भए र जति खेर पनि भारतीय नेताको बिन्ति भाव नगरेको भए आज यो अवस्था कहिले पनि आउने थिएन | र lekhna र padhna man laage gayera institute jaanus र thau मा matra यो shand प्रयोग garnus “ओ कोतायेकु दासाई मासे, मानन्धर सान|” blog मा sabaile bujhne nepali ya त angrezi bhasha matra प्रयोग garnus |
सुमन मानन्धर
(जापान)
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
7
सुमनजी इतिहासकै पाना पल्टाउने हो भने हाम्रा पुर्खाले आर्जेको मुलुक हो यो| तिनै राजाहरु नभएका भए तपाइँ एउटा नेपाली भएर बस्न सक्नु हुन्थेन| त्यसकारण राजाहरु मात्रै विलासी भए भनेर भन्नु त्यो तपाइको बौद्धिक गरीबि हो| आज आएर भन्ने नै हो भने “सर्बहारा” को नाम मा मोज र मस्ती गर्ने तपाईका हिमायती माओ-बादी हरुनै बरु सबै भन्दा अगाडी छन् देख्नु भएकै होला(यदि तपाइँ संग त्यो माओ- रुपी पहेलो चस्मा खोलेर यो सुन्दर प्रजातान्त्रिक समाज र देश हेर्ने फुर्षद भए)| रह्यो, नेपालको यो हबिगत बनाउने र पुर्याउने कुरा, मा यहाँ दुवै थरीलाई गलत देख्छु, कारक अनि कारण|फरक तपाइँ र म मा के छ भने तपाइँ कारक (सरकार) लै दोषी देख्नु हुन्छ र अन्धा धुँदा त्यसै माथि सारा दोष थुपार्नु हुन्छ| म चै त्यस्तो अवस्था ल्याउने कारण (माओ-बादी) लै पनि त्यत्तिकै अझै भन्ने हो भने बढी नै दोषी देख्छु| कारण यसप्रकार छन्, माथि पुष्प जी ले भने झैँ माओ-बादी बिद्रोहमा उत्रे,किन उत्रे? यो प्रश्न म मात्रै होइन अधिकांस नेपालीको मनको प्रश्न हो| किन उनीहरु तत्कालिन संबिधान र व्यवस्थालाइ प्रयोग गरेर प्रजातान्त्रिक ढंगले सरकार फेरेर आफ्नो “नागरिक सर्बोच्चता”खोजेनन?कसले रोकेको थियो तिनलाई त्यो काम गर्न र १५०० भन्दा बढी हाम्रो नेपालीको नास पर्यो, हज्जारौ युवा हरु रोजगारीको सिलसिला म तपाई जस्ता विदेश भौतारिनु पर्यो?तपाइँ त अझैँ भन्ने हो भने पुष्पजी ले गरेको तर्क भन्दा पनि खतरा सित यसरि देशको हबिगत भएको मा प्रजातान्त्रिक व्यवस्था र यसका हिमायती माथि थुपारेर माओ-बाद लै बढावा दिने म पर्नु भा रैछ| यस उसले पनि मेरो asserton कि तपाइँ जस्ताहरु बाहिरी अबरण “सर्बहारा” भित्रि आचरण “सामन्ती” भन्ने भनाइ पुष्टि हुन्छा नै हुन्छ| मैले तपाइलाई जापानी भाषा मा यसकारण सम्बोधन गरेको हो कि नेपाल को डिंग हान्ने तर आफु चैं जापानी ओकोमे त्यो पनि पाए देखि “हिकारी कोशी” खाने भा भएर हो, जस्तै आफु चै पजेरो र १५०००० नेरु पर्ने पलंग, लाखौँ पर्ने राडो घडी, र दैनिक सुट र टाई फेर्ने अरु साधारण नेपालीलाई चैं बिदेशमा मजदूरी गर्न जौ भन्ने यहाँ हरुका सर्बोपरी नेता झैँ भा भएर हो, मैले तपाईलाई जापानी भाषा मा भनेको| भन्नु पर्ने पनि छ किनकि फर्केर आफुले आफुलाई नै हेर्नुस| त्यसैकारण फेरी एक चोटी “सयोनारा, मानन्धर सान”
मन परे हरियो, नपरे रातोः
8 
7
निकजी,
आफ्नो पूर्खा ख्याति भजाएरमात्र खानु राम्रो होइन । तर दुर्भाग्य बडामहाराजदेखि माइलासम्म आइपुग्दा बडामहाराजको सबै ख्याति सकिइसकेको थियो । त्यसकारण नेपाल एकीकरणका नायकको शालीकसमेत बाँकी रहेन । हुन त यो निन्दनीय हो ।
सर्वहारावर्गको नारा घन्काएका माओवादीहरूमा पनि केही विलासीविचलनले जरा नगाडेको पक्कै होइन । तर परिवर्तनको संघारमा केही उतारचढाव हुनुलाई अन्यथा लिनुहुन्न । तपाईंका नजरमा ‘प्रजा’तन्त्रका हिमायतीहरूबाटै भ्रष्टाचार, कालोबजारी, राष्ट्रघात भएबाट उनीहरू जनताबाट तिरस्कृत भएजस्तै माओवादीमा पनि त्यस्तै विचलन आयो भने उसको हालत पनि ‘प्रजात’न्त्रका हिमायतीहरू र राजाको भन्दा फरक हुनेछैन ।
१५ हजार, डेढ लाख आदिको हाउगुजीचाहिँ अति नै भो निकजी । बारम्बार त्यही कुरा दोहोर्याएर माओवादी साख कम हुँदैन ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
5
निकजी,
मैले तपाई लाई पहिले पनि भनि सके कसैलाई पनि बाद भनेर सम्बोधन गर्ने दुसाहस नगर्नुस भनेर | जापानमा बस्दा हिकारी नै खानु पर्छ किनकि येह मन्सुरी र ढिडो पाइदैन | नेपाल मा हुँदा मन्सुरी, ढिडो, आदि पाइन्छ हिकारी पाइदैन | जो मान्छे जहाँ बस्छ तेही नै खानु पर्छ, यो प्राकृतिक नियम हो | तपाईलाई जापानी भाषा आउँछ भन्दैमा जापान मा बस्ने नेपाली र नेपालमा बस्ने देखि सन्सार को कुनै पनि नेपालीले जापानी भाषामा बोल्नु पर्ने र बुझ्नु पर्ने भन्ने मानसिकता बात प्रेरित हो वा बोल्ने नै ठाउँ नपाएर यसरी फेद न टुप्पो को कुरालाई यहाँ गस्नु भएको हो वा जापानी भाषा आउँछ हेर भनि देखाउनु भएको हो, त्यो तपाइँ माथि नै सिमित राख्नु भए बेस हुन्छ | नेपालको बारेमा चिन्ता हुने मान्छे ले त नेपाली भाषा वा आफ्रनो मात्री भाषा प्रयोग गर्न सिक्नु पर्यो नि, त्यो पनि एउता नेपालीहरुको साझा बोलोग मा | फर्केर आफुलाई हेर्नुस निकजी, जथानाम शब्द प्रयोग गरिदा आफ्नै इज्जत गुमिन्छ |
सुमन मानन्धर
(जापान)
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
3
अब यहि प्रश्न को उत्तर माओबादीले अथवा अरु दलले ज्ञानेद्र लाइ दिनु पर्ने समय आयको छ ,…….अब के हुन्छ देशमा संबिधान बिहिन अवस्था मा ???
मन परे हरियो, नपरे रातोः
10 
5
नेपाल आमा को यो नेता भनौदा कुपुत्र हरूले पहिला नेपाल आमाको मिलीजुली स्तनपान गरेर सके. त्यस पछी स्तन बाट रगत आउन थाल्यो त्यो पनि अहिले सम्म यी नेता भनौदा कुपुत्रहरुले पिएको पिएकै छन्.अबत नेपाल आमानै जिर्ण भएर ढल्न लागी सक्यो. हे कुपुत्र हो तिमीहरुको दिमाग मा कहिले नेपाल आमा प्रति माया र दया पलाउने ?
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
5
फेरी उहित होनी गिरिजा रास्ट्रपति पर्चंद पर्धान्मंत्री हुने खेल खेल्ने छन् इनी दुइ जनाले इनी हरुलाई देसको सम्भिधान लेख्न पर्ती कुनै चासो नै छैन तेसकारण कुसी को लागि इनिहरु दुइ जना जे गर्न पनि तयार हुने छन् अनि सम्भिधान बन्ने कुनै माहोल तयार हुने छैन जहाँ सम्म रास्ट्रपति को कुरा छ उहाले तेस्तो गैर कानुनी काम गर्नुहोला जस्तो लाग्दैन किन भने उहा भनेको जन निर्बाचित गरिब को छोरा हो तेसै पनि हरुवा हरुको भिड मा जनमत प्राप्त व्यक्ति भएको ले सबै कुरा बुझेर मात्र गर्न सक्नु हुन्छ जस्तो लाग्छ |.
राज
क्यानाडा
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
3
जेठ १४ गते नयाँ संबिधान जारी हुँदैन, अनि त मौसुफको ढिलो चांडो पदार्पण भैहाल्छ भनेर सुर्यजी राल चुहाएर बसेको रहेछ | बिजुक्छेले राष्ट्रपतीय शासन चाहिन्छ भन्दैमा हुने भैदिएको भए, भक्तपुर उहिल्यै अर्कै राज्य भैसक्थ्यो | तीन ठुला पार्टी मिले भने संबिधान निर्माणको म्याद थप्न जति पनि मिल्छ | पशुपतिनाथले म्याद तोकेको होइन क्यार ! सभासदहरु एकापासमा मिलेमा पाँचै बर्ष लगाएर एउटा राम्रो, गतिलो संबिधान बनाए हामीलाई मान्य छ | दुइ बर्षमा नबने नेपाल चीन वा भारतमा गाभिने होइन क्यार |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
12 
25
“देशको राजसंस्था नागार्जुन बंगलामा सीमित छ अहिले”
- खड्काजीलाई २४० बर्षे धङ्ग धंगीले अझै छोड्या रहेन छ! बादरले आफ्नो बच्चा मरेपछि पनि काखमा च्यापेर हिडे जस्तै!
२४० बर्ष खाएर तपाइँहरु त अझै डकार्दै हुनु हुन्छ होला; कति छिटो भोकाए जस्तो
गरेको फेरि खड्का जी!
अरु चैतेहरुलाई पनि खान दिनुस न १०/२० बर्ष, कति छिटो आत्तिएको भन्या!
धूप चाहि हाल्दै गर्नुस है, के थाहा लागो छिटै उत्री हाल्छ कि!
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
9 
40
Lets be positive, at the end our political parties will come together and write a new constitution,its become a habit to our leader to do things at the last minutes so i am still hopeful there will be a constitution at the final hour. most of the thing in constitution were already discuss like women rights, human right , multi party democracy, federalism, so the remaining things are how we are going to write the things which we have already agreed. this is a transition period and first time in Nepal after 240 years of king rules we are going to write a new constitution, so friends lets be positive and work towards it. I am sure president himself is a son of a ordinary Nepalese as well as prachandra. so these people are serious, the pronblem i see is from those people who are still wanting the same constitution of 1990 or those people who have been enjoying in unrest times of Nepal.but we will prevail. this writer always write negative thought. which is not good.
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
3
राष्ट्रपति को चासो त्यति नाजायज त छैन तर त्यसमा sadyantra को गंध आएको जस्तो लाग्छ , परिस्तिथिले साथ दियेमा राष्ट्रपति ले सेना को साथ लिएर राष्ट्रपति शासन को नाम मा आफ्नो शासन लागु गर्न के बेर , राष्ट्रपति धेरे शक्तिशाली भएको राम्रो हुने छैना
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
9 
19
पार्टी र त्यसका नेता हरु जबसम्म व्यक्तिगत र पार्टीगत स्वार्थ भन्दा माथि उठेर देश र आम नागरिक को पक्छ्य मा उभिन सक्दैनन् तबसम्म यो देश मा केहि हुन सक्दैन | देश का अदुरदर्शी नेता हरु को येही नाटक चलिरहने हो भने देश मा संबिधान बन्नु र न बन्नु मा केहि फरक हुनेछैन आखिर संबिधान को सहि कार्यंआन्वान न हुने हो भने जस्तै राम्रो संबिधान बने पनि के गर्नु त्यो हाम्रो पक्छ्य मा होला र?
आम नेपाली
मन परे हरियो, नपरे रातोः
7 
6
ऐले पनि देशमा संबिधान सभा भयको अनुभब कसलाई छ र ,,,,कानुनी राज्यको आभास कसले गर्न पायको छ र ,,,रास्ट्रपति को प्रस्न ठिक हो …यी चोर हरु ले कहिले सोच्ने यस्तो अनिअस्ता को बारेमा…..लेखक ले सहि कुरो उठाउनु भयको छ….
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
6
जेठ १४ भित्र सम्बिधान नबन्ने पक्का छ . तेस पछी सबै सम्सध हरुलाई देशको लागि भूमिका निभाउनु नसकेको ले आफैले आत्मत्त्या गर्ने बाटो दिने वा हाल सम्म खर्च गरेको सबै तलब भत्ता फिर्ता नगरे सम्म जेल हाल्नु पर्छ .
यिनिहर्लाई फेरी राज्य को कुनै पनि जिम्बेवार पद मा बस्न नपौने गरी निलम्बन गर्नु पर्छ .
देश सेना ले सन्चालन गर्नु पर्छ । सबै उमेर पुगेका युब युबती लाई अनिबर्य २ बर्ष देशको लागि सेवा गर्नु पर्ने निएम बनएर देश सुन्न्य बाट सुरु गर्नु पर्छ ।
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
39 
7
मा हजुर को kura मा १००% sahamat चु अब यहि huna parcha desh मा
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
2
संविधान बन्छ भन्ने कसैलाई विश्वास छैन;त्यो बर्गमा म पनि पर्छु।हुन सक्ने एउटा संभावना चाहि के छ भने–एक महिना-पन्ध्र दिन बाँकी भए पछि अन्त्यै ड्राफ्ट भएको रेडिमेड संविधानको मस्यौदा आउँछ अनि “हतार भएकाले” भन्दै सामान्य छलफल पछि लागु गरिन्छ।चुनाव हुन्छ।प्रभुका आशिर्वादले उम्मेद्बारहरु चुनाव जित्छन्।संसद बन्छ।सरकार बन्छ।देशभर अशान्ति-कोलाहल-उत्पात मच्चिरहेको हुन्छ।अनि सम्सदले एउटा प्रस्ताव पारित गर्छ-”देशको अशान्ति-अराजकताले धनजनको क्षति रोक्न नसकिएको हुनाले सम्पूर्ण शान्ति-सुरक्षाको जिम्मा भारत सारकारलाई दिन्छौं”। भारत मख्ख पर्दै संसारका सामु शीर ठाडो पारेर नेपाललाई सिक्किम बनाउँछ।तपाईहरुसँग कुनै प्रश्न छ???
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
14 
20
“आफैले बनाएको नियम त हो नि….” यो बाक्य बाबुराम भट्टराइ देखि रामचन्द्र पौडेल सम्म सबैले कम्तिमा दिनमा एक पटक भन्ने गर्छन ! तेसैले नियम ले मिल्दैन भन्नु बेकार छ !
संबिधान सभाका सभासदको जागिर लम्बिन्छ, आखिर माओबादीले बजेट पारित गर्न सदन चल्न दिएको र जागिर पाउने पक्का भएपछी फेरी सदन बन्द गरेको यथार्थ त जग जाहेर नै छ, तेसैले भत्ता खाने मामलामा सबै एक हुन्छन !
नियम ले मिल्दैन भन्नु बेकार छ किनकि, हाम्रा नेताले अर्को नियम बनाइदिन्छन्,
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
45 
9
उत्तर सजिलो छ | १४ गते संविधान जारी नभए देश मा संविधान हुदैन | यसको मतलब कहिले पनि हुदैन भनेको होइन | खड्का जी लाई अस्चार्य लाग्ला तर हामीलाई लागेको छैन | किनकि हामीले धेरै यस्तो देखिसकेका छौ | आखिर सबै डाका हरु नै छन संसद मा, उनीहरु ले समय थप्ने छन १ वर्षा को लागि | भत्ता खानेछन, मोज मस्ती गर्ने छन, झगडा गर्छा, अनि मिल्नेछन केहि समयको लागि | आखिर संविधान किन चाहियो र? १-२ वर्ष नभएर पनि त चली हाल्यो | र यसरि नै चल्ने छ | आखिर अन्तरिम संविधान ले १-२ वर्ष चल्छा भने अर्को २० वर्ष किन नचल्ने? अस्चार्य मनु पर्ने केहि छैन | जनता कसैले पनि आशा गरेका छैन | को बाट आशा गर्ने? १०१ वर्ष को उमेर मा राश्त्रपति हुने सपना पालेका गिरिजा बाट, माकुने लाई फरिया देखाई उप प्रधानमन्त्री हुने सुजाता बाट, जनता ले तिरस्कार गरेका बाहुन माकुने बाट, कर्मचारी पिट्ने सिडियो बचाउने गछ्चेदार बाट, सरकार मा हुदा माखो नमार्ने तर सत्ता छोडी सदक्बता के के न हार्छु भन्ने प्रचण्ड बाट| ह़ा हा हा हा हा……………………………
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
70 
11
सर्बप्रथम त यो ब्लग पढिसकेपछि लेखक को मनसाय लाइ बुझ्न सकिन्छा कि उनि कि त रास्ट्रपति महासयको पेर्सोनल सेक्रेटरी हुनु पर्छा या त उनि संग धेरै सम्बन्धित हुनु पर्छा किनकि यदि रास्ट्रपति महासयलाई संबिधान बन्छ कि बन्दैन भन्ने कुरामा यहाँ भानिया जत्ति नै चिन्ता थियो भने नेपाल सरकारलाई किन सेनापति प्रकरण मा सिमित गरियो ? के यो कुरा महत्तोपुर्ण थियो कि म्याद सकिन लागेको प्रधानसेनापतिलाई जोर जबर्जस्ति बचाई राख्नु पर्ने ?
लेख मा भयका कुराहरु समय सान्दर्भिक भय पनि रास्ट्रपतिको प्रसंसा निकै गरिएको छ स्मरण रहोस जबकी संबिधान निर्माणको पहिलो बाधक उनी हुन् भन्दा फरक पर्दैन
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
67
प्रचन्ड को हुती देखियो नौ महिने शासन कालमा, आफ्ना मान्छे भर्ती गर्ने, बिचरा PLA को आधा तलब पनि लुटेर खाने । प्रचन्ड र माओवादिलाई उक्साउने, मतियार बनाउने पर्दा पछाडिका प्रभुहरु हुन संबिधान को बाधक । किनभने माओवादिको काम बाट नै थाहा हुन्छ । साच्चै नै देश बनाउने भए प्रतिपक्ष मा बसेर राम्रो सुझावहरु दिएर संबिधान बन्यो भने अर्को चुनाव मा बहुमत ल्याएर एक्लौटी सरकार बनाउन पाइहाल्छन् । किन बन्द र तोड्फोड मा लाग्नु पर्यो ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
24 
13
होइन सोम्बिधानत अहिले पनि छत संविधानलाई हमिलेपो मान्नु पर्छ
हामीलाई je गर्न मन पर्यो त्यहिँ गर्न भोयेनानी वाइसिएल जस्तो एदी कानुन बनाएर पनि ब्यबहारमा लागु हुँदैन भने कानुन बनाएको के अर्थ हुन्छ? मलाई लाग्छ जस्तै कानुन बनाएपनि वाइसिएलको बानि सुध्रिन्दैन सतिको सराप परेको देशमा यी मानव कलङ्क वाइसिएल हुन्जेल सम्म
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
10
सुर्य जी ले भने जस्तो रास्ट्रपति ले सासन गर्ने भन्ने कुरा मा म सहमत छैन किनकि दल हरु बरु आफु मिल्छन र समय थपेरै भए पनि संबिधान लेख्छन . दल हरु लाई सरकार चाहिने हो तेसैले बाढी चुडी मन्त्रालय चलाउछन् किन कि यिनीहरु ” मन्त्रि पिपासु ” हुन्……
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
24 
21
१४ गते सम्म संबिधान जारी नभए फेरी समय थप्नु पर्छा. बिसो` का धेरै z मुलुक हरु ले ५ वर्ष ( भारत), १० बर्स (अमेरिका) le संबिधान बनाउन लगाएका छन्. हार्मो देश मा पनि केहि थप समय लगेर केहि फरक पर्दैन. रास्ट्रपति सक्रिय भो भनेत देश को दुर्भाग्य बाहेक केहि हुदैन!
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
32
भन्ने हो भने संबिधान नबन्नुमा हाम्रा लाजनेता (तथाकथित राजनेता ) हरुको अदुरदर्शिताको परिणाम हो/ संबिधान सभाको गठन प्रक्रियामा नै गम्भीर त्रुटी भएको कुरा अहिले छर्लंग भएको छ/
अन्तरिम संबिधानमा नै संबिधान सभाको प्रतिनिधित्वको अनुपातमा समानुपातिक सरकार बनाउने र संबिधान सभाको सभासादहरु चाहि संबिधान निर्माणमा मात्रै खट्नु पर्ने प्राबधान राखेको भए यस्तो फोहोरी गठ-बन्धन को खेलबाट देशले मुक्ति पाउथ्यो र संबिधान निर्माण पनि सहज र सरल हुन्थ्यो तर
यी भातमारा लाजनेताहरु आफ्नै पार्टीले बहुमत ल्याईहाल्छ अनि आफ्नै हाली मुहाली चलाउला भनेर त्येता तिर ध्यान नै दिएनन् वा उनीहरुको बुद्दी पुगेन त्येसैले नेपाली जनताले यो दिन देख्नु पर्यो/
जय नेपाल
हिमाली
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
46 
8
हाम्रो देश मा संबिधान बन्दैन / मैले ठुकुवा साथ भन्छु/
यिनीहरु ले संसद बात नेपाल भारत को प्रान्त हो भनेर घोसना गर्छन एकदिन / हाम्रो देश सिक्किम अनि भुटान जस्तो भारत को प्रान्त बन्छ./ मैले ठोकुवा गरेर भन्छु./
ज्ञानेन्द्र, ओली, माकुने, प्रचंडे, खनाल, गिरिजा, पौडेल, सुर्य ब थापा , देउबा , पौडेल आदि सबै भारतीय का नोकर हुन् / अहिले ज्ञनेन्द्र भारत गएको छ / तो भन्दा पहिले , ओली, थापा, खनाल, देउबा गयो…..
चोर नेता हरु ले संबिधान बनौचन भनेर आशा गर्नु हामी नेपाली को मुर्खता मात्र हो …
एकदिन छिट्टै भारत को प्रान्त हुन्छ हुन्छ /// कुनै संका छैन येस्मा.. जस्तै भुटान अनि सिक्किम ….
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
51 
39
एकदिन छिट्टै भारत को प्रान्त हुन्छ हुन्छ /// कुनै संका छैन येस्मा.. जस्तै भुटान अनि सिक्किम ….
अलि बढी नै भन्नु भो । भुटान भारतको प्रान्त हैन । स्वन्त्र भुटानका शाशन भारत वाट कती वढी घटी ईन्फुलेन्स छन त्यो भिन्नै हुरा हो ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
17
विस्मृति जी, आफ्नो स्मृति लै सजग तुल्यौनुस, तपाइले भनेको भुटान देश हो भारतको राज्य होइन|त्यो UN सदस्य पनि हो, सार्बभौम देश हो| सिक्किम भारतको राज्य हो by choice| फरक केहो भने, भारत सित नेपाल, भुटान र सिक्किम तिनै ले १९५० को सन्धि गरेका थिए| त्यसमा, हाम्रो अनि यी दुइ देश को फरक चै हामीले “समानता” शब्द त्यसमा राख्न सक्यौ भने भुटान र सिक्किम ले त्यसो गरेनन|भन्दैमा सिक्किम र भुटान लै भारतले क्वाप्प खै हाल्ने र खाएको पनि होइन, छैन पनि| मैले यति भन्ने बित्तिकै मलाई था छ मेरा उतार का साथिहरु बुर्लुक्क उफ्रेर मलाइ एउटा बिल्ला लगाउनु हुनेछ|तर Fact is fact which is black and white| भुटान ले भारत संग गरेको त्यै सन्धिले गर्दा हो, हामीलाई भुटानी सरनार्थी समस्यामा उसले साथ् दिन नचाहेको| हामि राष्ट्रप्रेम ज़ताउछौ, तर pragmatic र realistic छैनौं|यो हामि नेपालीको जन्म जात स्वभाब हो, अनि यसैको फाइदा धुर्त मानिसहरु चाहे त्यो हाम्रा नेतागण परुन कि बिदेशी परुन, सबैले लिने गरेका छन्| यसैले गर्दा हो यो माओ-रुपी सर्प ले सिर उठाउन सकेको र हामी निमुखा लै दुख दिन सकेको| मैले किन यसो भने भन्दा खेरि, हामि जैले पनि सिमा बिबाद भन्छु, भारत बिरोध गर्छौं तर पक्का धरातलीय कुरो चै हामि भारत संग जोडिएका छौ| यसको हामीले फाइदा लिन सकेका छैनौं| भारतले ऐले ८-९ % बिकाश गरेको छ भने हामि माइनस मा छौं| कसले गर्दा? हाम्रा दाजु भाइ, दिदि बहिनि हरु भारतमा तल्लो स्तरमा काम गर्न जान्छु, र धेअरी पैसा कमौछौ| हाम्रो र भारतीय को तलब र आम्दानी आज भन्दा २० – ३० वर्षा अघि सम्म त्यत्ति फरक थिएन भने ऐले आएर हामीले सोंच्ने भन्दा धेरै नै फरक छ| यो सबै कुरो को चुरो गर्न थाल्यो भने लामो गन्थन हुन्छ| मा त्यस्तो लेख लेख्ने व्यक्ति परिन, खाली तपाईलाई मैले के भन्छु भने माओ – बादी लै अन्धो भएर समर्थन गर्नु भन्दा अगाडी अध्यन गर्नुस, अनि सम्रथान नगर्नुस|
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
8
मैले “तपैले भने जस्तो भुटान देश हो” लेख्नु पर्ने गलत बाक्यांश लेखन पुगेछु, माफ गर्नु होला, बिश्मृति जी|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
3
प्रश्न: १४ गते संबिधान जारी नभए के हुन्छ?
उत्तर: देश संबिधान बिहीन हुन्छ/
प्रश्न: देश संबिधान बिहीन भए के हुन्छ?
उत्तर: अहिले पनि संविधानलाई (अन्तरिम) कसले पो आत्मासाथ गरेको छन् र?
तर पनि संबिधान बनाउन जनताले पठाएको सभासदहरु आफ्नो मूलकर्म बाट बिचलित भएकोमा चाहि तिमीहरुको नाम इतिहासमा कालो धब्बा बनेर सदैबकोलाई रहि रहने छ/
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
99 
9
साएद संबिधान साधा को औचित्त्य समाप्त भए जस्तो छ.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
46 
14
फेरी निरङ्कुश शासन चाहिएको छ कि कुन्नि नेपाल लाई कमसे कम हत्या हिंसा गरेकालाई सजाय त हुन्छ संबिधान भन्दा भन्दा नेटो काट्न लाग्यो
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
27 
11
यिनी कुरा छोडौ नेपालमा मन्त्रि,नेता नभयर तेतिकै छाड्यो भने बरु देश राम्रो हुन्छ
मन परे हरियो, नपरे रातोः
10 
5
पहिला त सुर्य खडका जीले राजतन्त्रको बखान गर्न छोड्नु पर्यो, 14 जेष्ठ संबिधान नबने के हुन्छ भन्दा नेपालको अन्तरिम संबिधान अपरिबर्तनिया छैन सङ्कट काल या संक्रमण कालको बहानामा संबिधान घोसना गर्ने मिति ६ महिना पछि धकेलिंचा र संबिधान बन्छ,
अर्को कुरा यो संक्रमण काल हो, इतिहास हेर्दा संसारमा धेरै देश कङ्गाल भएका छन् संक्रमणकालले
दक्षिण अफ्रिका संबिधान शभा पछि सफल राष्ट्र मानिन्छ, आशा गरोउ अब हाम्रा नेतामा पनि सुबुधि पलाओस् सम्भावित घटना देखि सावधानी अपनाउन, २ -४ वटा लेख राजतन्त्र पक्षधर का आए भन्दैमा बाकि सबै निस्क्रिय र हतास भैहाल्नु पर्ने देखिदैन,
संकर्मनकालमा येस्तई हो झगडा धेरै काम थोरै तर संबिधान बन्नेमा शंका नगरे हुन्छ जस्तो लाग्छ
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
25 
67
प्रेमजी मलाई यो राजतन्त्रको बखान होइन भोलि आइ पर्न सक्ने कटु सत्यताको बखान जस्तो लाग्छ |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
49 
9
बिर जी आजसम्म आशाम्भाव नै शम्भाव भै राखेको छ नेपालको इतिहासमा, हेर्दा स्थिति बिकराल छ तर हुनै नसक्ने चाहि छैन मात्र भन्न खोजेको हो,
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
26
यस्तो ‘कटुसत्य’को हाउगुजीमा ‘नरमेकै’ बेस वीरजी ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
7 
16
के हुनु नि प्रचन्ड र माओवादिलाई उक्साउने, मतियार बनाउने हरुले प्रत्य्क्ष या अप्रत्यक्ष देश लुट्छन् । किनभने माओवादिको काम बाट नै थाहा हुन्छ । साच्चै नै देश बनाउने भए प्रतिपक्ष मा बसेर राम्रो सुझावहरु दिएर संबिधान बन्यो भने अर्को चुनाव मा बहुमत ल्याएर एक्लौटी सरकार बनाउन पाइहाल्छन् । किन बन्द र तोड्फोड मा लाग्नु पर्यो ? संबिधान बनेन भने धेरै जिम्मेवार माओवादी हुन्छ ।
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
49 
16
सुर्यजी तपाईंको अनुमान फेल खान्छ र समयमा संबिधान बन्छ्(आठौ आश्चर्य हुन्छ,तपाइको भाषामा),हेर्दै जानुस र २०६७ जेठ १५ गते यसै ब्लगमा आफ्नु अनुमान गलत भएको कुरा लेख्न नबिर्सनु होला /
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
4 
49
त्यसको मतलब यो हुनेछ, साथी, कि संबिधान कहिँ अर्कै ठाउमा (दिल्ली, पेकिंग) लेखियी सक्यो|अनि त्यो चै ८ औं आश्चर्य होइनकी प्राकृतिक हुने छ|
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
10
नागार्जुनतिर पनि लेखिँदैछ कि निकजी ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
10 
10
बेर छैन पुष्पजी|यहाँहरुका सर्ब श्री पुष्प कमल दाहाल बाजे सुटुक्क त्याँ भित्र पसेर आएको दिन देख्न नपरोस|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
9 
3
निकजीलाई अचेल दुस्वप्न धेरै सताउन थालेजस्तो छ ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
5 
7
तपाईका स्वप्नहरू धेरै नै सार्थक भै राचन पुष्पजी, त्यसको लागि अग्रिम शुभकामना|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
6 
4
हाम्रो स्वप्न भनेको नागरिक सर्वोच्चता । तर दुर्भाग्य …
मन परे हरियो, नपरे रातोः
4 
4
त्यै भएर मैले तपाई पुष्प जी अनि तपैकै नाम भाको अर्को व्यक्ति दाहाल बाजे लगाएत तिनका आउरे पाउर्रे लै शुभ कामना|ह्याँहरुको दिवास्वप्न पुरा होस्|केको लागिको सर्बोच्चता हो त्यो चै फेरी अर्कै नहोस मेरो भन्नु त्यत्ति नै हो|
मन परे हरियो, नपरे रातोः
2 
5
धन्यवाद ।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
1 
1
हो यार, नेपाल अब संकटमा फस्ने भयो
मन परे हरियो, नपरे रातोः
3 
0
पुष्पजी, नागार्जुनको किन यति धेरै डर तपाईंलाई डर त पेरिस डाँडाको पो लाग्नु पर्ने।
मन परे हरियो, नपरे रातोः
12 
4
कत्ति झगडा मात्र गर्नु हुन्छ आफु आफुमा साथी हो हाम्रा नेता हरुले झैं /
मन परे हरियो, नपरे रातोः
0 
0