माओवादीले एक्लै राज्य घोषणा गरेको त देखिसकिएको थियो, अब संघीयताको स्पष्ट खाका बुझाउन नसकेको कांग्रेस र एमालेका भ्रातृ संगठनहरु पनि सम्मिलित संयुक्त समितिले गर्ने राज्य घोषणा चाहिँ कस्तो हुँदो रहेछ भन्ने जिज्ञासा थियो। त्यसमाथि नेवाः राज्यको झण्डा र राष्ट्रगान पनि सार्वजनिक गर्ने प्रचार गरिएको थियो। झण्डा त नेवारहरुका घरघरमा यसअघि नै फहराउन थालिसकेको हुनाले जिज्ञासा थिएन, राज्यगान (राज्यको राष्ट्रगान) कस्तो हुँदो रैछ भन्ने उत्सुकता थियो। त्यही भएर लागेको थिएँ दशरथ रंगशालातिर।
मञ्चबाट हामीहरु विखण्डनकारी हैनौँ, हामीलाई पनि यो देशको उत्ति नै माया छ भन्दै नेपालको उही प्यारो राष्ट्रगान ‘सयौँ थुंगा फूलका हामी…’ बजाइयो। सबैले उठेर यसप्रति सम्मान व्यक्त गरे। त्यसपछि बल्ल बजाइयो नेवाः राज्यको राष्ट्रगान। कस्तो थियो त त्यो ? भिडियो हेर्न भित्र आउनुस्।
भिडियोको सुरुमा सभाअघिको सांस्कृतिक झाँकीसहितको जुलुसका दृश्य पनि छन्। यो गीतको रचना दुर्गालाल श्रेष्ठले गरेका हुन्। उनलाई जनकवि भन्ने गरिन्छ। फूलको आँखामा फूलै संसार…उनैले लेखेको गीत हो। यसमा संगीत तीर्थ मालीले दिएका हुन्। हेर्नुस् भिडियो-
कार्यक्रममा मिडिया सेन्टरको पनि व्यवस्था गरिएको थियो। त्यहाँबाट प्राप्त केही जानकारी-
यो नेवाः राज्यको झण्डा रे। यसको डिजाइन रामकृष्ण नकर्मीले गरेका हुन्। झण्डाको व्याख्या तल छ-
नेवाः झण्डा- प्रतिकको व्याख्या
• यसको आकार आयातकार हुनेछ। चौडाइ र लम्बाइ १:१.५ अनुपातमा हुनेछ। झण्डाको पृष्ठभूमिको रंग र यसभित्र समेटिएका विभिन्न चिह्नबाट नेवारहरुको सांस्कृतिक विशेषता र वर्तमानमा चलिरहेको राजनीतिक शक्ति दुवै पक्षलाई समायोजन गर्ने प्रयास गरिएको छ।
• मध्यभागमा झण्डाको चौडाइको आधा आकारको (50% of the breadth) र त्यसको व्यास सेतो कमलको अष्टदल र त्यसभित्र रातो घेरा र बीचमा झण्डाको माथितिर फर्केको पहेँलो तारा रहनेछ।
• सेतो कमलको अष्टदल नेवारहरुको कुनै पनि शुभकार्यका लागि राखिने सांस्कृतिक प्रतीक अष्टमंगल। शास्त्रीय परम्परा अनुसार अष्टमातृका। बौद्ध परम्परा अनुसार आर्य अष्टाङ्गिक मार्ग तथा सम्पूर्ण नेवारहरुको साझा सांस्कृतिक पर्व अनुसार अंगीकार गरी म्हपूजामा बौद्ध, हिन्दु र अन्य मण्डपको रुपमा प्रयोग गरिने आकृति- सेतो कमलको अष्टदल नेवार संस्कृतिको सम्पूर्ण पक्षको प्रतिनिधित्व गर्ने साझा र सर्वमान्य प्रतीक हो।
• माथिपट्टी टुप्पो फर्केको पहेँलो तारा नेपालको राज्यपुनर्संरचनाको क्रममा नेपालको राजनीतिक क्षितिजमा नेवाः स्वायत्त राज्यको रुपमा उदय भएको राजनीतिक शक्तिको प्रतीक हो।
• पहेँलो ताराको वरिपरि रहेको रातो घेरा-सम्पूर्ण नेवारहरुलाई एकताको सूत्रमा आवद्ध गर्ने सूत्र प्रतिवद्धताको प्रतीक हो।
नेवार स्वायत्त राज्यको घोषणा समितिका अध्यक्ष नरेन्द्रभक्त हाडाले यसरी गरेका थिए (मिडिया सेन्टरबाट प्राप्त नेपाली अनुवाद)
मानव सभ्यताको आदिम कालदेखि आजसम्म निरन्तर रुपमा नेपालभित्र आफ्नो घरबार बसाल्दै आएका र यथेष्ट मात्रामा जनसंख्या रहेका मूल आदिवासी जातिहरु मध्येको एक नेवार आदिवासी भएकोले,
आफ्नो मौलिक ज्ञान, सीप, कलाका हिसाबले उन्नत, सम्पन्न र वैभवशाली समाजलाई खडा गरी त्यसैका माध्यमबाट नेपाल राष्ट्रलाई समेत अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा परिचय दिन टेवा दिइआएको नेवार जातिको ऐतिहासिक भूमिका, नेवारहरुले राष्ट्रियता, स्वाधिनता, न्याय र स्वतन्त्रताको पक्षमा लामो समयदेखि गरिआएको संघर्ष र योगदानको सही मूल्याङ्कन नगरी नहुने भएकोले,
छुट्टै भाषा, संस्कृति परम्परा र सामाजिक संरचनाबाट आफूलाई देशभित्र र बाहिर अन्य मानवीय जाति समूदायसँग भिन्न र स्वतन्त्र हो भनी पहिचान दिन सफल नेवार यथार्थलाई सभ्यता र संस्कृतिका हैसियतले एक पूर्णताप्राप्त राष्ट्र भएकोले,
संविधान सभाबाट नयाँ संविधान निर्माण गरी राज्यको पुनर्संरचना गर्ने क्रममा नेवार राष्ट्रलाई संवैधानिक अधिकार प्रदान गर्दै स्वायत्त र स्वशासित राजनीतिक र इकाईको रुपमा खडा गर्न आर्थिक र अन्य साधनस्रोतका आधारमा पनि संभव भएकोले,
नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र राज्यको रुपमा निर्माण गर्न संविधान सभाबाट प्रयास भइराखेको वर्तमान समयमा नेवारहरु स्वयंले नै ऐतिहासिक र जातीय परिचयको आधारमा स्वायत्त राज्यको अधिकार सुनिश्चित हुनुपर्दछ भन्दै उठिरहेको व्यापक आवाजलाई स्वीकार गर्दै,
आदिवासी अधिकारसम्बन्धमा विश्वव्यापी घोषणापत्रको मान्यता, अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठनको महासन्धि १६९बाट सम्पूर्ण आदिवासीहरुलाई आआफ्नो ऐतिहासिक क्षेत्रका प्राकृतिक स्रोतमा अग्राधिकार सुनिश्चित गरिएको र राजनैतिक र नागरिक अधिकार सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिबाट प्रत्याभूत गरिदिएको आत्मनिर्णयको अधिकारलाई आधार मान्दै,
विगतको ऐतिहासिक कालमा लामो समयसम्म नेवार राष्ट्रलाई समेटेर नेवारहरुको आदिभूमिभित्र राजनीतिक र प्रशासनिक इकाई सञ्चालन भइरहेको र नेपाल मण्डल नामबाट त्यसको अस्तित्व रहेको तथ्यलाई स्मरण गर्दै त्यस नेपाल मण्डल क्षेत्रमा विगतदेखि वर्तमानपर्यन्त जहाँ जहाँ नेवारहरु आफ्नो आदिभूमिको रुपमा बसोबास बनाई आएका छन् र जहाँ जहाँ उनीहरु अरु आदिवासीहरु भन्दा अधिक संख्यामा छन् ती सम्पूर्ण भूभाग समावेश भएको समस्त भूभाग नै नेवाः स्वायत्त राज्य हो। संघीयताको मान्यता अनुसार स्वायत्तता, स्वशासन, अग्राधिकार र आत्मनिर्णयको अधिकार प्रयोग गरी यस नेवाः स्वायत्त राज्य सञ्चालन गर्न पाउने संवैधानिक अधिकार हो।
धन्यवाद।
नेवार स्वायत्त राज्यको क्षेत्र सुजीव बज्राचार्यले यसरी घोषणा गरे-
नेवार नेपाल देशको एक प्रमुख आदिवासी हो। नेवारहरुको आफ्नै बसोबास, आफ्नै ऐतिहासिक आदिभूमि छ। यस आदिभूमिमा आफ्नो रगत र पसिनाका आधारमा आफ्नो पहिचान चिह्नस्वरुप छुट्टै कला, साहित्य, संस्कृति, परम्परा, सभ्यता दर्शाइ आफ्नो मातृभाषा प्रयोग गरी आएका एक सम्पन्न आदिवासीहरु नेवार हो। ऐतिहासिक कालदेखि नै नेवारहरुले आफ्नो पौरख र शक्तिको आधारमा आफ्नो स्वतन्त्र राज्यसत्ता चलाइआएका छन्। लिच्छवीकालदेखि नै स्पष्ट अस्तित्वमा रहेका यस्ता नेवार शासकहरुको अधीनस्थ शासनसत्ताको प्रादेशिक क्षेत्रको ऐतिहासिक परिचय हो- नेपाल मण्डल। यही ऐतिहासिक आधार नै वर्तमान नेवार स्वायत्त राज्यको क्षेत्र निर्धारण गर्दाको प्रमुख आधार हो।
नेपाल मण्डल विगतमा नेवारहरुले शासनसत्ता सञ्चालन गरिआएको ऐतिहासिक क्षेत्र भए जस्तै यस क्षेत्रभित्र कतिपय गैर नेवार आदिवासीहरु पनि बसोबास गरिआएको स्थल हो। विगतको नेपालमण्डलभित्र पर्ने सम्पूर्ण गैर नेवार आदिवासी समुदायको अधिकारको सम्मान गर्दै तिनीहरु जहाँजहाँ अधिक संख्यामा विगतदेखि नै बसोबास गरिआएका छन्, त्यस्ता गाउँ र नगर क्षेत्रमा निश्चित रुपमा उनीहरुको अग्राधिकार हुन्छ।
त्यसैगरी विगतदेखि नै नेवारहरुको शासन केन्द्र भइआएका ऐतिहासिक नेपाल मण्डलभित्र जहाँ जहाँ आदिवासीहरु भन्दा अधिक संख्यामा नेवारहरु पुरानो समयदेखि अझसम्म स्थापित भइ रहिआएका छन्, त्यस्ता सबै महानगर, सम्पूर्ण उपमहानगर, नगर र गाविसहरु समाविष्ट क्षेत्र नेवाः स्वायत्त राज्यको क्षेत्र हो। त्यसैगरी यस्ता नगर र गाविसहरुसँग जोडिएका जल र जंगल जस्ता प्राकृतिक स्रोतका सम्पूर्ण क्षेत्र पनि नेवाः स्वायत्त राज्यभित्रको क्षेत्र हो।
हरिकृष्ण व्यञ्जनकारले वाचन गरेको नेवार स्वायत्त राज्यको भाषिक नीति
नेवारहरुको मातृभाया नेपालभाषा हो। ऐतिहासिक कालमा राज्यभाषा, देशभाषाको रुपमा यस भाषाको प्रयोग भएको थियो। सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक रुपमा मात्र नभई नश्लगत रुपले पनि विविधता भएको नेवार समाजलाई एकै सूत्रमा सूत्रवद्ध गर्ने आधार मातृभाषा नेपालभाषा नै हो। नेवार एक भाषिक समुदाय भएकोले यसको छुट्टै पहिचान र एकता बचाइराख्ने नेवारहरुको मातृभाषा नेपालभाषा जीवन्त हुनुपर्छ। यसको लागि आवश्यक पाइला अघि बढाउने नेवाः स्वायत्त राज्यको प्रमुख कार्यभार हो, यही तथ्यलाई ध्यानमा राख्दै भाषानीति अंगालिनेछ।
नेपालको गौरवशाली सांस्कृतिक सम्पदा र नेवारहरुले आफ्नो मातृभाषाको माध्यमबाट सरकारी र गैरसरकारी क्षेत्रमा लिखित र मौखिक अभिव्यक्तिमा प्रयोग गर्न पाउने नैसर्गिक अधिकारको सम्मान गर्दै नेपालभाषालाई नेवार स्वायत्त राज्यको मुख्य माध्यमभाषाको रुपमा प्रयोग गरिँदै लगिनेछ। नेपालभाषाको साहित्य, वाङमय र लिपिको विकास संरक्षण र सम्वर्द्धनका लागि विशेष नीतिको निर्माण गरिनेछ। नेवार स्वायत्त राज्यको शिक्षण संस्थामा शिक्षाको माध्यम नेपालभाषा हुनेछ। यस भाषाबाट पाठ्य सामाग्रीहरु तयार गरिनेछ। बालबालिका र वयस्कहरुलाई अनिवार्य नेपालभाषा सिकाउने कार्य विद्यालयहरुबाट थालनी हुनेछ।
यसैगरी प्रशासन र न्यायालयभित्र प्रयोगको प्रमुख भाषा नेपालभाषा हुनेछ। अर्कोतर्फ नेपालभाषाको माध्यमबाट विभिन्न छापा तथा आमसञ्चार सञ्चालन हुनेछ।
नेवार स्वायत्त राज्यभित्र भएका गैरनेवारहरुको भाषालाई पनि सम्मान गर्दै उनीहरुको लागि वैकल्पिक रुपमा अर्को भाषा प्रयोग गर्ने अवसर प्रदान गर्नेछ।
नेवार राज्यभित्र गैर नेवार र अल्पसंख्यकको अधिकार
नेवार स्वायत्त राज्य नेवारहरुको हिजोदेखिको लामो इतिहासको सम्मान र आदिवासीहरुको आफ्नो ऐतिहासिक भूमि शासन सत्ता सञ्चालन गर्ने राजनीतिक अग्राधिकारको एक मूर्त स्वरुप हो। तर यस अवस्थामा पनि नेवारहरुको बाहुल्य भए पनि यहाँ गैर नेवार आदिवासी र अन्य जातजातिका मानिसहरु पनि लामो समयदेखि बसोबास गर्दै आएका छन्। यसर्थ नेवार स्वायत्त राज्य आदिवासी नेवारका साथै यहाँ बसोबास गर्दै आएका गैर नेवारहरुको पनि साझा सत्ता हो। आदिवासीहरुको अधिकारसम्बन्धी विश्वजन्य मान्यता अनुसार नेवार राज्यभित्र नेवार आदिवासीको नेतृत्व र प्रतिनिधित्वमा अग्राधिकार सुनिश्चित हुने जस्तै यहाँ भएका सबै गैर नेवार समुदायलाई सबै किसिमबाट संवैधानिक कानुनी समान अधिकार सुनिश्चित हुनेछ। राज्यको सबै स्थानमा जनसंख्याको आधारमा नेवार राज्यभित्र समावेश भएका गैर नेवार समुदायको पनि समानुपातिक प्रतिनिधित्व हुनेछ।कुनै पनि गैर नेवारलाई उसको जाति, उत्पत्तिको स्रोत र धर्म संस्कृतिको आधारमा कुनै पनि किसिमको विभेद र अन्यापूर्ण व्यवहार नेवार राज्यबाट हुने छैन। नेवार राज्यभित्रका जनसंख्याको अनुपातमा कम मात्र संख्यामा भएका सबै जाति समुदायका मानिसहरुलाई अल्पसंख्यकहरुको अधिकार सुनिश्चित गरी उनीहरुलाई आवश्यक सरक्षण गरिनेछ।
नेवारभित्र समावेशीकरण
नेवार सास्कृतिक धार्मिक भाषिक र क्षेत्रगत हिसाबमा अत्यन्तै बहुलता र विविधता भएको समुदाय हो। माइसंसार डट कम। आजको सन्दर्भमा यही बहुलता र विविधता नै नेवारहरुको एक विशिष्टता भएको छ। तर हिजोका दिनमा विविध कारणवश नेवारभित्र पनि जातको हिसाबमा लैँगिक अनि स्थानको आधारमा राज्यसत्ताको आधारमा विभेदपूर्ण व्यवहार भएको छ। ती कारणले गर्दा नेवारभित्रका कतिपय समुदायलाई राजनीतिक आर्थिक सामाजिक शैक्षिक र अन्य अवसरबाट वञ्चित पारेको यथार्थ आज हाम्रा सामु छन्। यिनीहरु सीमान्तकृत र बहिस्कृत भए। तर आजको नेवार राज्यसत्ताको अगाडि ऐतिहासिक कालमा भएका विभेद र अन्यायको शोधभर्ना स्वरुप र पछाडि पारिएका समुदाय र महिलाहरुको पहुँच नेवारहरुको अन्य समुदायको समान स्तरमा पुराउन नेवार स्वायत्त राज्यको तर्फबाट समानुपातिक र समावेशीकरणको विशेष नीति अपनाइनेछ। नेवार स्वायत्त राज्यको व्यवस्थापिका कार्यपालिका र न्यायपालिकाका साथसाथै कुनै न कुनै रुपबाट पछाडि पारिएका वर्गहरु नेवार समुदायका अन्य नीति निर्माणको स्थानमा भनेर आरक्षण कोटाप्रणाली अपनाएर जानेछ र कतिपय स्थान र समयमा यिनीहरुको लागि सकारात्मक विभेदको नीति अपनाउनेछ।
समानुपातिक मान्यता अनुरुप पनि समावेशी हुन नसकेको कुनै समुदाय र वर्ग छुट्ने अवस्था भएमा उनीहरुको प्रतिनिधित्वको एउटा छुट्टै कानुनी व्यवस्था हुनेछ। साथै त्यस्तो समुदायको छुट्टै संस्कृति परम्परा र रितिथितिको साथसाथै ऐतिहासिक महत्त्वको सम्पदा संरक्षण गर्न राज्यको तर्फबाट अत्यन्त ध्यान दिएर कार्य गरिनेछ।
प्रेम महर्जनले वाचन गरेको
नेवार स्वायत्त राज्यको सांस्कृतिक नीति
कला संस्कृति र सांस्कृतिक सम्पदा नेवार स्वायत्त राज्यलाई विश्वसामु विशिष्ट रुपमा पहिचान दिने ठूलो मार्ग मात्र नभई नेवार राज्यको आफ्नै किसिमको महत्त्वपूर्ण निधि पनि हो। नेवार पुर्खाहरुको सिर्जनशीलता र अद्वितीय सीपबाट उभ्याइएका कलाकृति नेपाल देश कै गौरवमय प्रतिमूर्तिको रुपमा रहेको छ। यस्ता कतिपय स्मारकहरु आज विश्व सांस्कृतिक सम्पदाको सूचीमा सूचिकृत भएको छ। यो नेवारहरुको लागि गौरवको कुरा हो। यसरी नै नेवार समाजले दिनदिनै आफ्नो जीवनमा अवलम्बन गर्दै आएको रितिथिति, संस्कृति र परम्परा उत्कृष्ट भए जस्तै त्यसभित्र उत्तिकै वैज्ञानिकता र मानव उपयोगी भावना अनि आदर्श समेटिएको हुनाले यसको महत्त्व आज पनि उत्तिकै रहेको छ।नेवार स्वायत्त राज्यको तर्फबाट नेवारहरुको छुट्टै कला, संस्कृति सम्पदा र परम्परालाई जीवन्त राख्न त्यसलाई समय अनुसार परिमार्जन गर्न विशेष पहल गरिनेछ। नेवार समाजमा लोपोन्मुख अवस्थामा रहेको र लोप भइसकेका ज्ञान र सीपलाई पुनःउत्थान तथा संरक्षणका लागि राज्यले विशेष पहल गर्नेछ।
राष्ट्रिय महत्त्वले भरिएका साथसाथै स्थानीय जात्रा पर्वलाई निरन्तर सञ्चालन गर्ने, रोकिएका गुठीलाई नवीकरण गर्ने, पाटीपौवा मन्दिर चैत्य गुम्बा र मठ आदिलाई समय मै जिर्णोद्वार गर्नका लागि अक्षयकोष स्थापना गर्ने नेवार स्वायत्त राज्यको सांस्कृतिक नीतिको मूल उद्देश्य रहनेछ।
साथसाथै नेवार स्वायत्त राज्यभित्र रहेका गैर नेवार समुदायको धर्म संस्कृति र परम्परालाई सम्मान गर्दै उनीहरुको आस्था अनुरुप कामकारबाही सञ्चालन गर्न उपयुक्त वातावरण तयार गरिदिने नेवार स्वायत्त राज्यले आफ्नो दायित्व सम्झनेछ।
संस्कृति धर्म परम्परा र आस्थाको आधारमा कुनै पनि गैरनेवार समुदायलाई पक्षपात गर्ने काम नेवार स्वायत्त राज्यबाट कहिल्यै पनि हुनेछैन।
नेवार स्वायत्त राज्यको आर्थिक नीति
नेपाल देशभित्रका विभिन्न समुदायमध्ये आर्थिक क्षेत्रका गतिविधि पहिलेदेखि नै उत्तिकै सक्रिय रहेको एक मूल समुदाय नेवार हो। आफ्नो रोजगार र परम्पराअनुसार व्यापार र उद्योगको क्षेत्रमा नेवारहरुको महत्त्वपूर्ण स्थान छ। यसर्थ नेवारहरुले अपनाउने आर्थिक नीतिबाट स्वयं नेवारहरुलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्दछ। साथसाथै अन्तरदेशीय र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा पहिलेदेखि नेवार समुदायको ठूलो हात रहेको र त्यसको माध्यमबाट देशको कोष सुदृढ बनाउने कार्य भइरहेको तथ्यलाई स्मरण गर्दै नेवार स्वायत्त राज्यको आफ्नै किसिमको छुट्टै आर्थिक नीति अपनाइनेछ।
राज्यको कोषलाई समृद्ध बनाउने र त्यसको आधारमा राज्यभित्रका सकल नागरिकलाई सामाजिक सांस्कृतिक र आर्थिक रुपमा सम्पन्न बनाएर समाजमा भएका सबै किसिमका विभेद र शोषण अन्त्य गर्ने नेवार स्वायत्त राज्यको आर्थिक नीतिको मूल उद्देश्य रहनेछ। कृषि क्षेत्रमा आवश्यक सुधार गर्न वैज्ञानिक भूमि सुधारको उपयुक्त नीति अपनाउने र वैज्ञानिक भूउपयोग सम्बन्धी योजना बनाएर नेवार स्वायत्त राज्यमा अब बाँकी रहेका खेत र खाली ठाउँलाई वातावरण र नेवार सांस्कृतिक सम्पदा अनुकूल प्रयोग गर्न आवश्यक पहल गरिनेछ। साथै कृषियोग्य जमीनलाई संरक्षण गर्नका लागि विशेष पहल गरिनेछ।
उद्योग वाणिज्य र व्यापारिक क्षेत्रमा नेवारहरुमा ऐतिहासिक कालदेखि भएको ज्ञान र प्रतिष्ठाको आधारमा नेवार स्वायत्त राज्यको सुदृढ आर्थिक सम्मुन्नतिको लागि विशेष आर्थिक नीति बनाएर विशेषतः नेवार राष्ट्रिय पुँजीपति र उद्योगपतिहरुको संरक्षण र सम्वर्द्धन लागि आर्थिक नीतिले टेवा दिनेछ।
समताको सिद्धान्तमा आधारित वितरण प्रणाली र प्रगतिशील करको व्यवस्था गरी सामाजिक न्यायको बाटोमा राज्यका सम्पूर्ण कामकर्तव्य सञ्चालन गरिनेछ।
नेवार स्वायत्त राज्यको शिक्षा नीति
शिक्षा नै मानवीय विकासको मूल आधार हो अनि आधारभूत शिक्षा प्रापत गर्न पाउनु मानिसको नैसर्गिक अधिकार हो भन्ने विश्वव्यापी मान्यतालाई अंगिकार गर्दै नेवार स्वायत्त राज्यको तर्फबाट सम्पूर्ण दायित्व वहन गरिनेछ। योग्य र शिक्षित नागरिक बनाउने नेवार स्वायत्त राज्यको एक मुख्य उद्देश्य हो। यही नीतिलाई व्यवहारिक रुपमा सबल बनाउन र सफल पार्न नेवार स्वायत्त राज्यभित्रका बालबालिकालाई नेपालभाषा उनीहरुको मातृभाषाको माध्यमबाट अनिवार्य शिक्षा दिने कार्य हुनेछ। यसरी नै विद्यालयमा पढाइने गुरुवर्गहरु पनि मातृभाषाको माध्यमबाट शिक्षा प्रदान गर्न सक्षम बनाउनका लागि आवश्यकता अनुसार नीति तथा कार्यक्रम तर्जुमा गरी अगाडि बढाइनेछ।नेवार स्वायत्त राज्यको क्षेत्रभित्र सबै गाउँस्तरमा मातृभाषामा पढ्न पाउने गरी प्राथमिक तहका विद्यालय पुर्याउने र नगरीय इलाकामा कम्तिमा पनि एउटा क्याम्पस स्तरको शिक्षण सस्था खोलिनेछ। यसैगरी समयको आवश्यकता अनुसार बहुल विधाका विभिन्न विश्वविद्यालयहरु संभाव्यताका आधारमा स्थापना गर्ने नीति तय गर्नेछ।
नेवार राज्यभित्रका नेवार अनि गैर नेवार समुदायको बीचमा आर्थिक सामाजिक र सांस्कृतिक एवं अन्य अवसरको अनुपातमा हिजोको राज्यसत्ताले पछाडि पारेकाहरु र विपन्न वर्ग समुदायका बालबालिकालाई शिक्षा सुलभ र सहज बनाउनका लागि सकारात्मक विभेदको सिद्धान्त अनुसार राज्यको तर्फबाट विशेष प्रयास हुनेछ।
शिक्षा क्षेत्रमा देखिएको निजीकरणको नाममा भइरहेको व्यापारीकरणको कारण समाजमा धनीहरुको बालक र गरीब बालबालिकाबीच शैक्षिक अवसर र स्तरमा उत्पन्न ठूलो अन्तरलाई समाप्त पार्न नेवार स्वायत्त राज्यको तर्फबाट विशेष पहल हुनेछ। साथै शैक्षिक क्षेत्रका संस्थागत व्यवस्थापनको अभिभारा सम्बन्धित स्थानका सम्बन्धित आदिवासी जनजाति समुदायको हातमा पर्नुपर्दछ भन्ने उद्देश्यले त्यसलाई सुहाउँदो कानुनी व्यवस्था राज्यले गर्छ।
नेवार स्वायत्त राज्यभित्र १० वर्षभित्र कोही पनि एक नागरिक निरक्षर नहोस् भन्ने उद्देश्यले प्रौढ साक्षरतालाई सर्वत्र सञ्चालन गर्नेछ। यसरी नै शिक्षित बेरोजगारीको समस्या उत्पन्न नहोस् भन्ने उद्देश्यले शिक्षालाई व्यवसायमूलक बनाउने र शिक्षित मानिसहरुलाई रोजगारको अवसर प्रदान गर्ने विशेष पहल हुनेछ।
थप फोटोका लागि नेवारले गरे आफ्नै राज्यको घोषणा
No related posts.
आज नेवारहरु ले न गरको भय कथामंदु मा हेर्न लायक k he pani hune theyeena…………………….. newa jhee nawa ya jui,,,,,,,,,,,,,
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
0
साले देश माराहरु खुब जान्ने भएका, म पनि नेवार हुँ, मलाई गणराज्य चाहियन, ल के गर्छस
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
2
मदन भाई/
कस्तो संयोग मेरो नाम पनि मदन तपाईको पनि/ तपाईं संघियेता चाहिन्दै नचाहने, म अनुपयुक्त समएमा गलत तरिकाले राज्य घोसना गर्दै हिड्ने को बिरोध गर्ने/ अब अरु के भन्ने खै?
मदन जी थाह छ हामीले भनेको कुनै अर्थ छैन भनेर/ के गर्ने जनताले बोलेको सुन्ने नै को छ र अहिले/ अब यो बारेमा पनि दिल्लीले नै निर्देशन दिनु पर्ने त् होला नि/ सके दिल्लीकै निर्देशन मा कांग्रेस एमाले पनि नेवार राज्य बनाउने काम गरेको पो हो कि? यति नगरी त् तराई लाई विदेश बनाउने भन्ने मधिसे हरुले तराई लाई एक मधेश घोसना गर्ने बाटी कसरि पाउने? केहि दिनमै मधिसेले एक मधेसको घोसना गर्ने छ कि जस्तो लाग्छ/ नेपाल अब हामीले देखेको जत्रो रहन अलि मुस्किलै होला/
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
0
मदनजी
नेवार जाति नभइ राष्ट्र भनेको नेवार भित्र विभिन्न जातिहरुको समुदाय हो भन्न खोजेको हो । यस भित्र विभिन्न जातिहरु सदियौं देखि मिलेर आफ्नो संस्कार चलाउँदै आएका छन् । सबै जातिको भाषा मात्र एक हो । नेपालभाषा बोल्न सबै नेवार हो भन्ने कुरा बुझ्नु पर्छ ।
उपत्यकाबाट नेवार विस्थापित भएको छ कि भन्ने कुरा तपाई कहाँबाट हेर्दै हुनुहुन्छ । उपत्यकामा भएको नेवारी संस्कृति लोप हुने अवस्थामा पुगी सकेका छन् । आफ्नो पेशाबाट हात धुनु परेको बेरोजगार हुनु परेको थाहा छ कि छैन ?
जहाँसम्म मल्ल नेवार हैन भन्ने कुरा छ । अझै तपाईलाई भन्छु नेवार भन्ने शब्द जाति हैन । यहाँ आदिभूमीमा गोपालबंश पछि सबै इन्डियण नश्लहरुले राज्य गर्दै आएका छन् । त्यस मध्य मल्लहरु पनि भारतबाट आएर नेपालमा राज्य गर्न आएका हुन् । यिनीहरुले यहाँका भाषा संस्कृतिलाई सिधै अतिक्रमण नगरिकन विस्तारै मिक्समात्र गरे । तर उनीहरु नेवार बने । तर पृथ्वीनारायण शाहले राज्य जित्नु अगाडि सामाजिक, संस्कृतिमा अतिक्रमण नगर्ने वाचा गरी छलकपटमा राज्य आफ्नो हातमा लिएको इतिहास छ ।
धन्यवाद मदनजी
तपाई बल्ल संघियताको नजिक आउनु भएकोमा । ठीक छ तपाईलाई मधेशको चिन्ता रहेछ । तर मधेशमा रहेका मधेशी नेपालीको पनि त यही चिन्ता छ नि । धन्दा नमान्नुस । केही स्वार्थी तत्वहरु हरेक संक्रमणमा फाइदा लिन खोज्छ तर आखिरमा उनीहरु जित्न सक्दैनन् । आज देश यथास्थितमा रहन सक्दैनन् । धेरै बर्षदेखि एक जातले हालीमुहाली गर्दै आएको कुरा सबैलाई थाहा नै छ । आज हरेक सरकारी कार्यालय जानुस अरु कुनै ठाउँमा जानुस तपाई आफ्नो काम लिएर । उही नाक चुच्चे वाहेक हाम्रो काम हुन समय धेरै लाग्छ त्यो किन ? पैसा नदिइकन केही पनि नहुने भएको छ । यो सब बाहिरबाट आउनेहरु चाप बढ्दै छ । यस्तै हुने हो भने हामी नेवारहरु बाँच्न पनि गाह्रो अवस्था पुगिसकेको छ ।
हो हामी अन्त गएर पनि बस्न सक्छौं तर विना संस्कृति विना संस्कार हामी नेवारहरु बाँच्न कठीन हुन्छ । हाम्रो मौलिक संस्कृति जगेर्ना गर्न नसकिने भएको छ ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
2
इन्द्र महर्जन जी
के जात जातिको गौरव बढाउन रास्ट्रको अखंड़ता मा खतरा मोल्नु ठिक हो? होयिन भने राज्य घोसना गर्दै गरेकाले पहिला तरयिमा अरु जातको नेपाली बस्न नपाउने राज्य बनाउनु पर्ने भन्ने हरुले जन्माएको समस्याको समाधान गरेर मात्रै अरु राज्य हरु कसरि कहाँ बनाउनु पर्ने भनि सोच्नु पर्ने हो/ राज्य घोसना गर्ने पूर्वाधार बनाउने काम सब्मिधान सभा भित्र हो सडकमा यसरि छाडा नेताहरुले गर्दै हिड्ने होयिन/
म सघियेता बिरोधि होयिन तर जथाभावी तरिकाले संबिधान सभालाई पंगु बनाई सडक बात राज्य घोसना गर्ने कामको बिरोधि हो/
अब अरु विचार तपाईंको/
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
0
म त एकदम खुशी छु . अब जनजाती आधिबासी मिलेर यी चोर सोसक हरुलाई ठिक पार्नु पर्छ| हिजोको अत्याचारको बदला लिने बेला आएको
छ|
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
3
थो नेवा: तयेगु ऐतिहासिक बिजय ख: ! भिन्तुना : सकल नेवा:मी तयेत ! ये नेवा: तयेगु ख:!
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
2
बधाई नेवा,तपैहरुको यो एकताले अरु आदिबासी जनजातिहरुलाई संगठित हुने प्रेरणा दिएको छ.
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
2
जातीय स्वायत्तताले देश बिखन्डन हुन्छ भनेर आफ्नो दिमागलाई भ्रमित नापार्नुहोस| यो समय भनेको हाम्रोलागी अत्यान्ताई संबेदनशील र चुनौतिको घडी हो| हामीलाई हाम्रो देशको यथार्थ र वास्तविकता राम्ररि थाहा छ |२४० बर्षे लामो एकात्मक शाशन पद्दतिले यहाँको विविधतालाई समेट्न सकेन |झन् दबाउने कोशिश मात्र गर्यो| जसको कारण ति दबिएका आवाज हरु एकै चोटी बाहिर आउन खोज्दा महाप्रलय नै भए जस्तो भएको हो| मैले यसै कम्मेन्ट मा कसै रोएको ,आत्तिएको, कोहि चिच्याएको पाएँ |तर तपाईं हरु यसरि आत्तिनु पर्दैन ,डराउनु पर्दैन | हामि संग त्यसलाई ठिक पार्ने औषधि छ |त्यहिँ औषधि हो जातीय स्वायत्तता र आत्मनिर्णयको अधिकार सहितको संघियता |यहि औषधिले अनेकतामा छरिएर रहेका तमाम् नेपालीलाई एकताको सुत्रमा बाँधेर राख्न सक्छ |नेपाल एउटा देश हो राज्य एउटा घर ,यसैमा छ सम्पूर्ण नेपालीको भर |धन्यबाद …………सेवारो|
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
3
हे बुद्धि बिहिन मनुस्स्य, किन राज्य मात्र, अब आफ्नो समाज टुक्राउ, परिवार टुक्राउ
अनि व्यक्ति पनि टुक्राउ, टुक्रा-टुक्रा पर अनि आफै बिहिन भयर जाउ, ……..हे प्रभु सत् बुद्धि प्रदान गर नेपाली लाई !
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
4
सधैं आफुलाई मात्र राम्रो ठान्ने ,आफ्नै ब्यबहार लै मात्र सहि मान्ने प्रविती भएका साम्प्रदायिक खस् अतिवादीहरु लाइ जातीय स्वायत्तता मार्फत सम्पूर्ण जातजाति हरुलाई अधिकार सम्प्पन्न हुन्छन र हाम्रो मनोमानी चल्न पाउदैन ,हाम्रो अधिकार कटौती हुन्छ भन्ने कुरा यिनीहरुले राम्ररी बुझेको हुनुपर्छ |यस्तो अवस्थामा छत्पत्तिनु स्वाभाविकनै हो|त्यसैले यिनीहरुले गृहयुद्दको धम्कि दिएर तर्साउने कोशिस गर्दैछन |तर अब कुनै हालतमा यस्तो धम्कि बाट आदिवासी जनजातिहरु डराउने पक्ष मा छैनन् |यस्तो अन्याय धेरै सहिसके ,यस्ता युद्द धेरै लड़िसके|अब अन्यायको बिरुद्द शारीरिक र मानशिक दुबैरुपमा तयार भैसकेका छन् आफ्नो अधिकार र अस्तित्वको लागि |अब तपाई हरु साचैनाइ प्रगतिशील , उद्दारबादी र देश भक्त हुनुहुन्छ भने आउनुहोस हामि सबै नेपालि एक भै हातेमालो गरि अग्रगामी र नया नेपालको निर्माण तर्फ लागौं |संघिय नेपाल जिन्दाबाद , जय लिम्बुवान सेवारो |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
10 
11
कस्तो झंद्दा त ali राम्रो बनाउन पर्छ,हेर्दै उराठ लाग्दो,नेय्वा घंदा परिवर्तन गर्न पर्यो newar मा जति जाती छन् तेयती तर भाको हुनुपर्यो
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
1
श्रेष्ठ जी
झन्डा परिबर्तानै गर्नु पर्ने भई गएको अबस्थामा बा नेवार राज्यले आफ्नो राज्यको झन्डा राख्ने कुरा बैधानिक हो र त्यो झन्डा मैले बनाउनुपर्ने भएमा झन्डा मा नै नेपालको नक्सा कोरी तेस भरि तारा नै तारा राख्ने थिएँ/ एक तारा एक जाति र तेस्को भाषाको प्रतिनिधित्वो गरेको बोध गर्ने गरि/
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
7
नेपाल मा गण राज्य हरु हुने वा नहुने कुरा मा त अब बहस गर्नु, बीरोद गर्नु जरुरी छैन तर गण राज्य को निर्माण कसरी गर्ने तेस्को लगी के के कुरा लाई आधार बनाउने भन्ने कुरा मात्र बहस को बिसय हो | तर यसरी गण राज्य जसले पायो तेस्ले आफु खुसी घोसना गर्नु चाई राम्रो होइन| जाहा सम्म गण राज्य घोसना को कुरा छ , नेवर राज्य को घोसना नेवर हरु ले माओबादी ले गरेको घोसना भन्दा सयौ गुना राम्रो गरेका छन, पहिला नेपाल को रास्टीय गान अनी नेवर राज्य को रास्टीय गान| नेपाल को झण्डा संग नेवर राज्य को झण्डा| नेवर हरु ले माओबादी लाई नेवर हरु के चाहन्छान भन्ने कुरा देखायका छन|
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
2
नेवारहरु नै यो घोषणा गरिएको छेत्रको आदिबासी हुन् यसमा कसैको शंका छैन. उनीहरुको इतिहास बोकेको यो छेत्रलाई उनीहरुकै भनेर घोषणा गरिदिनु मलाई चै नराम्रो लागेन. उनीहरुको सांस्कृतिक चिनारीको जगेर्नाको दृष्टि कोण ले पनि यसलाई राम्रै भन्नुपर्छ. तर अहिले त यस छेत्रमा धेरै गैर नेवारहरुको बसोबास भैसकेको छ. यस स्थितिमा बरु कसरि समाबेशी नीति लिएर राज्य संचालन गर्ने भन्ने कुरा चैं धेरै महत्वपुर्ण र जटिल छ.
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
4
होइन म त सुद्ध नेपाली हो मेरो बस्ने ठाउँ कहाँ होला कोहि मित्र वन्न सक्नु हुन्छा म संग जात भात धर्म केहि छैन
मन परे हरियो, नपरे रातो
12 
2
खै के भको हो नेपाल मा हामी त केबल हेरेर मात्र बस्न हो के नै गर्न सकिन्छ र सबै नेताहरुले गर्दा कुन्दीन हामिले पनि नेपाल भन्ने पनि देस थियो सोच्न पर्ने हुन्छ कि जस्तो लग्न थाल्यो
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
4
बाइसे चौबीसे राज्य लाइ एकीकरण गरेर पृथ्वी नारायण ले बनाएको सिङ्गो नेपाल लाइ टुक्रा टुक्रा पार्न सफल हे प्रचण्ड नारायण, बाबु नारायण , गिरि नारायण , झल नारायण, माधव नारायण, उपेन्द्र नारायण आदि साम्प्रदायिक नारायण हरु हो, के नेपाली हरु अब छिन्न भिन्न भएकै हुन् त ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
7 
6
हामी नेपाली बहादुर बाहेक कहिले केहि हुन सक्दैनम . यो देस जव सम्म टुक्रा टुक्रा हुदैन र भारतीय प्रभुतो कायम हुदैन तावा सम्म हामी नेपाली को बुद्धि आउने वाला छैन .
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
4
मेची देखि महाकाली मिली !
शांति को दीप बालौ न यस पाली…!!
को हो मदेश को हो हिमाली!
छोडू कुरा जाती र धर्मं को सब को जात हो मात्र नेपाली !!!
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
3
“सयौ थुङ्गा फूलका हामी एउटै माला नेपाली…….
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल
बहूल जाति भाषा धर्म संस्कृति छन् विशाल…”
लाई हृदयगमन गर्दै हाम्रो देशको अन्तरिम संबिधानमा संघिय गणराज्य नेपाल भनेर हामीले सर्बसहमति कायम गरि सकेपछि अब प्रश्न उठ्छ गणराज्यको स्वरूप कस्तो हुनु पर्छ ?
खोजि गर्ने क्रममा हाम्रो देशमा जस्तै हजारौ बर्ष देखि बसोबास गरिरहेका आदिबासी का स्थितिसंग मिल्ने देशको रुपमा म हाम्रै छिमेकी देश इंडिया भेट्छु / हाम्रो जस्तो सानो बहूल भाषी, धर्म र संस्कृति भएको सानो देश तर हाम्रो भुपरिवेस्थित देश झै चारैतिरबाट ठूल-ठूला देशहरुले घेरिएको देशको रुपमा म युरोप को स्विज़ेर्लैंड भेट्छु /
इंडिया आदिबासी भाषिक, जातियता र ऐतिहासिक संस्कृतिको आधारमानै प्रदेसहरु र बिशेष अवस्थाको आधारमा बिशेष एकाईहरुमा बाँडिएका छन् /
सन् १८१५ को गृह-युध्दपछी स्विज़ेर्लैंड पनि भाषिक, जातियता र ऐतिहासिक संस्कृतिको आधारमानै २६ Canton मा बडिनु पर्यो / त्यतिखेर देखिन स्विज़ेर्लैंडको राजनीतिक स्थिरता र विभिन्न भाषिक जनताबीचको सह-सहिश्नुता विश्वको एक उदाहरण भएको छ / तटस्थ बैदेशिक नीतिको सहि पालना गरिएकोले यस देश पहिलो र दोश्रो युद्धमा कसैको आक्रमणको शिकार हुनु परेन / आज यो देश अन्तरास्ट्रिय संघ संस्थाहरु को थलो स्थल भएको छ /
यसबाट हामी नेपालीले लिने सीक्षा के त ?
१) हाम्रो जस्तो बहुल जाति ,बहुभाषिक ,बहुधार्मिक देशमा उनीहरुको भाषा, धर्म र संस्कृतिको उचित बिकाशकोलागि जातीय, भाषा, संकृतिको आधारमा नै राज्य को स्थापना हुनु पर्छ / यसले देशमा शान्ति, विकास र सौहार्दयताको आधारशिला तयार पर्ने छ /
२) कुनैपनि जाति र तिनका भाषामाथि अर्को भाषा र जाति को शोषर्ण र कर-काप हुनु हुँदैन /
३) कुनैपनि जाति र भाषा को बाहुल्यता (संख्या र ऐतिहासिकता को आधारमा) नभएका क्षेत्रहरुलाई मिलाई साधारण (general) राज्यहरु बनाउन मिल्छ /
४) जातीय, भाषा, संकृतिको आधारमा संघिय राज्य बनेमा देश टूक्रिन्छ भन्नु एक अज्ञानता को उपज मात्र हो / कुनै जाति र भाषा माथि वक्र दृस्टी (bias) हुँदा यस्तो भ्रामक विचार सिर्जना हुने हुन्छ / कोहि आफ्नै जनजाती लाई बिनाधार आक्षेप लागाउदै अरुबाट सस्तो प्रशंसा खाने दाउँ मा हुन्छन /
५) स्वायत राज्यमा बहुमत को नेतृत्व र अल्पमतको अधिकारको सुरक्षा जस्तो लोकतन्त्र को मूल सिद्धान्त बुझ्न नसक्दा अल्पमतमा पर्नेहरु देशनै टूक्रिने अनर्गल प्रचारबाजीमा लाग्नु कुनै अनौठो कुरो होइन /
६) सबै आदिबासि जनजाती र अन्य जनताहरु एक मतो मा आई नयाँ संबिधान मार्फत जनजातिको स्वायत्त राज्यहरु सहित अन्य साधारण राज्यहरुको स्थापना भएमा देशको अखण्डतामा कुनै आंच आउने छैन / बरु त्यस्तो हुन नसक्दा नै हाम्रो देश बर्षौंको गृह युद्ध पछी यो अन्यौल स्थितिमा हुनु परेको हो /
नेवाः स्वायत्त राज्यको घोषणासंगै प्रकाशित गरिएको भावी राज्यको निर्देशीत सिधन्तहरु हेर्दा राष्ट्रिय तथा अन्तरास्ट्रिय प्रजातान्त्रिक मूल्य मान्यताहरु लाई नै अघि सारिएको देखिन्छ /
आशा गरौँ – नेवाः स्वायत्त राज्यको घोषणाले यो अन्यौल स्थितिमा परेका जनतालाई शिक्षित पार्दै हाम्रो मातृभूमि नेपाललाई अग्रगामी राष्ट्रको रुपमा अघि बढाउने छ /
“…अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो जय जय नेपाल”
उही नेपाली काका
मन परे हरियो, नपरे रातो
7 
9
Madan Bajracharya
You said many times many places that ” I am also Newar. I am also Newar”. If you are real Newar why you should have to say it every time??? It is because you are not Newar?
To belive that you are also Newar (or real Bajracharya) please post comment wity your photo and short address.
You may be Newar – 1% but it seems that this is fake name and 99% you are not Newar.
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
12
manadharjee
काठमान्डू को कुन टोलको मानन्धर हो तपाईं ? म नेवार हुँ भनेर तपाईं लाई प्रमाणित नै किन गर्नु पर्यो मैले/ फोटो मागिएको मा मात्र एती भन्छु कि तपाईं काठमान्डू को सायेमी हो भने पक्कै तपाईं को दिदि पर्ने होला मेरो श्री मति/ मेरो श्री मति तपाईं कै जातको हो/
मधेसी समस्या नसुल्झायिकन नेवार राज्य बनाएकोमा नेवार भएर पनि खुसि छैन भनि जनाउन मात्र म नेवार हुँ भनेको/ नेवार राज्य बनाएको निहुँ थापेर तराई लाई एक मधेश बनाए के ठान्नु हुन्छ तपाईं नेवार राज्य उभिरहण सक्छ भनेको? उहिले भारतले नाका बन्दि गरेको अब मधिसेले नाका बन्दि गर्ने छ/
मधेश बात लाखेतियिएको अरु जातको नेपाली सबै जसो काठमान्डू आई सके र अझै आउने छन्/ बिर गंज्मा त् अरु जातको नेपाली अब खोज्नु पर्ने गरि लाखेतिसके भने अरु तराईको भागमा के हुँदै छ होला? अहिले नेवार राज्य बने भनेर बासुरी बजाएर नाचेको दण्ड भोलि पाउने काम कसले किन गराएको हो बुझेको त् छ?
काठमान्डू मा अहिलेनै नेवार हरु झन्डै अल्प मतमा परि सके भने तराई बात लाखेतियियेका अरु नेपाली हरु थपिए पछी के अहिले घोसना गरेको नेवार राज्य नेवार राज्य बनि रहन सक्छ बच्चु?
अनुपयुक्त समएमा गलत तरिकाले नेवार राज्य बनाएको ले म आफै नेवार भए पनि खुसि छैन भन्न करै लाग्यो/ हाम्रो गौरव नेवार भएर मात्रै होयिन नेपाली भएर हो/ हाम्रो कला संस्कृतिले नेपाल लाई बिस्वोमा चिनाएको छ भने एस्तो तरिकाले राज्य घोसना गरेर हामीले चिनाएको नेपाल हाम्रै कारण ले जन्जाल मा फसे भने दोस कसले कलाई दिने?
हेर्दै जानुस अब मधिसेले छिट्टै तराई लाई एक मधेश बनाएर तपाईं का आफ्नै नेवार काका काकी मामा मायिजु तराई तिर छ भने त्याहाँ बात उठी बास गरेर तपाईं कहा पठाउने दिन टाढा छैन/
तराई नेपालकै भूभाग होयिन भनि मधिसेले जन्जाल मच्चाई नेपालको रास्त्रियेता नै खतरा भएको बेला को नेवार को पर्बत्य को लामा को मगर/ नेवार राज्य घोसना गर्ने तेत्रो हतार किन? उही मधेसीलाई नेवार ले राज्य बनाई सके उनीहरुले किन बनाउन नपाउने भन्ने बाटो दिन?
नेवार राज्य हुँ बा कसैको राज्य घोसना गर्ने काम संबिधान सभाको होयिन? राज्य घोसना गर्नु भन्दा पहिले राज्यको सिमा अधिकार र दायित्वो को संबैधानिक व्याख्या नै नगरी राज्य घोसना गर्ने? घर बनाउन त् चार किल्ला खुलाएर नक्सा पास गर्नु पर्छ भने राज्य बनाउँदा पर्दैन?
बच्चु, कति क्लास मा पढ्दै छौ, के जी त् पास छौ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
0
Madan Bajracharya
You said many times many places that ” I am also Newar. I am also Newar”. If you are real Newar why you should have to say it every time??? It is because you are not नेवार?
To belive that you are also Newar (or real Bajracharya) please post comment wity your photo and short address.
You may be Newar – 1% but it seems that this is fake name and 99% you are not Newar.
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
9
पशुपति नाथ ले नेपाल लाइ इंडिया मै गाभ्ने शक्ति नेपाली हरु लाइ प्रदान गरुन . अनि मदेह्सी हरु लाइ त झनै प्रदान गरुन.
जय भारत
मेरा भारत महान
मैले यो कुरा २-४ वर्षा भन्दा अघि नै भनेको मा सरि है सहि हरु.
मन परे हरियो, नपरे रातो
12 
5
नेपालको जातीयता ‘बाखरीको पुच्छर काटी बोकोलाई सजिलो’ भने जस्तो हो. नेपालको सन्दर्भमा बोको को हो भनिरहनु नपर्ला .हेर्दै जानुस …
मन परे हरियो, नपरे रातो
13 
0
ष्ट्रका हरेक जातजाति भनेका देश एउटा बगैंचा र यसमा भयमा जातजाति विभिन्न थरिका फुल हुन् . जति राम्रो संग बगैंचामा फूललाई मिलाएर लगाउन सकियो तेतिकै त्यो बगैंचा पनि सुन्दर सौम्य देखिन्छ . तर तेस बगैचामा विभिन्न थरिका रोग ब्याधि लाग्यो र बोट बिरुवाको समिश्रण राम्रो भएन भने त्यो बगैंचा कुरूप देखिन्छ र अखिरमा नस्ट पनि हुन्छ .
आज हाम्रो देशमा यस्तै रोग ब्याधिको रुपमा विभिन्न घिनौला राजनीति खेल र समुहबादी विकृत मानसिकताका व्यक्ति र समुह मिलि यो हाम्रो सुन्दर देश लाई नस्ट गर्ने प्रपंचमा लागिरहेका छन् . यस्तै यो नेवा: राज्य घोषणाको सुरुवात हो .
यी बेकुपहरुलाई यो थाहा छैन कि पहिला हामी नेपाली हौँ र नेपालको स्थिति सुद्रीढ रहे मात्र हाम्रो स्थिति र पहिचान पनि सवल रहन्छ भन्ने अनि तेस्पछी मात्र जातजातिको पहिचान रहन्छ भन्ने . आफ्नो पहिचान र अधिकारको कुरो गर्दा अरुको पनि ख्याल गर्नु पर्छ र आफुले अधिकार र पहिचान खोज्दा अरुले पनि खोज्छन भन्ने .
अनि यो अधिकार र आफ्नो पहिचानको लडाई लड्दा लड्दै राष्ट्र युगान्डा जस्तो भै आखिर पुरै बिखन्डन तिर गयर अस्तित्वनै समाप्त हुन्छ .
हे बिखण्डनकारी राष्ट्रघातिहरु , हे हिन्शाबादी माओबादीहरु यो देशलाई कता तिर लान लाग्योउ हो ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
12 
1
cool!!
one country!one currency!!one main language!!!!!!!!!!!!!but !divide each into different state ! !each state can decide and do whatever they wanted except for national and sensetive issuses!!decentralize budget and taxes among all states(each state should decide indipendently how to raise taxes among it’s people and use it) !!!! and………… ppl go back to own homestate work hard!!make your state better!!!now !संगीयेता will decentralize everything!!!unlike current condition there will be more opportunity for/within each state…….work hard in your/or other state make your/or other state(where ever u live) better and it’ll eventually make Nepal BETTTER and prosperous………………………….
मन परे हरियो, नपरे रातो
7 
2
नेवा स्वयेत राज्य लिम्बुवान राज्य ताम्सालिंग राज्य मदेश राज्य बाहुन राज्य भनेको माओबादीको राजनीतिक चेतना कमि भएको नेपाली जनतालाई आफ्नो पक्छ्यामा आकर्सित बनाएर ऊल्लु बनाउने कार्यक्रम हो टाई न तुई हातमा लाग्यो दुइ
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
34 
6
यो तपाइको भ्रम पनि हुन सक्छ त्यहिभयेरा कृपया राम्ररी बुझ्ने प्रयास गरौँ. नेता हरु ले बोल्ने जस्तो अरु लै दोष थोपर्ने, यो गरेमा यो हुन्छअ भन्ने भ्रामक कुरा नगरि सकेसम्म गरेको कुराको ramrari अद्ध्यान गरौँ, तपाई पनि मा पनि
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
8
सोर्है आना सहि कुरा गर्नु सहि कुरा गर्नु भो Tilak Subba जी ,
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
15 
0
के गर्नु अब हेरेर बस्नु भन्दा अर्को उपाय छैन देश को चोक्टा चोक्टा भाको
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
20 
3
मदनजी लगायत संघियता विरोधी साथीहरु
तपाईहरुमा अलिकति अध्ययन गरेर विश्लेषण गर्ने वानी पनि छैन कि के हो । एक त नेवार जाति नभई राष्ट्र हो । अर्को कुरा २४० वर्ष देखि आदिवासी जनजातीहरुले भाषागत रुपमा पछाडि परेको कुरा कहिले सोच्नु भएको छैन होला । आज ती आदिवासी जनजातीहरुले विद्रोह गर्नु परेको पनि उही कारणले गर्दा हो । अब फेरि कसैले विद्रोह गर्न नपरोस भनी सबै जातजातीहरु मिलेर बस्न र आफु पनि देशको नागरिक हो भन्ने सबैलाई अनुभव गराउन पनि संघियता आवश्यक छ ।
हुन त नेवार भित्र पनि बाहुनवादी सोच नभएका हैन । ती व्यक्तिहरु आफुले केही अवसर पाएकोले अरुले पाए की पाएन भनी विचार समेत गर्न फुर्सद छैन । किनभने काठमाडौं उपत्यकाबाट नेवारहरु विस्थापित हुने पक्का भइसक्दा पनि निद्राबाट व्युझ्न सकेको छैन । केही स्थानहरुमा त नेवारहरु विस्थापित भइसकेको छ ।
त्यसैले विस्थापित रोक्न र विकासलाई विकेन्द्रित गरी देश भर विकासको लहर फैलाउन पनि संघियताको आवश्यक छ ।
अध्ययन गरौं । संघियता हुँदैमा देश टुक्रिदैन । झन देश बलियो हुन्छ । हावादारी कुरामा लागेर सधैं एकै जातिको दास भएर बाँच्ने विचार त्यागौं । धन्यवाद ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
36
नेवार एदी राष्ट्र हो भने, newarharu बिस्थापित भएको मा किन chinta नि. राष्ट्र त बिस्थापित हुँदैन होला, खाली मान्छे मात्रै त हो बिस्थापित हुने.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
17 
3
हाम्रो इन्द्र जी ,
लाल सलाम !
तर मैले एउटा कुरा चाहिं बुझिन के ….. नेवार त जाति नभई “रास्ट्र” हो र “राष्ट्र”गान वन्ने कुरा के….
संघियेता ले देश तुक्रौदैना भन्दै हुनुहुन्छा तपाई …
कसो कसो , कता कता कुरा अल्ली मेल खाएन जस्तो छ नि ??
अब यो सोझो, “संघियेता” को बारेमा मा नबुझेको नेपाली लाई बुझाईदिनुस न हजुर ….
मन परे हरियो, नपरे रातो
10 
4
इन्द्र महर्जन जी/
राज्य पहिला घोसना गर्ने कि राज्य घोसना गर्न पुर्याउनु पर्ने राज्यको पुर्बाधिकार र दायित्वो को निर्णय पहिला गर्ने? अहिले राज्य घोसना गरेको त् कोसित बिबाह गर्ने त्यो नै ठेगान लागेको छैन तर छोराको बर्तमानको भोज ख्वाएको जस्तो भयो/
हामि नेवार हुन् तर हाम्रो परिचय नेपालको अखंड़ता भित्र सिमित छ/ हामि नेवार अरु लिम्बु किराती र खष भए जस्तै हो/ सबै मिले रास्ट्र हो नभए मात्र जात जातिको समुदाय हो/ मात्र जातिले रास्त्रिये अखण्डताको ग्यारेन्टी गर्न सकिन्न/ नेवार त् दार्ज्लिंग्मा पनि धेरै छन् तर उनीहरु भारतीय नेवार हुन्/ म नेपालको नेवार बन्न चाहन्छु/ आज सम्म नेपाल चिनाउन्दै आएका नेवार बाटै जाति प्रधान बिचार व्यक्त हुनु नेवारको विशालता लाई खिज्याएको हुनेछ/
नेवार राज्य बन्नु पर्छ तेस्तै अरुको पनि राज्य बन्नु पर्छ/ तर उएस कुरा मा गिरिजाले मधिसे बादी सिट गरेको सम्झौता ले राज्य कसरि बनाउने भन्ने कुरामै बाधा आईरहेको छ/ मधेश मा मधेश बाहेक अरुले बस्न नपाउने प्राबधान हरु सरकारले मानि सम्झौता नै गरि सके/ तराई बात धमाधम अरु नेपालीहरुलाई भुटान बात निकाले झैँ निकाली रहेको छ मधिसे हरुले/
अब मेरो भनाई पहिला मधिसेले जन्माएको यो गलत कुराको समाधान गर्नु पर्छ र सबै जातको नेपाली कुनै पनि जातको राज्यमा समान अधिकार सिट बस्न पाउने ब्यबस्था गरेर मात्रै संघियेता मा जानु पर्ने हो/
इन्द्रजी, तपाईं मेरो बिचारमा अहिले नेवार राज्य घोसना गरेको मा अति खुसि भएको व्यक्ति हो/ तपाईं जस्तै म पनि खुसि हुन् चाहन्छु तर मैले माथि लेखेको राज्य घोसना गर्नु भन्दा पहिला मिलाउने पर्ने पूर्वाधार हरु को बारेमा तपाईंको प्रतिक्रिया पाउँ न त्/
साराम्स मा भन्ने हो भने संघियेता मा जात जातिको राज्यमा बसोबाश गर्ने अरु जातको नेपालीहरुको हैसित कस्तो हुन्छ, राज्यको अधिकार कति हुन्छ, राज्य सिमा कति हुने हो, राज्यमा भएको रास्त्रिये स्रोत को परिचालन गर्ने नीति कस्तो हुन्छ, राज्य को कानुन केन्द्रको कानुन भन्दा फरक हुन्छ कि हरएक राज्यको आफ्नै कानुन हुन्छ, नागरिका दिने बिशयेमा केन्द्रको कानुन मान्नु पर्ने हुन्छ कि राज्यको कानुन, राज्य राज्य बिचको ब्यापार मा के कस्तो नियेंत्रण र ब्यबस्थान गर्ने हो/ यी सबै कुरा पहिला मिलाएर मात्रै राज्य घोसना गर्नु पर्ने हो/ येसरी पुतली खेलको जस्तो खेल खेलेर जात जातिको नेपाली लाई उल्लु बनाउने काम कसरि ठिक मान्ने हो तपायिनै विचार गर्नुस/
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
0
इन्द्रजी
इन्द्रजीले नेवार एउटा जाति होयिन रास्ट्र हो भन्नु भयो/ गलत भन्नु भयो/ नेपा र नेवा पर्यायबाची सब्द होयिन/ “नेपा” सब्दले रास्ट्र लाई जनाउँछ नेवा सब्दले त्यहाँ बसोबास गर्ने लाई जनाउँछ/
तपाईंले भन्नु भयो कि नेवारहरु कति पाए थाहुन बात बिस्थापित भई सके भनेर/ कुनै नेवार पाटनको घर बेचेर काठमान्डू गरेर बस्नु बा हितौंडा मा गएर बस्नु लाई तपाई बिस्थापित भएको भन्नु हुन्छ भने गलत भन्दै हुनु हुन्छ/
तपाईं के ठान्नु हुन्छ, नेवार नेवार राज्यमै सिमित भएर बस्नु पर्छ? बा घुमाएर नेवार राज्यमा नेवारले मात्रै प्राथमिकता पाउनु पर्ने भनि तराईमा मधिसेले तराईमा मधिसे मात्रै बस्न पाउने भने झैं भन्दै हुनु हुन्छ?/ नेवार हरुले आज सम्म सबै जातको अरु नेपालीहरुलाई अंगाल्दै साथ् बस्दै आएको छ/ नेवारको असन्तुस्टी राज्यको एक भाषा नीति सिट मात्रै हो/ नेवारहरुको रास्त्रियेता बिशाल छन् उनिहारी एकिकृत नेपाल मा गौरवका साथ् आत्म साथ् गरेका थिए/ नेवार हरु सकुचित र संकीर्ण बिचार भएको भए नेवार जनताले उहिले पृथ्बी नारायन शाह लाई लखेटी सक्थिये/ के थिए पृथ्बी नारायन शाह सिट? केहि सय बनाराश बात सापटी ल्याएका बन्दुक त्यो पनि भरुवा/ ती बन्दुक हरु अहिले पनि दसैमा फूलपाती मा गुर्जुको पल्टनले पद्काउन्छ/ यो मेरो सब्द होयिन इतिहास पल्ताउनुस र पढ्नुस/ यो पृथ्बी नारायाँन शाहले नै भनेका थिए, ” यी नेवारहरुले नोल उठाएर आए भने त् हामि ….”
उहिले नेवार राजाको (को थिए नेवार राजा? मल्ल राजाहरु ? मल्लहरु नेवार थिएनन् नेवार बनेका हुन्; पत्याउनु हुन् भने पहिला इतिहास पढ्नुस अनि प्रतिबाद गर्नुसु) नेपालमा नेवार मात्रै बस्दैन थिए, मुसलमान छेत्री बाहुन सबै बस्द्थिये/ उहिले नेपालको रास्ट्र भाषा नेवारी थियो, तर उहिले पनि गुरुङ् हरु गुरुङ भाषा नै बोल्द्थिये खस भासी हरु खस् भाषानै बोल्द्थिये, ती सबै भाषा बोल्ने जनजातिहरु आफ्नै भाषा बोल्द्थिये/ पत्याउनु हुन् बसन्त पुर् दरबारमा प्रताब मल्लले देस भरमा बोलिने २५ भाषामा शिलापत्र लेखेर नेपाल रास्ट्र उहिले पनि बहु भाषी रास्ट्र हुन् भनि प्रमाणित गरेको छ/
प्रिथ्बिनारायण शाहले नेवार राजाहरुलाई हराएर नेपाल त् एकीकरण गरे, तर बहु भाषी जनजातीलाई एक भाषा नीति लादेर पृथकीकरण गरे र यो गल्ति अद्यापि सुधारिएको छैन र कति त् सुधार्न पनि चाहन्न/ शाह र राना हरु को राजमा जनजाती हरुको भाषा पतन हुन् सक्ने हद सम्म दवायिये/ यो कुरामा तपाईं सिट सहमत छुन/ तापनि हामि जनजातिले बिकाशको अबशरमा समान हक सबै जातिको हुनु पर्ने भनेर बिशाल हृदये देखाउनु पर्ने हो/
इन्द्र जी संघियेताको बिरोधि म होयिन/ तर राज्य घोसना गर्नु भन्दा पहिले तेस्को निमित संबैधानिक ब्यबस्था हुनु पर्ने र मधेसी हरुले जातिय प्राथमिकता को अबधारणा राख्दै मधेश मा मधेसी मात्र बस्न पाउने भने बात तेस्बात ठुलै बिबाद हुने भएकोले पहिला मधेसी बिबाद समाधान गरेर मात्रै संघियेताको बारेमा निर्णय गर्नु पर्ने भनेको हो/
अन्तिम प्रस्न राज्य घोसना दल ले गर्ने कि संबिधान सभाले? अब संबिधान सभामा यसरि गठन गरिएको राज्य ले मान्यता पाउन बहुमत नपाएमा के इन्द्र जी ग्रिह युद्ध गर्नु हुन्छ कि रास्ट्र विप्लव गर्नु हुन्छ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
2
यी सब नेता भनौदा डाकाहरुले हाम्रो प्यारो अनि सुन्दर देश लाई भारती दलाल हरु संग मिलेर देश टुक्र्याउने काम गर्दैछ, हामी पहिला कति खुसि थियौं तबकी हाम्रो देशमा मात्र ३ प्रदेश थियो अनि एक देश एक भेष कति हासी खुसि थियोउ, हामी सबै मा भाइचारा थियो , सबैले एक अर्काले आ- आफ्नो धर्मलाई स्वीकारेकै थिय , सबैलाई एक अर्काको धर्मलाई इज्जत गरेकै थिय ! अब अहिले आयर दुनिया नाटक देश टुक्र्याउन को लागि त्यसको बाउको संघिय र जातीय अनि अरु के के हो के के साले चोर हरु , यदि साचिकै देशको माया लाग्छा अनि बिकाश गर्न मन छ भने सबै नेपाली जनताहरुलाई समेटेर र सबै जनताको सल्लाह सुझाब अनि राय लियर अघि बढन देश विकास भैहाल्छानी !!!
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
3
तिमि जस्ता गोबर गणेश लामा हरुको सोचाई ले गर्दा आज समस्त तामांग जातिहरु पछि परेको हो | यितिहास पल्टाएर हेर हिजो हामीलाइ कति सोसन र अत्याचार गरेको छ | येही समय हो खुनको बदला खुन लिने |
इतिहास लेख्ने पालो अब हाम्रो हो
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
2
आ,,,,अनि तिमि हरु जस्तो तामांग ले गर्दा चै खुब बढेको छ नाम हाम्रो….पछि पर्ने पार्ने कुरा अलि पुरानो भै सक्योऊ अहिले को युग मा हब्सी अमेरिका को प्रेसिद्नेट हुन सक्छ भने तिमि चै खाली जात को पछि लगेर कुनै लाचार पाटो ल्गदैना…ल ठिकै छ अफो भाषा संसकृति बचाउनु राम्रो कुरा हो तर…नेपाल तुकरौने स्वार्थ को लागि सारै घृणित कार्य हो…मा आफै तामांग हुनाले सर्ब प्रथम त मा तमन्ग्सलिंग को बहिस्कार गर्छु…………….मलाई लाग्छ हामी ले रुवान्डा को नर्स्माहर ,श्रीलंका,सोमालिया,युगोस्लाविया,…को जस्तो परिणति बेहोर्नु नपरोस……जात,राजनीति र धर्म यी तीन कुरा हुन् जसले यत्ति नरसंहार गरेका छन् जुन कुनै अरु कुरा हरु ले गरेका छैनन…सो प्रिय नेपाली बन्धु हरु…….नेपाल र नेपाली भएको मा गर्ब गरौ नकी तामांग,नेवार अथवा बाहुन भनेर…..
फ्याफुल्ला
नमस्ते
जै नेपाल
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
1
दुइ चार खाना पुग्ने र लगाउन पुग्ने तामांगहरुमा तिमीहरु पर्यो भनेर अफुनो माटो बिर्सने तामांग मा होइन ,तिमि पहिला तामांग हुन सिक अनि पछि मात्र नेपाली हुन सिक्छोउ |
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
2
तिमि ले सर सर गलत भन्दै छौ संजिव….मा पहिला तामांग हैन नेपाली हु…र मा मा तिम्रो जस्तो संकीर्ण मानसिकता छैन…हो मैले पनि कुनै जमाना मा पचापति हरु को भुमरी मा परे हुला तर यसको मतलब yeoo.. हैन कि हारेर देस लै नै संघियता मा धकेल्ने जस्तो नीच कार्य मा गरु….खै मैले त आफ्नै पौरख ले प्रगति गरे न मलाई कसैले रोके न मेरा दाजु भै लै…..खाने मुख लै जुँगा ले छेक्दैन भन्छ क्यारे……गर्ने ले गर्छन नगर्ने चै खाली तेही हो करौचन बस्चन……मलाई त कुनै गर्ब लाग्दैन ताम्सालिंग भन्न मा …मा त आफु लै नेपाली भन्थे ,भन्छु र भनिरहने छु….मा त भन्छु तामांग हरु लै राज्य हैन सिक्च्या देउ….अरु लै बहिस्कार हैन स्वीकार गर्ने सुबूदी देउ……….any way I am not trying to criticize your prespective ,every one can have different view for the same thing….thats why we are human we can differentiate between good and bad…but I am against those people who are running after the Big carrot without even thinking the future outcome.”Divide and Rule” is the sole motive behind this drama and Those who will benefit from this are only politician who doesn;t have any ethnicity…they can be bahuns ,tamang ,newar or from any janjati….the best thing is just give a good education to everybody the problem will be resolved itself…………………………………..
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
1
It is time for all human beings to be together and fight for gobal warming. It is time to save our world.
Don’t identify urself as newar,bahun,tamang,gurung ,nepali,indian,etc. Try to identify urself as a human .It is time to colaborate not to fight .So it would be wise to talk about climate change rather than talking in issue like sangiyata and all this.
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
3
सबै ले आफ्नो आफ्नो समुदाय बाट बिकास को काम गर्न खोज्नु यक दम राम्रो कुरा हो तर जाना जाती को रुपमा आफ्नो आफ्नो राज्य घोसना गर्नु भनेको देश को लगी दुर्भाग्य हो जून सुकै जाती धर्मं समुदाय भय पनि आखिर हामी नेपाली हो यही कुरा ली सबै ले मनन गरेर आफ्नो आफ्नो टोल छिमेक बिकाश गर्न तीर त लग्नोस किन की भरौटे नेता हरु को असा गर्नु बेकार छ तर तेरो र मेरो राज्य भनेर बच्चा हरु ले खेलेको जस्तो नगर्नोस
मन परे हरियो, नपरे रातो
10 
3
यो आदिबासीको अधिकार भनेको के हो?सबै नेपाली बराबर होइन र साथीहरु,अधिकार पनि अदिबासिलाई छुट्टै अरु जात जातीलाइ छुट्टै हुन्छा र ??अधिकारको नाममा बिखण्डनको बाटो पक्कै राम्रो छैन होला.सबै भन्दा पहिले आफुलाई सुधार्ने कोसिस गर्नुहोस अनि अरुलाई पनि सुधार्ने प्रयास गर्नुहोस नेपाल र नेपाली को विकास हित बिस्तारै हुने छ. नेता ले भाषाण गरे जस्तै अरुलाई दोषी नदेख्दा राम्रो नहोला कि?? आफु पनि दोषी हुन् सक्नु हुन्छा परिबर्तन को नाम मा सबै कुराहरु अहिले को समयको लागि सहि लागे पनि तेस्ले अनन्त बेफाइदा पनि हुन् सक्छा इतिहासले त नेपाल सागर थियो भन्ने सामाजिक शिक्षामा पढाइने गर्थ्यो कि आदिबासीहरु पहिले त्यो सागरमा पनि बसोबास गर्थे??
केहि व्यक्तिहरुले आदिबासीको नाम मा राजनीति गर्दा व्यक्तिगत फाइदा होला तर हामी सबै नेपाली हौ र रहने छौ. लोकतन्त्र ले त आदिबासी बाहुन छेत्री भनेर किटान गर्दैन होला नि?? सबै जात जाती भाषा भाषीहरु बराबर छन् होला र हुनु पर्छा अब यो आदिबासी जात जतिको नाम मा अधिकार माग्ने कुरा कति जायज होला??जात जाती धर्म को नाम मा राजनीति गर्ने परिपाटीलाइ छोड्न पर्छा.
सम्पूर्ण जनताले गास,बास,कपास,शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगार,यातायात,सूचना,बिधुत जस्ता आधारभूत कुरामा अनुभूति गर्न पाउनु पर्छा जहाँ सम्म छुट्टै राज्यको घोषणा भैरहेको छ यो कसैको लागि पनि राम्रो हुने छैन…सबै नेपालीलाइ बराबर हक अधिकार सपन्न बनाउने खालको समिधानको निर्माण गरि बिधेमान रहेका हत्या, हिम्सा,अपहरण,चन्दा असुली राजमार्गमा देखा परेको अराजक गतिविधिको अन्त्य गरिनु पर्छा.कानुनी राज्यको स्थापना गरि नेपालमा दिगो शान्ति स्थापना गर्नु हामी सबैको कर्तब्य हो जस्तो लाग्छा.
मन परे हरियो, नपरे रातो
11 
3
जात, धर्म , भाषा आदि बाट संघिय नेपाल निर्माण गर्नु भन्दा कोशी, नारायणी, लुम्बिनी, कर्णाली, अन्नपुर्ण, सगरमाथा, जनकपुर, आदि नाम हरु बाट संघिय राज्य घोसना गरे देखि सबैको समर्थन हुन्थ्यो, कसैले बिरोध गर्दैनथ्यो | किन भने यी नामहरु सबै जात, जाति, धर्म, भाषा आदि को साझा नामहरु हुन् |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
5
नेवार राज्य को घोसना तथा अन्य जातको राज्य घोसना मात्र मधेसी लाई तरयिमा उनीहरुको एक मधेश राज्य घोसना गर्न बाटो खुलाउन मात्रै गरेको हो/
आज नेवार लगाएत जनजातिले राज्य घोसन गरेको पनि नेवार नेताहरुको पहलमा होयिन/ किन जात जातिको राज्य आज सम्म जात जाति दवाई आएकाले नै गरे? के उनीहरुको बिचार बदलिएको हो? पक्कै होयिन/ एस भित्र ठुलो रहस्य लुकेको छ/
म नेवार भए पनि नेवारको राज्य घोसना गरेकोमा मलाई खुसि लाग्दैन/ किन भने आज जनजातिलाई दवाये भनि उनीहरुको आफनी राज्य चाहिने भनेर उकासेको नेपाल भित्र को ले होयिन/ भारत् र तेस्का तत्तुहरुले गरेको हो / देस संघियेता मा जानु पर्ने हो तर नेपालीले नेपाल बनाउन संघियेता जानु पर्ने भनि आवाज उठाएको भए राम्रो कुरा थिए/ तर आज जनजातिलाई उठाएको तराईमा मधिसे राज स्थापना गर्ने बाटो खुलाउन मात्रै हो/
तराईमा तराई राज्य मात्रको कुरा भए त्यो पनि ठिक थियो तर तराई लाई एक मधेस बनाउन खोज्ने हरु तरायिलायिनै भारतमा मिलाउने षड्येंत्र गरेर तराईलाई मधेश बनाउन खोजेको हो/ प्रमाण चाहे जति पनि छन्/
येही कारणले म अहिले जात जातिको राज्य घोसना गर्नु उपयुक्त मान्दैन/ पहिले तराईको समस्या सुल्झाउनु पर्छ/ तराईमा मधिसे बाहेक अनेकौं जनजातिहरु छन् उनीहरुको मत बुझ्नु पर्छ उनीहरुको अस्तित्वोको जगेर्ना गर्नु छ/ बिहार बात बसयिसरेर आएका आफुलाई मधेसी भन्ने हरुको माग मानेर नेपालका तराई बासि सबैलाई मधिसे बनाउने कुरा नितान्त गलत हो/
मैले माथि लेखे कि जन जाति को राज्य जनजातिकै पहल मा घोसना गरेको छैन/ जसले घोसना गरे तिनीहरु मधेसी बाद सिट लहसिएका छन् बिकेका छन्/ निम्न कुरा ले मधेश बाद भित्र ठुलो षड्येंत भएको देखाउंछ:
०१. आज तराई लाई टुक्राउने भनि हतियार उठाएर तराईमा अरु नेपाली लाई काट्दै मार्दै आएका जय कृस्ण गोएत नै आज का मधेसी फोरुमका अघोसित सर्ब मान्य नेताहुन/ उनि आज भारतमा प्रसय पाईरहेको छ/ तेतिमात्रै कहाँ हो मधेस बादी नेताहरुलाई भारतको ठुला नेता हरुको प्रशय पयिरहेको छ/ इन्तेर्नेत्मा कुन कुन नेताले कस्ता कस्ता मधेश बादी लाई लास्तो प्रसय दियिरहेको छ बर्णन जताततै छ/ मैले कुनै विवरण म्य्संसार्मा पेस्ट गरेको पनि थिएँ तर छापियें/ किन भनि सोध्ने मेरो अधिकार छैन तेसैले चुप लागे/
०२. जय कृस्ण गोएत तराई नेपालको भूभाग होयिन र त्याहा अरु नेपाली बस्न पाउँदै भन्ने मधेश बादी नेता ले उहिले माओबादीलाई बिहारमा प्रशाये दिएको उसैले बोलेको कुरा समाचारमा छापिएको अद्यापि इन्टरनेट मा हेर्न सकिन्छ/ तेस्तैको षड्येंत्र ले लिपेको पोतेको जजजातिको राज्यको माग माओबादीले गर्दै आएको हो/ मधेश बादीले तराईलाई एक मधेश बनाउने बाटो खोल्न मात्रै मावोबादी बात जात जातिको राज्य माग गर्न लगाएको हो/ नभय कसैले बिस्वास गर्न सक्छ मावो बादी जस्ता साम्यबादिले जात जातिको कुरा उठाउन्ला भनि/ सच्चा मावोबादी हरु जात जातिको कुरा मान्दैन/ मावोबादी पनि कुनै लुकेको शक्तिले प्रयोग गरिएको राजनीति शक्ति मात्रै हुन्/
०३. जसरि मधेश बादीले मावोबादी प्रयोग गरे तेसरिनै तिनीहरुले गिरिजाबादिलाई किने/ आज गिरिजाबादिलेनी नेपाल जस्तो सानो मुलुकलाई जात जातिको राज्य बनाएर संघियेता मा जाने र एक मधेश जस्तो रास्ट्र बिखन्डनकारी माग समेत मान्ने भनेर सम्झौता गरेको/ मधेश बादी बादी भनेका तत्वो हरुको जुन अनुहार अगाडी आईरहेको छ तेस्को पछाडी भारतबादिको अनुहार छ/ भारतनै मधेश बादीको पोषक तत्वो हो/ भारत् लाई आफ्ना अरब नाघेको जनताको पानीको बतिको तेल को आबस्यकता पुरा गर्न नेपालको तराईमा भएको अपार पानि बती र तेलको स्रोत कब्जा गर्नु छ/ तराईमा पानि बती को स्रोत भएको हामि सबैलाई थाह छ तर त्याहा तेलको भण्डार छ भनेर बिदेसी र भारतलाई मात्र छ/ साथीहरुलाई हेर्नु छ भने गूगलमा गएर the oil factor:texana in nepal पढ्नुस/
४. तराईमा भएका सबै बैधानिकता पाएका मधेश बादी राजनीति पार्टीहरु जय कृस्ण गोएतको आतंककारी संस्थाको भात्री संघ्थान्हारू मात्रै भएको कुरा उनीहरुले घुमाएर जय कृस्ण गोएत कै माग मागीरहेकोले स्पस्ट देखाउंछ/ मधेश बादीको निम्न मागले तराई भारतमा मिलाउने उनीहरुको योजना स्पस्ट देखाउंछ:
क) समुप्र्ण तराईलाई एक मधेश बनाई त्याहाँ उनीहरुको आत्म निर्णय गर्ने अदिकार भएको राज्य घोसना गर्नु पर्ने/ आत्म निर्णय भनेर स्वोतन्त्र हुने बा भारतमा मिलाउने हुन् तिनीहरुले/
ख) उनीहरुको आफ्नै सेना हुनु पर्ने रे/ यो त् सिधै स्वोतन्त्र भएको घोसना हुन्/
ग) उनीहरुले सिधै विदेश सिट सम्झौता गर्ने अधिकार पाउनु पर्ने रे/ स्पस्ट छ उनीहरु भारत् सिट सम्झौता गर्ने अधिकार मागी रहेको भनेर/
घ) तराईमा मात्र मधेसीको पुर्बाधिकार हुनु पर्ने रे/ भनेको मतलब उही जय कृस्ण गोएतले तराईमा मात्र मधेसी बस्न पाउने अरु जातिको नेपाली बस्न नपाउने भनेको जस्तै हो/
माथिको माग पुरा गर्छु र तेसै अनुशार सम्झौता गर्छु भन्ने लाई के भन्नु हुन्छ साथीहरु/ मन लागेको भन्नुस तर त्यो सम्झौता गिरिजाले गरि सके/ किन गरे नेपाल बनाउन बा टुक्रिन दिन? यो प्रस्न पनि आफैलाई सोध्नुस/
अब अन्तमा यसरि जात जातिको राज्य घोसना गराउंदै हिड्ने हरु जातजातिको नेताहरु होयिनन बरु तिनै मधेश बादी सिट लहसिएका नेताहरु हुन् भनि प्रमाणित गर्न आँट जानु पर्दैन भारतले सिमा मिच्दा पनि नामिचेको भन्ने एमालेका माकुनेबादी र कांग्रस का गिरिजा बादिकै पहलमा आज काथ्मान्दुमा नेवार राज्य को घोसना गर्दै नेवार राज्यको नीतिको पनि घोसना गरे/ अब यो कार्य नेवार खुसि गर्न भएको हेर्न होयिन ब्रो मधेश बादीलाई तराईमा एक मधेश राज्य घोसना गर्ने बाटो बनाएको मात्रै हो/ तर म नेवार भएकोले मेरै जातिका मानिस हरु समेत हेस्तो मधेश बादीको लह लह मा लागेर अनुपयुक्त समएमा नेवार राज्य घोसना गरेको मा दुख लाग्छ/
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
4
साथी हो !
हामी नेपालीहरूले बिगतमा धेरै गल्ति गरें . जातजातिलाई अलिअलि भए पनि अधिकार दिनु पर्ने थियो . अब जनजातिको केहि नचल्ने गरेर राज्यले सधै नै दबाएर राख्नुको दुख भोग्नु परेको जस्तो लाग्छ मलाई त .
प्राथमिक स्कुल सम्म मात्रि भासामा पढ्न पाउनु पर्ने जस्ता मात्र माग गरेका थिए पहिला पहिला . पहिलानै यी सानातिना झिनामसिना खुकुलो पार्नु पर्ने थियो . अब हेर ……..
एसमा मुक्खेत सरकार चलाउनेको दोस छ . सरकार चलाउने ब्राह्मण जातित होनी भन्ला फेरी .
अब चाहिं भासा, धर्म, जनाजातिको चाडपर्बमा बिदा आदि दिएर फकाउने तिर सरकार लाग्नु पर्छ .
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
4 
14
जातियताको आधारमा भैरहेको यो राज्य को बिभाजनले अन्तिममा गएर हामी नेपालीहरु बीच नै बिभाजन को स्थिति सिर्जना गर्ने निश्चित छ।भोलि गएर एउटा जातिको राज्य भित्र अर्को जाति को व्यक्तिले स्वतन्त्र रुपमा कुनै पनि काम गर्न नसक्ने समय आउन सक्छ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
12 
5
Main problem in Nepali politics is Girija and Madhav thugs. These low life criminals have sold the peace and morality to vested interests and pushed this nation again into violence and invetable overthrow of current imcompetet and corrupt government. Only solution left at this point is to put Madhav thug and his stooges to capture and execute publicly so that no one else try to hijack popular government for sake of handfule of elites and thugs.
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
5
मलाई त राम्रो लागें न हामी सबै नेपाली हो.यसमा हामीले गर्व गर्नु पर्छ.यस्तो राज्य ले देस लै टुक्रिन छ.म यसमा समर्थन छैन.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
18 
4
ठिक होइन अरु जातलाई काहा राख्न, १०१ जात को राज्य बन्न सक्छ? अहिले मज्जा आय पनि पछी पछुताउनु पर्छकी,२२से २४से राज्य जस्तो बन्छ्की,सोच्नु भयको छ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
7
Well done !
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
19 
46
नेपाल बहु जाति ,बहुभाषिक ,बहुधार्मिक मुलुक हो |र देश संघिय गणतान्त्रिक मुलुक घोषणा भइसकेको अवस्थामा आजका ठुला भनाउंदा पार्टी हरु ले अझैपनि यहाँ का आदिबासिजनजाति हरु लाइ आफ्नो अधिकार बाट बन्चित गराउने षड्यन्त्र गरिरहेका छन् |जातीयताको आधारमा संघियता बनाउनु आजको आवश्यकता हो |नेवारहरुले नेवा राज्य घोषणा गरेर आदिवासी जनजाती हरुको लागि एउटा मार्ग प्रशस्त गरिदिनु भएको छ|यसमा तपाइँ सम्पूर्ण नेवा राज्य भित्रका नेवार तथा गैरनेवारहरुमा जातीय ,धार्मिक सहिन्श्नुताका साथ बिकाश र प्रगतिको उत्तरोतर प्रगतिको कामना |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
21 
50
तपाईले राख्नु भएको कुरा निकै गहन छ /
बुझ्नेलाई श्रीखण्ड नबुझ्नेलाई खुर्पाको बीण्ड /
तपाई जस्तो युवाहरुको जिम्मेवारी हुन आउछ नबुझ्नेलाई बुझाउने /
अब हाम्रो देशमा आदिबाशी नेपाली जनजातीको अन्तरास्ट्रिय नैसर्गिक सम्मान अधिकार कायम गर्ने बेला आएको छ / यो कुरा उनीहरुको स्वायत्त राज्यबाट मात्र अपेक्षा गर्न सकिन्छ /
यहि नै हो अग्रगामी राष्ट्र नेपाल को शान्तिपूर्ण बाटो र भबिष्य /
नेपाली काका
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
1
यो युगोस्लाविया टुक्रिएको जस्तै नेपाल पनि टुक्रा टुक्रा भएर संसार बाट हराउने छ अनि नेपाली ले नेपाल को सम्झना मा रोएर बस्न पर्ने हुन्छ / आफ्नो खुट्टा मा आफै ले बन्चरो ले हानेको हो / जातियता को राजनीति धेरै नराम्रो हुन्छ सोमालिया वा अन्य अफ्रिकी मुलुक अनि युगोस्लाविया मा भएको जातीय राजनीति ले धेरै मानिस हरु अकल मा मरि रहेका छन् /यसको बिजारोपण गर्ने नेता हरु लाई चिन्न जरुरि छ र त्यसको घोर बिरोध गर्न जरुरि छ यदि कसै म अलिकति रास्त्रियता भए देखि यी नेता हरु लाई कालो मोसो दलेर गधा मा चडाएर तिन सहर घुमाई बागमती सेलाऊन पर्छा नत्र भने भोलि को दिन नेपाल नेपाल हुने छैन /
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
32 
5
How come NEWA RAJYA GAAN can be Newa Rastra Gaan………….
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
7 
18
आफुलाई नेपाली भन्दा पनि आदिवासी भन्ने हाम्रा दाजु भाईहरुलाई अब के भन्नु . अब तमासा बनौ मित्र हो यो संसार को आगी…नेता हरु को कठपुतली बनेर नाचौ.. अनि मर्न लागेको पुतली आगोमा होमिए झैँ हामी पनि होमिउन…..तेती मात्र हैन मित्र हो अब नेपाली त भन्ने छाडौ…भनेर कम्तिमा आफ्नो माटो को बेइजत नगरौ…सलाम छ मेरा दाजु भाई हरुलाई …..
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
38 
8
यो त सुरुवात हो, भोलि नेपालमा भएका कति जातजाति उम्लनेछन् आफ्नो छुटै राज्यको लागि…गृहयुदले स्थाईरुप लिनेभो….
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
45 
8
बेला न कुबेला मुलुकका विभिन्न छेत्रलाई स्वायत्त राज्य घोसना गरेर ;बिचार सोझा सिधा नेपाली नागरिकलाई कागलाई बेल दिए झैँ नगरौ /
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
37 
9
नेवा स्वयेत्ता राज्य घोषणा गरेको खबर सुन्दा कता कता खुसि पनि लागेको थियो/ किनभने देश विकास हुनको लागि संघिय प्रणाली बाट गयो भने सजिलो हुन्छ भन्ने लाग्छ मलाई पनि तर हाम्रो देश नेपाल संघिय प्रणाली बाट जान सक्ने स्थिति मा देख्दिन र आबस्यकता पनि ठान्दिन किनभने हाम्रो देश निकै सानो छ यदि हाम्रो देशका नेता भनौदा हरु इमान्दार हुने हो र हामी सम्पूर्ण जनता सजग भयर अगाडी बढ्न सक्योउ भने देश विकास गर्न निकै सजिलो हुन्छ तेसैले हामी आ आफ्नो जति धर्म अनुसार देश तुक्र्युना तिर होइन सबैले मेरो देश होइन हाम्रो देश भनेर अगाडी बढ्न पय कस्तो राम्रो हुनेथियो होला /
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
58 
17
बिकल्जी
आज नेवार लगाएत जनजातिले राज्य घोसन गरेको पनि नेवार नेताहरुको पहलमा होयिन/ किन जात जातिको राज्य आज सम्म जात जाति दवाई आएकाले नै गरे? के उनीहरुको बिचार बदलिएको हो? पक्कै होयिन/ एस भित्र ठुलो रहस्य लुकेको छ/
म नेवार भए पनि नेवारको राज्य घोसना गरेकोमा मलाई खुसि लाग्दैन/ किन भने आज जनजातिलाई दवाये भनि उनीहरुको आफनी राज्य चाहिने भनेर उकासेको नेपाल भित्र को ले होयिन/ भारत् र तेस्का तत्तुहरुले गरेको हो/
देस संघियेता मा जानु पर्ने हो तर नेपालीले नेपाल बनाउन संघियेता जानु पर्ने भनि आवाज उठाएको भए राम्रो कुरा थिए/ तर आज जनजातिलाई उठाएको तराईमा मधिसे राज स्थापना गर्ने बाटो खुलाउन मात्रै हो/
तराईमा तराई राज्य मात्रको कुरा भए त्यो पनि ठिक थियो तर तराई लाई एक मधेस बनाउन खोज्ने हरु तरायिलायिनै भारतमा मिलाउने षड्येंत्र गरेर तराईलाई मधेश बनाउन खोजेको हो/ प्रमाण चाहे जति पनि छन्/
येही कारणले म अहिले जात जातिको राज्य घोसना गर्नु उपयुक्त मान्दैन/ पहिले तराईको समस्या सुल्झाउनु पर्छ/ तराईमा मधिसे बाहेक अनेकौं जनजातिहरु छन्/ तराईका थारु लगाएतले तराई मधेश होयिन र थारुहरु मधिसे होयिन भन्दै छ/ उनीहरुको अस्तित्वोको जगेर्ना गर्नु छ/ बिहार बात बसयिसरेर आएका आफुलाई मधेसी भन्ने हरुको माग मानेर नेपालका तराई बासि सबैलाई मधिसे बनाउने कुरा नितान्त गलत हो/
मैले माथि लेखे कि जन जाति को राज्य जनजातिकै पहल मा घोसना गरेको छैन/ जसले घोसना गरे तिनीहरु मधेसी बाद सिट लहसिएका छन् बिकेका छन् र मधेश बाद भित्र ठुलो षड्येंत भएको देखाउंछ/
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
34 
14
मदनजी,
तपाइको विचारको कदर गर्दै मना लाग्या कुरा पोख्न लागिरहेछु| भुल भए माफी|
उपत्यकामा बिशेष तीनै शहरमा नेवार सम्प्रदायको उदियमान र धनी संस्कृति, भाषा
र परम्परा ज्वाजल्यमान रहिआएको छ जुन सम्पूर्ण नेपालीहरुले गर्व महसुस गरेका
छन्| अरु कतिपय जात जातिको तुलनामा बिभिन्न क्षेत्रमा संगठीत नेवार सम्प्रदाय
अग्रिम पंक्तीमा छन्| अरुले स्याल हाउ गरेर करायो भन्दैमा आफु पनि हाउ गरेर
कराउनु भनेको आफ्नु स्यालपन देखाउनु हो कि? राष्ट्रिय मूल धारमा नेवार सम्प्रदायको राजनैतिक पहिचान, सलग्नता र उल्लेखनीय योगदान पनि छदैछ| ब्यापार बाणिज्य, कला संस्कृति, भाषा साहित्य साथै राजनीति र प्रशासनमा पनि उल्लेखयोग्य प्रतिनिधित्व भएकै हो|
मेहनती, बुद्धिजीवी, कर्मजीवी र संस्क्रितिप्रेमी नेवारहरु भावनात्मक रुपमा पनि अरु हेरी उपत्यका भित्र संगठीत नै छन्| उर्जा बिशेसग्य रत्न सन्सार श्रेष्ठजीले समय समय आफ्ना लेखहरु मार्फत यी राज्य र प्रदेशहरुको सिर्जनाले केहि फायदा नगर्ने बरु बिस्तृत रुपमा नेपालभरी ब्यापार र कामकाज गर्दै भोगी आइरहेकाहरुलाई छुट्टै छुट्टै प्रदेशहरुको सीमांकन भित्र काम गर्नु पर्ने भएकोले सीमित गराउने सम्भावना औल्याएका छन्|
उपत्यकाका जिल्लाहरुमा भनौ नेवारहरुले धेरै हद सम्म स्वायत्तता प्राप्त गरेका छन्| माओवादीको हाउ लाइ नकल गरेर अरु दलले पनि हाउ गरे वा गर्न खोजिरहेका छन्| अरु कतिपय कम बिकशीत वा सीमान्तकृत जात जातिले मुलुकमा संघिय व्यवस्था अन्तर्गत स्वायत्त शासनको चाहना राख्नु बिकाशमा अग्रसर रहने माद्यम खोज्नु भन्ठान्छु| प्रत्येक जातिलाई आफ्नु आत्मा निर्णयको अधिकार छ| तर नेवार सम्प्रदायलाइ स्वायत्त गणराज्यले गुणात्मक रुपमा के कसरी फायदा गर्ला त्?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
5
It is the reason that your brain is washed by the traitor group from Nepal and dominating the nepali media. Look if remains one day it wikll come u will be proud not to call u as nepali.
Thanks for your brain washing power of nepali media controlled by a traitor group.
Wish u once again for your good nice and commonding brain
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
1
के गर्नु तपाईलाई मन नपरेर, kathmandu का सारा नेवार त समर्थन गर्छन नेवा राज्य को. किन चाहियो एस्तो राज्य भन्यो भने कुतौला जस्तो गर्छन . आखिर माओबादीले सिकाएका छन् भाषा पनि व्यबहार पनि.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
18 
3
गोंगबु जी
नेवारी भासा र संस्कृति को जगेर्ना गरिने काममा सके सम्म सलग्न थिएँ र अबशर पाए अझै केहि गर्न तयार छुन/ नेपार जातिको पहिचानमा बाधा गरेको बिरोध गरे बात प्रसाशन बात कहिले झन्झट पनि भोगेको छुन/ मलाई नेवार जातिले स्वायेत प्रदेश घोसना गरे बा गर्न लगाए भनेको कुरामा बिरोध गरेको छैन/ संघियेतामा जानु हाम्रो अब बाध्यता भई सके/ तर येही बाध्यता माथि भारतले उक्साएका बिहारी आप्रबाशिहरुले अरु तराईका जनजातिको परिचय मितायेर सबैलाई मधेसी बनाउन खोजेको र तरायिलायिनै नेपालबाट अलग्ग गर्ने बिचार र योजना गरेर तराईलाई एक मधेश बनाउने कुरा गरेको ले पहिला तराईको मधेसीहरुले सिर्जना गरेको समस्या समाधान गर्नु पर्छ अनि मात्र संघियेता को बारेमा अघि बढ्न सकिने भनेर लेख्दै आएको हूँ/
मलाई न त् मधेसी हरु सिट बिर छ न म संघियेताको बिरोधि हूँ/ नेपाल को रास्त्रिये अखंड़ता बचाउँदै देसको सबै नेपालीलाई नेपालको जुन सुकै राज्यमा बस्न पौने अधिकार भएको संघियेता हुनु पर्ने हो/ तर मधिसे भानौन्दा हरु त् आफुलाई मधिसे भन्न नचाहनेलाई तराईमा बस्ने नदिने भन्दै छन्/ तिनीहरुको एस्तो कुरामा सम्झौता गरेर गिरिजाले मर्ने बेलामा पनि रास्ट्र लाई ठुलो जन्जालमा फसाई दिए/ मेरो असन्तुस्टी येही कुरामा हो/
गोंग्बुन जी मलाई थाह छ मेरो आवाज को कुनै मूल्य छैन किन भने मेरो विचार मा आज संघियेतामा जान हतारिएका हरु सहमत छैन र उनीहरु को अगाडी मेरो कुनै हैसियत पनि छैन, किन कि संघियेताको घोसना गर्ने मावोबादी एमाले कांग्रेसी को बिचार सिट मेरो कुरा मिल्दैन / तराईमा मधिसेले भने जस्तै जुन जातको राज्य हो त्यो जातको बाहेक बस्न नपाउने भनि अरु जातको राज्यले पनि भने नेपालमा नेपाली को के हालत हुन्छ? के संघियेता मा जानु अघि यो कुराको समाधान हुनु पर्ने होयिन?
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
0
तपाई को आवाज को कुनै मूल्य छैन अहिले ,
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
1
rmesh जी
तितो तर सत्य भन्नु भयो/ प्रतिक्रिया लेख्ने चाहे म हुन् बा कोहि, उसको तेस्को कुरा कसैले सुन्नु पर्छ बा मान्नु पर्छ भन्ने केहि छैन/ व्यक्तिको सोच अनुशार लेख्ने हो/ गलत भए साथीहरुले गल्ति देखाई दिए सच्चिनु पर्छ/ प्रतिक्रियामा लेखिएको कुरा “गिरिजा-वाणी” त् होयिन नि बदलिनै नसकिने/
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
0
यो स्वायत्त राज्य भन्ने जात्रा रोकौ /सम्रिधा शक्ति शाली नया नेपालको निर्माण गरौ /
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
22 
10
के गर्या यस्तो अब त नेपाल भन्न पनि लाज लाग्न थाल्ने भो . न कुनै नियम न कुनै कानुन जसले जे गरेपनि हुने. यस्तै हो भने अब सोचौ त नेपाल मा कति राज्य को घोषणा होला…अनि के होला हाम्रो देशको भबिष्य
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
22 
9
समाचार सुनेर अति खुसि लाग्यो . सबै जनजाती येसरी नै आफ्नो ठाउं बनाउन लागेमा नपाल सुन्दर बन्नेछ
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
36
बिनास काले बिपरित बुद्धि
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
28 
11
नेपाल को अन्त्य हुन शुरु भयो बधाई छ सबै लाई . जय कोसोवो जय सर्बिया तिमीहरुकै शरणमा आउंदै छौँ .
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
35 
8
म जातियता,धर्म र बसोबासको आधारमा हाम्रो जस्तो सानो देशको राज्य विभाजनको कल्पना पनि गर्न सक्दिन.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
127 
16
लौ अब जस जसले जे जे घोषणा गरे नि गरे हुन्छा . जसलाई जे गर्न पनि छुट छ . बर्षे भरि गाइजात्रा हुने भयो .
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
34 
7
ज मान लग्यो त्येही गर्छन काम छैन साला माओबादी हरु को….एती सानो हाम्रो देश लै पनि टुक्रा टुक्रा परेर छाड्ने नै भए
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
29 
8
यो घोसना ले नेवार समुदाय को संस्कृति तथा भाषा को जर्गेरना हुने भयो.
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
19 
27
संस्कृति…कुन संस्कृति हो? कुनै चाँद हुँदा, जाड रक्शी पिएर हप्तौं सम्म झगडा गर्ने संस्कृति हो कि क्या हो| नेवार हरु को जुनसुकै चाड हेर्नुस त्यहाँ झगडा र गुन्डा गर्दी नै अगाढी हुन्छ|
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
13
sayad yo chahi tapai ko gharko संस्कृति हो कि अनन्त जी, हाम्रो समाजमा त तेस्तो छैन है सबै टोलबासी मिलेर निकै रमाइलो संग मानिन्छ
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
1
सत्य जी, सत्य कुरा ले पोल्छ तर येही सत्य हो, म पनि नेवार हुँ| मेरो शहर मा, मेरो मामा घर मा, मेरो काकी को मैतामा, जहाँ सुकै किन नहोस, नेवारी जात्रा मा दंगा फसाद ले नै बढी ठाउँ पाएको हुन्छ| कहिले कहिँ त नेवार हरु ले जगेर्ना संस्कृति येही जस्तो लाग्छ|
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
4
जातीयता का आधारमा राज्य घोषणा भयो,आज एउटा नेपाली आफ्नै देशमा पराइ भयो ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
23 
10
मज्जा आयो
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
24 
117
समिरजी
होजो किरात राज्य बने, आज नेवार राज्यको घोसना गरिए/ यो मात्र तराईमा भोलि एक मधेश राज्य घोसना गर्ने बाटो खोलाएको हो/ एक मधेश राज्य घोसना गरेको दिन देखि तराईमा बाकि बसेको सबै नेपाली लगारिने छन्/ अनि पर्सि मधेशमा जनमत गरि भारतमा बिलिन हुने घोसना गर्ने छ / तव अहिला नेवार राज्य बनेको मा मज्जा आएको मोल तिर्नु पर्ने छ/
नेवारहरुले बा अरु जात जातिले नै बिद्रोह गरेर नेवार तथा किराती तथा लिम्बु राज्य बनाईरहेको होयिन/ यो जात जातको राज्य बनाईरहेको तिनै मधेस बादी सिट तराईलाई एक मधेस बनाउने भनि सम्झौता गर्नेहरुले नै हुन/ तेसैले म जात जातिको राज्य बनाएकोमा खुसि हुनु पर्ने कुनै कारण देख्दिन/
म पनि नेवारनै हूँ/ तर मधिसे बादी लाई देस टुक्राउन बाटो खोल्न मधेस बादीहरुले उकसायेर घोसना गरेको नेवार राज्यको समर्थन गर्न सक्दिन/
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
204 
31
मदन जी,
“मधिसे” भन्ने वोर्ड कहाँ बाट आयो तपाइको मुखमा? मधेसमा बस्ने लाई मधेसी भनिन्छ..तपाई जस्तो मान्छे हरुले नै मधेसी हरुलाई मदिसे भनेर हेपेको कारणले आज मधेसीहरु यस्तो लडाई लड़दैछान..त्यसैले सबै जात जाती लाई सम्मान नजरले हेर्न सिक्नुस..
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
38 
81
दीपकजी/
तपाईं आफुलाई तराई बाशी भन्नुस तराईको लागि आवाज उठाउनुस सबै नेपाली ले साथ् दिनेछ/ तपाईं तराई मुलको हुँदैमा तपाईं मधेसी कसरि भए? मधेसी भनेको बिदेसी यानी कि बिहारीहरू हुन्/ बिहारलाई मधेश भनिन्छ तराईलाई होयिन/
तराईका थारु भोजपुरी मैथिली त् मधेसी होयिनन/ रामायण नै पल्टाउनु जनकपुर लाई मधेश भनिएको छैन, महाभारतमा बिरातनगरलाई मधेश भनिएको छैन, लुम्बिनीलाई मधेश भनिएको छैन, र ती थाहूँ हरु आज सम्म कुनै भारतको राजा बादशाहको राज्य पनि बनेको छैन/ अब ती थाहूँहरुलाई, त्याहाँ को बासिन्दाहरुलाई जय कृस्ण गोएत का मतियार हरुले भन्दैमा मधेश तथा मधिसे हुन्छ र?
भारतीय भूगोल अनुशार बिहार मात्र मधेश हो/ उहिले इस्ट इंडिया सिट भएको सम्झौता र तेस्पछी १९५०को भारत सिट भएको सन्धि अन्तर्गत बिहार मा नेपाली हरुलाई भारतीय सेनामा भर्ति गर्ने केन्द्र खोलिएको थियो/ नेपाल बात कुनै नेपाली त्यो बिहारको भारतीय सेना भर्ति केन्द्रमा गए भने तिनीहरु मधेश गएको भनिन्नछ/ जव कुनै भारतीय नेपालमा आउँछ भने मधिसे आए भन्छ/ मधिसे भनेको सब्द गालि होयिन मात्र विदेश बा बिदेसी जनाउने सब्द हुन्/
अब १९५०को सन्धि अन्तर्गत भारतीय हरु नेपाल बसोबास गर्न पाउने भए पछी बिहारीहरू तराईमा बसोबास गर्न थाले, पछि नागरिक पनि बन्दै आए/ नेपाली नागरिकता पाएका बिहारी आप्रबाशीहरु मधेसी मुलको नेपाली भए/ तर थारु त् थारुनै हुन्, भोजपुरी त् भोजपुरिनै र मैथिली मैथिलिनै/ तिनीहरु मधेसी होयिनन बरु ठेट तरायिबाशी हुन् र त्याहांका आदिबाशी हुन्/
दीपकजी नेपालको तराई लाई मधेश भनेर नेपालका आदिबाशी तराई बाशिलायी मधेसी भनेर तपाईं जस्ताले नेपालमा बवाल मचायिरहेको हो मा जस्ताले होयिन/म जस्ताले तराईका आदिबाशी हरुले हामि मधिसे होयिन हाम्रो तराई मधेश होयिन भनेर आन्दोलन गरिरहेको तराई बाशी नेपालीको आन्दोलन लाई समर्थन मात्रै गरेको हो/
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
88 
13
मदन जी,
आफ्नो कुरालाई ठिक छ भनेर जिद्दी गर्नु ठिक होइन. तपाई ज सुकै भन्नुस तर मधेसी लाई मदिसे कहिले पनि नभान्नुस..अरुलाई अपमान किन गर्नु हुन्छ.. अनि अर्को कुरा क भने यदि तराई मधेस होइन भने तराई को मान्छे लाई नै किन मधेसी भन्छन? काठमाडौँ मा मैले आफै देखेको छु तराई मुलका नेपाली दाजु भाईलाई भैया, मदिसे आदि भनेर हेपेको..अनि त्यसरी हेप्ने मा हामी जस्ता नेवार हरु पनि प्रसस्तै छन्.म पनि एक नेवार हो तर जब कसैले मेरा साथी हरुलाई त्यसरी हेपेको देख्छु नि तब मलाई आफ्नै जात देखि घृणा लाग्छ..
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
19 
42
दीपकजी
मैले जिद्दी गरेको होयिन/ यथार्त कुरा तपाइंको सामुन्ने राखेको/ एउटा कुरा राम्रायी केलाएर हेर्नुस; मधिसे भनेर कसैलाई भनिएको कुनै गालि गरेको होयिन/ आज नेपालमा देरै देश बात पर्यटक आउँछ कुनै कुन देसको कुनै कुनको/ नेपालीहरुले उनीहरुलाई प्रयेस अंग्रेज भनि भन्दछ/ के अंग्रेज भनेर भनिएको व्यक्ति फ्रेन्च पर्यो भने के त्यो गालि गरिएको हो/ भारत् बात आउने भारतीयहरुलाई मधिसे भनेको र भारतीय जस्तै देखिने हाम्रा तराई बाशिलाई पनि छुटाउन नसकेरै मात्र मधिसे भनेको हो गालि गरेको होयिन/
एदी मधिसे भन्ने सब्द गालीको सब्द भएको भए आज उनीहरु आफैले उनीहरु मधिसे भन्दै भन्दैन थिए/ एती कुरा बुझ्नु हुन् भने राजनैतिक बिषय मा अलि कति बुझेर लेखे राम्रो होलाकी/
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
3
दीपक जी यो कुरा त्यो कुरा संग मिल्दै मिल्दैन
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
33 
4
दीपक जी,
अबश्य तपाई को जात त मधेसी होइन त / मधेसी भन्दा तपाईको के सम्बन्धमा तराई बासिहरुको अपमान र मान हानी हुन्छ ?
भोलि इंडियाले तुम्लोग अब इन्डियन होगाये हो, रासन कार्ड मिलेगा और तुम लोग भारत गणराज्यका उत्तर मधेस प्रान्तकि हमारा गौरव मधेसी हो भन्दा त खुसि हुनुहुन्छ होला हैन ? तेत्तिबेला त्यो बोलि ठुलो नेता को हुनेछ मुटुमा ghochdaina tara auta afno nepali le afno nepali lai madhesi bhanda tapai lai pir parne ?
पहिला भोटे भन्न नहुने अब बाहुनले राज्य घोषणा गरेर तिमीहरु भोट हौ भनेर प्रुफ गर्दा खुसि ? तिमीहरुको बुद्धि कहिले आउने हो सर हरु ?
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
19 
3
मदंजी
१०० प्रतिसत साचो कुरा हो |फेरी अर्को अचम्म ,नेपाल मा तेत्रो समय राज गरेका बाहुन ,छेत्री लाइ राज्य न छुटाउनु उनीहरुलाई अब यसै पनि नेपाल को दोस्रो दर्जाको नागरिक हो,इन्डिया तिर ढल्की भन्न खोजेको हो |यहा ठुलो जालझेल छ |
तैपनि नेवार हरु नेपाल कै पहिचान,र संगठित शक्ति भएको हुनाले नेवार बलियो हुदा नेपाल र नेपालित्वा बलियो नै हुन्छ |
तराइ को दाजुभाई हरु झन् इन्डियन फ्लो को प्रत्यक्ष्य रुप मा पिडित हुने हुदा उहाहरु एक हुनु पनि झनै जरुरि पो देख्छु है म त् ?
तर म लाइत हिजो को १४ अंचल पचहत्तर जिल्ला ,हिमाल पहाड तराइ नै राम्रो लाग्छ,बरु सबैमा बिहेबारी चलाउने,जात पात हटाउने ??
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
35 
4
दलित,शोषित र पिडित जातिको जातीय मुक्तिको नारा भजाएर सिमित मान्छेहरु क्षेत्रीय स्तरमा देशलाइ टुक्रा टुक्रामा विभक्त गरेर लुछ्ने दाउमा छन्!
हैन राम्रो उदेश्य भए वास्तविक दलित र शोषितहरुको राज्य कहाँ छ,कसले घोषणा गर्यो र कुन पार्टीको मस्यौदामा छ?५० लाख को छुट्टै राज्य नहुने १०/१२ लाखको चाही छुट्टै राज्य,छुट्टै राष्ट्रगान छुट्टै झन्डा हा हा हा … हा हा हा ….हा हा …. हा हा ………………..कस्तो हास उठ्दो …….
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
23 
8
हेर्नुस मदन जी, कुवा को भ्यागुता हरु ले यो कुरा बुझ्दैनन्| विदेशिए का नेपाली हरु ले मात्र यो कुरा बुझछन, नेपाली हुन को महत्वो| तपाइले सहि भन्नु बो यो त तराई लाई भारत संग गाभ्न दिने एउटा सजिलो उपाय मात्र हो| तराई लाइ गरिब नेपाल किन चाहियो र, उनीहरु लाइ त इंडिया संग गाभ्न पाए धेरै राम्रो| त्येस पछि हाम्रो लागि पहाड मात्र बाकी रहने छ|एस्तो सानो कुरा पनि हाम्रा नेता हरु ले बुझेनन्|धिक्कार छ यो प्रचण्ड को बुद्धि लाइ| म पनि नेवा हुँ तर मलाई थाहा छ यो एकदम ठुलो गलती हो भनेर| यो नेवार हरु को एक छिन् को हाँसो धेरै दिन टिक्ने छैन|
मन परे हरियो, नपरे रातो
6 
2
नेवा राज्य भित्र प्रमुख बोलचालको भाषा पनि नेवा भाषा अरे , नेवा राज्य को झन्डा ले पनि नेवारी संस्कृति, धर्म, झल्कने अनेक कुराहरु बुझौछा रे , अनि कहानेर अरु जातिले सम्मान र पहिचान पाउने हो तनि. अब नेपाल मा गृह युद्द मच्चिन धेरै समय लाग्दैन .
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
28 
21
रामजी
अन्यथा नलिनुस् है/ जति आक्रोस अहिले नेवार राज्य गठन गरेको देखाउनु भयो नि तेस्तै आक्रोस तराई नेपालको भू भ्हाग नै होयिन र त्याहाँ नेपालीहरु बस्न्नै नदिने काटेर मारेर भए पनि हटाउने, तराईका समस्त अरु जातिलाई पनि मधिसे घोसना गर्नु पर्ने अनि तराई नेपाल बात अल्ल्ग गर्ने भनि खुले आम भन्दै आएका भारत् को बिहार बात तराईमा बसाई सरेर आएर पछी नेपालको नागरिकता लिएका बिहारी मधिसेको एक मधेश माग गर्ने हरु प्रति पनि जनाए हुने हो/
नेपालकै जनजाती बिरुद्ध आक्रोस व्यक्त गर्दै मधिसे हरुको एक मधेश को माग मा सब्द निकाल्न नसक्नु अचम्मै हो/
मेरो बारेमा भन्नु हुन्छ भने म संघियेता मा जानु र जातिय राज्य बनाउने कुराको बिरोधि होयिन तर जातिय राज्य भित्र सबै नेपाली नाताउने नितान्त निस्क्रिस्ट र घोर साम्प्रदायिक कुराको बिरोधि हुन्/
मेरो बिचारमा पहिला एक मधेश माग गर्नेहरुको तेस्तो साम्प्रदायिक दुर्भावना लिप्त भएको र उनीहरु नेपाली समेत भन्न नचाहने हरुले जन्माएको समस्याको निवारण पहिला गरेर मात्रै संघियेतामा जानु पर्ने हो/
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
2
गर गर , छुटै राष्ट्र मात्र किन देश नै घोसणा गर . सयै नेपाली हरु मरेर बनको एउटा
देश टुक्रा टुक्रा गर …..अब त्यो दिन धेरै टाढा छैन , हत्या अनि हिम्सा हाम्रो प्यारो नेपाल लाई सखाब बनाउछ | धोति ले अब नेपाल लाई आफ्नो बनाउने सपना पुरा हुदैछ अनि तेसमा हाम्रो नेताहरु को साथ् दिदैछन् सोझा नेपालीहरुले | इश्वोर , अब नया नेपाली जन्माउदा एउटा देसप्रेमी जन्माउ, राज्यप्रेमी होइन , देसलाई लाई मर्ने नेपाली हैन .
इश्वोर , मेरो देस बचाऊ |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
39 
15
अब त सान्ती होला कि देश मा भन्ने लागेको तर जतियता को आधारमा राज्य छुटटाए,पछी अब त झन जात को आधार मा दन्द हुने भयो |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
42 
19
hang all those people who try to divide nepal and break its unity in diversity…….all those people attending the ceremony are traitors…….
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
31 
20
नेपाली हरु बहुलाको देखेर आचाम्मा लग्यो!!!!माओबादी ले देश खत्तम पर्यो!! अब हामी कहाँ जानी ???हाम्रो देश त छैन त
!!!!!
म १७ pusta देखि काठमाडौँ उपत्येका मा बसेको बाहुन मान्छे अब कहाँ जानी???
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
64 
32
जातियता को आधारमा राज्य घोषणा भयो ,आज आफ्नो देश भित्रै एउटा नेपाली पराइ भयो |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
69 
32
अब चाही राजधानी मा अरु जातिको अधिकार नरहने भयो होइन ?गर्नु गर्यु माओबादी जातियता ल्याएर .अब प्रथिवी नारायण शाह को पालामा देस कस्तो थियो भन्ने कुरा आब क पिडी ले देख्न पाउने भय धन्य नेपाली जनता
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
47 
31
माओबादी ले उठाएको कुरा ठीक साबित हुदैछ / बधाई छ हाम्रा नेवा समुदाय लाइ
बड़का थारू
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
27 
44
हो हो यी आतंकारी, बिखण्डनकारी र फांसिबादी माओबादीका इच्छा पुरा हुँदैछ यो देशमा देशलाई खमेरुज शासन र युगान्डा बनाउने ……
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
36 
19
क्या चाख लाग्दो कार्यक्रम रहेछ !!! Seems very Exhilarating .
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
11 
23
१) माओबादी ले संबिधान सभा र गणतंत्र को निम्ति संघर्ष शुरू, कांग्रेस एमाले द्वारा माओबादी नेता को टाउको को मूल्य तोकियो र ६२ साल माँ आएर कांग्रेस एमाले पनी गणतंत्र र संबिधान सभा को माग प्रति सहमत
२) कांग्रेस एमाले द्वारा वाई सी एल को बिरोध र येसको बिघटन को माग, एमाले द्वारा यूथ फाॅर्स को गठान र कांग्रेस को पनी तरुण दस्ता गठान, खुमे को ता अझै शसक्त युवा दस्ता गठान को माग
३) माओबादी बात स्व्यायात्त राज्य को घोषणा, कांग्रेस एमाले को चिच्याहत, र आज उनी हरु बाट पनी नेवार राज्य घोषणा प्रति सहमत र सक्रीय उपस्थिति
एस्ले के जनाउदछ भने कांग्रेस एमाले को दिमाग माँ मात्र भुस भरिएको छ. यिनी हरु संग कुनै मौलिक बिचार र राज्य पुनर्गठन को स्पस्ट खाका छैन. यी ता मात्र लुटेरा हुन र माओबादी को लोकप्रियता को इर्ष्या ले माओबादी को बिरोध गर्दै माओबादी को नक्कल गर्ने कोशिस गर्दै छान.
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
6 
15
यो देश त् केटा केटि नै केटा केटि ले भरिए जस्तो लग्न थाल्यो केटा केटि को पुतली को खेल जस्तो घर घर मा संबिधान निर्माता ,घर घर मा संबिधान व्याख्याता पसल पसल मा नया राज्य अजब नेपाल को गजब कहानी मुर्खई मुर्ख हरु को देश रहेछ बा म र मेरो नेपाल
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
59 
17
चार किल्ला काहाँ काहाँ हो?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
10
दशरथ रंगशालामा खचाखच भरिएको मान्छेहरुको भिड हेर्दा एउटा कुरा अवश्य भन्न सकिन्छ कि दुइ-ढाई सय बर्षदेखि राज्यको एकात्मक सत्ताले थिचो-मिचो गरेको नेपालका बहुल जात,जाति,धर्म,भाषा,र संस्कृतिको कारण आज त्यति बिधि मान्छेहरु मुक्तिकोलागि लाम-लस्कर लागेका छन ! साथ साथै, हामि यसमापनि सावधान रहनु पर्छ कि अल्पसख्यकहरुको पूर्ण रुपमा समानान्तर बिकासकोलागिपनि राज्यले संबिधानमा ग्यारेन्टी गरोस !
कृष्ण गोपाल श्रेष्ठ बौचा, ख कि मखु ??????
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
36 
48
बधाई छ यहाँ हरुलाई आफ्नो राज्य पाउनु भएको मा. सबै जति ले आफ्नो आफ्नो राज्य माग गर्छन अनि भोलि नेपाल को हालत चाही के होला? लाग्छ सिङ्गो नेपाल कसै लै चाहिए को छैन. आफनै जात को कुरा मात्र छ. बाहुन छेत्री प्रति किन सबै एती सारो डाहा गर्छन? जो मोज मस्ती र जाड रक्सि जस्ता कुरा मा नलागी आफ्नो अध्यन र मिहेनत मा लागि पर्छन तेस्ता ले प्रगति गर्नु स्वोभाबिक कुरा हो. आफु हरु पनि मिहेनत गरे कसले रोकेको छ र? बादर ले आफ्नो पनि बनाउदैन र बनाउने को पनि भत्काउने त हो नि. देश डुबाउ आफ्नो जतित्वो बचाऊ.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
52 
33
रबिन जी ले गर्नु भएको टिप्पणी एकदमै चित्त बुझ्दो छ / ब्राह्मण छेत्री प्रति डाहा गर्नु बेक्कार छ / सबै जाति लै उत्तिकै अधिकार दिइएको हुनाले सबैले मिहेनत परिश्रम गर्ने हो भने सबै अगाडी बढ्न सकिन्छ / सबै मिलौ एउटा सुन्दर अनि शान्त देश बनाउ /
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
5
Video मा नेपाली राष्ट्र गान लाई त पहिलो प्रथामिकता दियको मा नेवार बन्धु हरु लाई धन्यवाद / पहिले नेपाल अनि आफ्नो जाति एहि नै हो हामी नेपाली को पहिचान /
Lets be united what ever race or ethnics we are.
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
85 
12
१. माओबादी बात संबिधान सभा र गणतंत्र को लागी संघर्ष शुरू, कांग्रेस एमाले बात माओबादी नेता को ताउका को मूल्य तोकिनु, ६२ साल माँ आएर कांग्रेस एमाले तेहि बातो माँ आए.
२. वाई सी एल बिघटन गर्नु पर्छ भनेर एमाले कांग्रेस को माग. एमाले बात यूथ फ़ोर्स र कांग्रेस बात तरुण दस्ता घोषणा अझ खुम बहादुर नाम को अपराधी बात शसस्त्र दस्ता को निर्माण को लागी माग
३. संघियता लाइ गति दिन को लागी माओबादी बात प्रचारात्मक रूप माँ गणराज्य को घोषणा, कांग्रेस एमाले को चिच्याहत, हिजो कांग्रेस एमाले को समर्थन माँ नेवार राज्य को घोषणा
एस्ले के देखाउछ भने कांग्रेस एमाले को दिमाग माँ भुस र लिदी मात्र छ. तिनी हरु सत्ता माँ गायर लुटने खाने लुटेरा भन्दा अरु कही होइनन. तिनी हरु जस्ता भारतीय दलाल संग राज्य पुनर्निर्माण र पुनर गठान को निम्ति कुनै मौलिक बिचार, र स्पसत खाका छैन. मात्र आफ्नो मालिक को आदेश माँ र माओबादी को लोकप्रियता को इस्र्श्या ले माओबादी बिरुद्द मानसिक संतुलन गुमाएर प्रलाप गर्दैछां. नात्र भने आफु माओबादी को बिरोध पनी गर्ने र उसको नक्कल पनी किन गर्दैछां कांग्रेस एमाले, निक, केसू, प्रेम बिनोद, कृष्ण गोपाल जी तपाई संग येसको जबाफ छ की?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
22
आफ्नै आगाडी आफ्नो देश टुक्रा टुक्रा हुदा हेरेर बस्नु पर्ने लौन हजुर कसरि रोक्न सकिन्छा |
कहिले सम्म हो सालोक्य जी एस्तो खबर लगातार दिने ? कै त सुभ सुभ सुन्न पाए हुन्थियो |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
48 
41
हेर्नुस हाम्रो देश मा फोहोर भन्दा भुसिया कुकुर धेरै रेडियो सुन्ने भन्दा रेडियो स्टेशन धेरै दर्सक भन्दा कला कार धेरै रोड भन्दा गाडी धेरै अनि भोटर भन्दा उमेदवार धेरै जनता भन्दा नेता धेरै जिल्ला भन्दा जात जाति धेरै वर्षा याम मा पानी धेरै काठमाडौँ मा नेवार धेरै भएर यो अवस्था आए को हो के गर्ने चिन्तनले नहुने भयो देश मा सामान्य क्रान्ति ले पानी नहुने भयो यो घोसणा गर्ने लाई हामी लाई भन्दा धेरै थाहा छ कि देश बिखन्डन हुने वाला छ भनेर तर आफु ले नगरे अरुले जुन हालत मा पानी घोसणा गरिदिने हुनाले नाम को लागि नै यो सब गरि राखे को छन् हामी त केवल मुख्दर्सक भएर बस्नु को बाहेक अरु केहि गर्न सक्दैनौ हाम्रो अलाप सुन्ने अब कोहि छैनन्
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
28 
17
real time analysis…keep it up…
मन परे हरियो, नपरे रातो
7 
10
साथी हो मलाई यो स्वत राज्य भन्या के हो राम्रो संग बुजैदिनु पर्यो?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
9 
15
रामजी, माओबादीले फैलाएको यो क्यान्सरलाइ अब रोकेर रोक्न सकिन्न | आफै विचार गर्नुस अहिले यो जातीय राज्यको सिमांकनकै लागि विवाद उठ्न थालेको छ भने पछी पूर्ण राज्य स्थापित भए पछी कस्तो होला ? कस्ता आपसी प्रतिद्वन्दता, इर्श्या, द्वैष, घृणा फैलिएला ? सजिलै अनुमान गर्न सकिन्छ | जाती, धर्म र राजनीतिमा राखिने आस्था भनेका यस्ता रोग हुन् जसको कुनै उपचार छैन |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
37 
11
बिर जी
म तपाईं लगाएत सबै साथीहरुलाई एउटा बिनम्र अनुरोध गर्न चाहन्छु/ आज परिस्थिति बस नेपाल संघियेतामा जाने पर्ने बाध्यता हो/ जनताले चुनेर गठन गरेको संबिधान सभाले बहुमतको आधारमा संघियेताको अबधारणा निर्णय गरि सके पछी मात्र अन्तरिम सरकारले बा सर्ब दलीय समितिले संघिय राज्य बनाउंदै लग्नु पर्ने हो/यसरि संबिधान सभाको औचित्यनै समाप्त हुने गरि दलहरुले आआफ्नै दलीय स्वार्थले जात जातको राज्य बनौन्दै जानुले ठुलै विपति आउने पक्कै छ/
येही कुरा लाई ध्यानमा राखेर हामि सबैले निम्न कुरामा आवाज उठाउनु पर्ने हो कि जस्तो लाग्छ/
०१. कुनै पनि राज्यमा कुनै पनि नेपाली नागरिक अधिकार सहित बस्न पाउने/ मधिसेले जस्तो अरु जातिका लाई बस्न नदिने भन्न नपाउने/
०२. कुनै पनि राज्य नेपालको अभिन्न अंग भएको र रास्ट्रको अखण्डता मा प्रतिकुल असर हुने कुनै काम गर्न नपाउने/ मधिसेले जस्तो तराई नेपालको भू भाग नै होयिन र तराई बासि नेपालीनै होयिन भन्न नपाउने/
०३. कुनै पनि राज्य भित्रको रास्त्रिये सम्पदा उपयोग गरिंदा राज्यको मात्र होयिन रास्त्रिये स्वार्थ लाई प्राथमिकता दिनु पर्ने/ रास्त्रिये सम्पदामा ठेक्का पट्टा र विदेश सिट सम्झौता गर्न एउटा रास्त्रिये नीति बन्नु पर्ने/ एक मधेश बादीले जस्तो विदेश सिट सन्धि सम्झौता उनीहरुको राज्य को यकल निर्णय बात गर्ने भन्न नपाउने/
०४.कुनै पनि राज्यले अरु राज्यको ब्यापार र आर्थिक कारोबारमा प्रतिकुल असर पर्ने कुनै नीति लागु गर्न नपाउने/ मधेसी ले जस्तो राज्यको अबशर र सम्पदामा मधेसीको अधिकारमा प्राथमिकता पाउने जस्तो भन्न नपाउने/
०5. राज्यको भाषा काम काजि हुने र रास्ट्र भाषा को प्रयोग येथावट हुनु पर्ने/ मधेसीले जस्तो रास्ट्र भाषालाई हिन्दी भाषाले विस्थापन गर्ने कुरा गर्न नपाउने/
अन्तमा, मावोबादिले बा अन्य कुनै पार्टीले यकल रुपमा राज्य बनाएको को कुनै संबैधानिक अर्थ छैन तर सरकार चलाउने पार्टीले त् संबिधान सभाको औचित्यमा आंच आउने काम गर्न नहुने हो/ अब मधिसेले आफै तराई यक मधेश घोसना गरे कसले के गर्ने? सरकारी रिपोर्ट मै उल्लेख छ कि यक मधेश बादी लाई भारत् ले प्रसय दिई आएको र हतियार समेत उपलब्ध गराई रहेको छ भनेर/ के अब ग्रिह युद्ध हुनेनै भयन एस्तो चालाले?
तपाईं हाम्रो मत के हो येस्मा?
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
3
राज्य पहिला घोसना गर्ने कि राज्यको संबिधान ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
10