- दीपक अर्याल
माओवादीले कहिले प्रतिगामी, पुनरूत्थानवादी र अग्रगामीको नाममा, कहिले गरीब र धनीका नाममा अनि हाल सुकिला-मुकिला र मैला-धैलाका नाममा नेपाली समाजलाई विभाजन गरिरहेको छ। उसले सामाजिक, आर्थिक वा राजनीतिक हिसाबले नागरिक/जनतालाई कुनै एक कित्तामा राखेर एउटा कित्ताको नेतृत्व गर्दै अर्को कित्तामाथि आफ्ना विचार लाद्ने प्रयास गर्दैछ। माओवादीले युद्ध शुरू गरेदेखि नै जनतालाई फरक-फरक कित्तामा राखेर काम गरिरह्यो र जनतालाई स्वतन्त्र रहन दिएन। त्यसो त जनताको स्वतन्त्रतालाई बहुदलीय व्यवस्था मान्ने संसदीय पार्टीहरूले पनि बुझ्ने कोशिस गरेनन् र उनीहरूलाई स्वतन्त्र बस्न दिएनन्। सबैले आ-आफ्नो ठाउँबाट जनतालाई कि त पार्टीमा कि त पार्टीको विरोधमा लाग्नलाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा प्रेरित गरिरहे र गरिरहेका छन्।
तत्कालिन समयमा पार्टी वा सरकारले सरकारको समर्थक र माओवादी समर्थक भनेर आम जनतालाई दुई कित्तामा विभाजन गरिदियो र सबै जनतालाई एउटै घानमा हालेर पेल्न खोज्यो। माओवादीले पनि माओवादी समर्थक वा सुराकी र पार्टी समर्थकका रूपमा सबै जनतालाई एकै ठाउँमा होमिदियो र सोही अनुरूपको व्यवहार गर्यो। आम जनतालाई स्वतन्त्र वस्न दिइएन वा जनतालाई खाली जनताका रूपमा रहन दिइएन। जनतालाई आफ्नो विवेकको प्रयोग गर्न दिइएन। शिक्षकलाई शिक्षकका रूपमा, पत्रकारलाई पत्रकारका रूपमा, व्यवसायीलाई व्यवसायीका रूपमा, वकिललाई वकिलका रूपमा स्वतन्त्र बस्ने वातावरणको निर्माण हुन सकेन।
कुनै बेला एउटै रहेको शिक्षक सङ्गठनलाई गोविन्दराज जोशी मार्काका कांग्रेसले कम्युनिष्टको शिक्षक सङ्गठन देखे र कांग्रेसको शिक्षक संघ खोल्नु पर्ने निर्देशन दिए र सोही अनुरूपको शिक्षक संघ खोलियो। पत्रकारहरूको एउटा सङ्गठनले पुगेन। उनीहरू प्रेस चौतारी वा अन्य कुनै नामले एउटा खास सङ्गठन वा पार्टीको पत्रकार बने। प्राध्यापक र वकिलहरू पनि प्रगतिशील र प्रजातान्त्रिकका नाममा पार्टीका पेवा बने। बुद्धिजिवीहरूलाई पनि आ-आफ्नो सङ्गठन चाहियो र त्यो सङ्गठनलाई कुनै पार्टीको आशिर्वाद चाहियो। अर्थात् जिल्ला-जिल्लामा माओवादीले माओवादी पक्षधर र अन्य भनेर जनतालाई एकै ठाउँ बस्न दिएन भने केन्द्रमा रहेका पार्टीहरूले पनि आम नागरिक, पेशा-कर्मी, बुद्धिजिवीलाई स्वतन्त्र बस्न दिएनन् र आफ्नो कित्तामा सामेल हुन वाध्य पारे।
प्रत्येक सरकारको परिवर्तनसँग कुनै पदमा नियुक्ति हुँदा पार्टीको सक्रिय कार्यकर्ता हुनुपर्ने वाध्यात्मक परिस्थितिको सृजना भयो। स्वतन्त्र व्यक्ति, बुद्धिजिवी, प्राध्यापक, वकिल, पेशाकर्मी तथा विश्लेषकहरू देशका लागि आवश्यक ठानिएनन्, पार्टीका लागि आवश्यक ठानिएनन्। अर्थात्, कुनै कित्तामा उभिनै पर्ने भयो। अझ, कुनै कित्तामा उभिएकै भरमा नियुक्ती पाइने प्रचलनले पुराना, परिश्रमी र क्षमतावान कतिपय व्यक्तिहरूको ठाउँमा नयाँ, अदक्ष र प्रतिभा नभएका व्यक्तिहरूले चाकडीका भरमा सरकारलाई सल्लाह दिने भए, सुझाव दिने भए अनि जनताका लागि योजना बनाउने र कार्यान्वयन गर्ने भए।
पत्रकार स्वतन्त्र रहन पाएनन्। शिक्षक स्वतन्त्र रहन पाएनन्। वकिल, व्यवसायी, चिकित्सक, विद्वान्-बुद्धिजिवी कोही स्वतन्त्र रहन पाएनन्। गर्दा गर्दाकिसान, महिला, मजदुर, सुकुम्बासीहरू पनि स्वतन्त्र रहन पाएनन् र आफ्नो छुट्टै पहिचान भएको बताउन पाएनन्। उनीहरू पनि किसान संघ र महिला संघ वा सुकुम्बासी संघका नाममा पार्टीमा आवद्ध हुनु पर्ने भयो। कुनै खास पार्टीमा आवद्ध नभएको किसान ‘किसान’ रहेन, महिलाले आफ्नो हकको कुरा गर्न पाएनन् अनि सुकुम्बासीले पनि खास पार्टीमा नरहेको कारणले नै बास पाएनन् र मजदूरले आफ्नो हक पाएनन्।
हरेक ठाउँमा विभाजन गर्ने हाम्रो परम्पराले माओवादी जस्तो उग्र नारा बोकेको सङ्गठनलाई पनि फाइदा भयो। उसले मुस्लिमका नाममा, जनजातिका नाममा, मधेशका नाममा, मैला-धैला र गरिब गाउँलेका नाममा राजनीति गर्ने मौका पायो। उसलाई राजनीति गर्न सजिलो बनाइदिएकोमा हामीले पश्चाताप गर्नु पर्छ कि पर्दैन? उसलाई नेपाली जनता-जनताका माझ फाटो ल्याएर राजनीतिक अभिष्ट पुरा गर्ने मौका दिएकोमा एमाले वा कांग्रेसले आफ्नो भूल भएकोमा क्षमा माग्नु पर्छ कि पर्दैन? प्रत्येक संघ-संस्था र पेशामा आफ्ना मान्छे राख्दै र आफ्नो सङ्गठन बनाउँदै हिड्नेहरूले आज माओवादीले जनतालाई फुटाएर राजनीति गरिरहेको सन्दर्भमा त्यसको नैतिक जिम्मेवारी लिनु पर्छ कि पर्दैन?
दोष मात्र देखाएर हुँदैन, आफुले गरेका गल्तिहरूको पनि समीक्षा गर्न सक्नुपर्छ र त्यस्ता गल्तिहरू नदोहर्याउने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नुपर्दछ। आज माओवादी कमरेडहरूले गाउँ र शहर तथा सुकिला-मुकिला तथा मैला-धैलाका बीचमा खेलेर वा कित्ता काटेर आफ्नो राजनीतिक अभिष्ट पुरा गर्न त खोज्दै हुनुहुन्छ तर कमरेडहरूले के चाहेको हो र आफुहरू कुन कित्तामा हो भनेर प्रष्टसँग जवाफ भने दिनुभएको छैन।
तपाईँहरू बहुदलीय व्यवस्थाको पक्षमा हो कि होइन? हो भने कुन र कस्तो बहुदलयी व्यवस्थाको पक्षमा हो? के तपाईँहरू प्रष्ट हुनु पर्दैन? जनविद्रोह र सत्ता कब्जाको सपना देखिरहने हो भने वा त्यसको वकालत गरिरहने हो भने “हाम्रो कित्ता यो हो, तिमीहरूको कित्ता त्यो हो” भनेर त्यो कित्तामा नहुनेलाई प्रष्टसँग भन्नु पर्छ कि पर्दैन? सत्ता कब्जाका पक्षमा जाने जनता र बहुदलीय प्रजातन्त्र/ लोकतन्त्रका पक्षमा रहने जनताका बीचमा पनि कित्ता प्रष्ट हुन जरूरी भइसकेको सन्दर्भमा माओवादीले बहुदलीय लोकतान्त्रिक पद्दतीबाट सत्तामा जाने हो भने त्यहाँ कुनै कित्ता बाँकी रहँदैन। त्यहाँ कुनै समस्या बाँकी रहँदैन र सबै एउटै कित्तामा उभिएर देशलाई अगाडि लग्न सकिन्छ। होइन, बहुदलीय लोकतान्त्रिक पद्दती नस्वीकार्ने हो भने त दुईवटा कित्ता प्रष्टसँग एक अर्का विरूद्ध उभिन्छ र एउटा कित्ताले नजित्दासम्म देश स्थिर हुनै सक्दैन।
समस्या दुईटा कित्तालाई मिलाएर कसरी लग्ने भन्ने मात्र हो। लोकतान्त्रिक धारलाई छाड्न सकिदैन र एकदलीय तानशाही व्यवस्था पनि स्वीकार्न सकिदैन भने बीपी कोइरालाको समाजवादी चिन्तनबाट अभिप्रेरित हुनु नै देशको लागि सर्वोत्तम हितको बाटो हुन सक्छ। यसले माओवादीले भनेको एकदलीय व्यवस्थालाई पनि रोक्छ र देशको मुलधारबाट टाढा रहेका आम नेपाली जनतालाई पनि समेट्छ। अर्कोतर्फ यसले रामशरण महतले देखेको उदारवादी, पुँजीवादी र शहरकेन्द्रीत विकासको सपनालाई पनि रोक्छ र सुकिला-मुकिला तथा मैला-धैला बीचमा रहेको खाडललाई कम गर्छ। त्यसैले कित्ता रोज्ने काम माओवादीको हो। त्यसो त केही हदसम्म सुध्रने तथा आफ्नो कित्तालाई केही खुकुलो बनाउने काम पुराना पार्टीहरूको पनि हो। उनीहरू पनि सुध्रिन जरूरी छ र आफ्नो कित्तामा समावेश नभएका आम जनतालाई त्यस कित्तामा छिर्ने वातावरण बनाउन जरूरी छ।
माओवादी समाजवादी अवधारणा बोक्दै लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा छिर्यो भने वा छिर्ने प्रतिवद्धता जनायो भने कित्ताको समस्या रहँदैन र देशका अधिकांश समस्याको समाधान हुन्छ तर कित्तामै रमाउने हो भने उसले बनाएको र खडा गरेको कित्ता भन्दा अर्को कित्ता पनि उत्तिकै बलियो रहेको सन्दर्भमा देशले निकास पाउने छैन र दुई कित्ताका माझ लडाईँ जारी नै रहनेछ।
deepakaryal@gmail.com
No related posts.
बुढा नेता सबैलाई खाल्डो मा हाल्यो पछी अनि देश बन्ला, नत्र हाम्रो र हाम्रो छोराहरुको पालो सम्म यस्तै हो, जनता मा पनि चेतना को कमि छ, अनि अल्छी छन् जनता , विदेश मा गयर जे पनि गर्न हुने आफ्नो देश मा भने महान खोज्ने कामलाई सानो ठुलो भन्ने यहि कारण ले देश डुब्दै छ यसको भागीदार नेता जनता दुवै छन्,
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
0
सबै जसो नेपालीहरु र नेपालका नेताहरु कुनै भिजन नभएका र आफ्नो सिधान्त पट्टि अडिग नभएकाहरु छन् | सबै जसो नेपालीहरु आज यो कित्ता मा छन् भने भोलि त्यो कित्तामा हुन्छन | नेताहरु भारतले ठुलो स्वरमा करैदेवोस त आफ्नो कित्ता छोडेर अर्को कित्तामा पुगी हाल्छन | उदाहरनको लागि पार्टी परित्याग गर्ने हरुलाई लिन सकिन्छा | सबै जसो नेपालीहरु आफुले कुनै कुराको पनि अध्यन गर्दैनन्, सुने को भरमा, कसैको दबाबमा र कमाउने स्वार्थमा लागेका हुन्छन त्यहिँ भएर पनि सिधान्तमा अडिग हुन सक्दैनन् | आज एउटा कुरा गर्यो, हुन्छा पनि भन्यो अनि भोलि ए किन हुन्छा भनेको तेस्ले त तँलाई यहानेर घाटा हुन्छा नि भन्यो भने भोलि मैले तेसो भनेको छैन भनेर कित्ता छुत्यौन्छा | उदाहरनको लागि अहिले को माकुने, हड्ताल फिर्ता लियो भने सहमति गरिन्छा भन्थ्यो अब हड्ताल फिर्ता भयो अब केको सहमति, अरु दलका लै पनि लिन सकिन्छा माकुने ले राजिनामा दिनु हुँदैन भन्छन, दियो भने त आफ्नो दाना पनि छुतिहल्छा | शान्ति का दूतहरुले हड्ताल गर्नु हुँदैन भनि जुलुस त निकाले, हडताल पनि रोके तर हड्तालको मूल कुरा के थियो र अब फेरी पनि हुनासक्छा भनेर तेस्को कारक लै दबाब दिने उसको काम हैन र ? तर किन गर्थ्यो उसको काम सिधियो, गाडी चलाउन पैहल्यो, खान पैहाल्यो |
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
6
Mr .Dipak , तिमीले भनेको जस्तो एकै कित्ताको उदाहरण २०४६ साल अगाडिको पंचायेती बेबस्था त हैन नि? तिमि एउटा पार्टीको पक्छ्य लिन्छौ भनेर अर्कोलाई पनि तिम्रै कित्तामा पार्नको लागि आफ्नो बिबेक गुमाएर आफुलाई मन नपरेको सिद्धान्त अबलम्बन गर्नु पर्ने जस्तो लाग्छ हो? प्रजातन्त्रमा सैद्दान्तीक हिसाबमा धेरै कित्ता स्वीकार्य कुरा हो, नेपालीहरुको राजनैतिक चेतनाको स्तर बास्तवमा उच्च छ, तेही कारण हो तिम्रो भाषामा भन्दा ” कित्ताहरु ” धेरै देखिएका /मात्र नभएको कुरा के हो भने नेपालमा प्रजातन्त्रको अभ्भ्यास नै गलत तरिका बाट गरियो /माओबादी तेही गल्ति साहना नसकेर निस्केको नया कित्ता हो /पुराना कित्ताहरू ज्यादै नै रूखा भएकोले तिनीहरुलाई खारेर नया माटो भर्ने जिम्मा माओबादीको काधमा आएको हुदा ,कतै कुनै कित्ता मेटिन पनि सक्छ तर नेपाली जनता ढुक्क छन् कि उर्बर कित्तालाई नमुना कित्ताको रूपमा बिकाश गर्नको लागि कुनै नकारात्मक आच आउन नदिई सिंचाई गर्छ माओबादीले /पुराना कित्ताका मालिकहरु अरुको कित्ता मिच्न नसक्ने देखे पछी रुने कराउने, र सके चिथोर्ने गर्नु सोभाविक नै को किन कि तिनीहरुलै तेही बनि लागेको छ/ त्येसैले कित्ताको बिरोध नगर ,बरु रूखा कित्ताहरू मेताइदेउ ,नया baneka sabai कित्ता harulai barabar उर्बर banaideu bhanera aagraha gara, र tyo माओबादीले गर्छा पनि, kura yetti हो puranaka कित्ताका malikharule kehi samaye bada dina chhoddainan /
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
5 
16
यहाँ कित्ता र भित्ताको कुरा गर्नु भन्दा पहिला नेपालमा शान्ति स्थापना गर्न र हुन् कस्तो कदम अथव पहल गर्नु पर्छ भन्ने बारे सल्लाह र सुजाव दिनु बेस
होला,अरुलाई प्रश्न गर्नु भन्दा पहिला त्यो प्रश्न आफैलाई गर्दा कसो होला?हिजोका जुसे जासेहरु कसरि अरव पति भए ?के?प्रजातन्त्र को लागि ज्यानको आहुति दिनेहरुले प्रजातन्त्र निरङ्कुश राजतन्त्र भन्दा निरङ्कुश तरिकाले भ्रष्टचार गर्नलाई ज्यानको आहुति दिएको हो?सहि प्रजातन्त्र प्रति आस्था र देशमा परिवर्तन चाहाने जमातलाई पाखा लगाएर प्रजातान्त्रिक समाजबाद र बहुदलीय जनबादको नाममा खाओबादिहरुको बिगी बिगी भए पछी न त माओबादीको जन्म भएको हो भन्ने बुझ्नु पर्छ!पैसा खाना पाए पछी राष्ट्रियता नै बेच्ने गद्दार नेता र कर्मचारीहरुले गर्दा चालिस लाख भारतीय नेपाली भएका छन् !अहिले देश भित्र पाकिस्तानी र बंगालीको प्रबेस दिन प्रति दिन बढी रहेको छ! पैसा खाएर राष्ट्रियता बेच्दै छ,(पासपोर्ट र नागरिक) दिई राखेका छन्, भारतीय र तिब्बतीहरुलाई कोठा कोठामा नागरिक र पासपोर्ट बनाएर पुर्याई दिन्छन !तसर्थ अव नेपालमा कुन बंसजको नाताले नेपाली हो र कुन नेपाली होइन भनेर तिन पुस्ते लाल पुर्जा चार खालमा गएर नथी गरेर देखाउनु नै पर्ने भएको छ!होइन भने नेता र कर्मचारीले राष्ट्रियता मात्र होइन देशी बेच्न पछी पर्दैन र बाँकी पनि राख्दैन!
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
0
जनताको कुनै कित्ता हुँदैन / र जनतालाइ भेडा बाख्रा भनेर सम्बोधन गरे पनि जनता अजेय छन् तिनलाई निसाफ दिने कुनै पार्टी नजन्मिनु नेपालको बिडम्बना हो / जसले जति खेले पनि अब No more game play….
जनता जनता बन्न सिकौ, कुनै पार्टी को चाकड र दास होइन….
अनि नेपाल लाई बिकाश पथमा अघि बढाऔ /
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
19 
0
सबै नेपाली नेपालीकितामा हो | के को झगडा गरेको साथी हरु |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
21 
0
हो त…
हामि सबै नेपालिहरु, नेपालिकित्तामा…
कित्ता छुट्टाउन खोज्नेलाइ, पुर्याउ भित्तामा..!
जदौ!
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
16 
1
सबै नेपाली नेपालीकितामा हो | के को झगडा गरेको साथी हरु |
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
1
हामी नेपाली हरु अहिले बाट न भएर उहिले बाट नै दुई कित्तामा छौ! पृथ्वीनारायण शाहले साम डाम दण्ड भेद प्रयोग गरी नेपाल एकीकरण गरेता पनी, नेपाल लाई शाशक र शाषित, शोसक र शोषित, राजा र रैती गरी दुई कित्तामा विभाजित गराएको इतिहासले सिद्द गर्छ! जित्नेको ईतिहास लेखिने, हार्ने को नामो निसान मेटिने नेपालको दुई कित्ते परिपाटीको इतिहास हामी सामु छर्लंग छ!
राणा हरुले १०४ वर्ष सम्म कित्ता छुट्त्याएरै नपाली माथी दमन, शोषण र अत्याचार पूर्ण शासन गरे! २००७ साल देखी २०४६ साल सम्म नेपाली जनताले नै गद्दीमा फिर्ता राखेका सामन्ती शाह हरुले पंचायती प्रजातन्त्रको नाउँमा सामन्ती शाशन नै लादे! यो पनी कित्ताको खेल नै थियो!
२०४६ साल पछी प्रजातन्त्र आयो त् भनियो, तर प्रजातन्त्र सबै नेपाली लाई नभएर उपल्लो कित्ताका सामन्ती सोचले ग्रस्त, यथास्थितिवादी, दक्षिणपन्थी दलालहरुलाई लाई मात्र आयो! २०४६ साल देखी यता यिनीहरुले सरकार चालाउने नाउँमा, राष्ट्रिय ढुकुटीमा लुट मचाएर रातारात कुबेर हुने एकथरी र एक चक्की सिटामोल किनेर खान न सक्ने गरिब अर्काथरी गरी नेपाली लाई दुई कित्तामा विभाजित गरे!
नेपालमा यसरी परापुर्वकाल देखी नै धुर्त र चलाख हरुले नेपाली नागरिक हरुलाई दुई कित्तामा उभ्याएर शोषण र शाशन गर्दै आएका छन्! भने प्रश्न खडा हुन्छ? माओबादी लाई मात्रै दोष दिनु कत्तिको नातिक अनी इमान्दारिता हो???
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
12 
13
यथार्थ परक र समय सामेक्छ छ , लेखकलाई धन्यबाद / वास्तबमा नेपालमा चिर शान्तिको लागि कि त माओबादी कि त लोकतान्त्रिक वर्गको पूर्ण उन्मुलन हुनुपर्छ/ यदि दुवै रहने हो भने, नेपाललाई पुर्व नेपाल र पश्चिम नेपाल मा वा north नेपाल र south नेपाल मे बिभाजन गर्नु पर्छ कोरियामा जस्तै / अनि थाहा हुन्छ कुन ब्यवस्थ राम्रो कुन नराम्रो / नत्र नेपाली जनता पूंग न पुछार को आयातित हावादारी ideology मा समय बिताउनुको कुनै तुक छैन/ अस्तु
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
13
हिजो मैला धैला काठमाडौँ मा भएको बेलामा सुकिला मुकिला गालि गर्ने प्रचंडे ले आज सुकिला हरुको माझ मा (होटेल याक एंड यति) मा माफि मागेका छन् !
कित्ताको सर्जकले नै माफि मागेपछि, तेस्को वकालात गर्ने मित्रहरुको बिचार के छ कुन्नि ?
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
26 
4
हर्के जी,
आफ्नो गल्ती स्वीकार गरी बुद्धिजिवी नेपाली जनताहरुको अगाडी माफी माग्नु राम्रो कार्य होइन र?
यहाँ त देशको सुरक्षासंग जोडिएको अति सम्बेदनसिल MRP (Machine Readable Passport) छाप्ने कार्य इंडियालाई दिंदा नेपाली जनताको खबरदारी र सर्वोच्च अदालतको अन्तरिम आदेश पछि पनि नेपाली जनताका अगाडी आफ्नो गल्तीको माफी माग्नुको सट्टा इंडियासंग माफी माग्नुपर्छ भन्ने झुण्डहरु छन् र पो त!
मन परे हरियो, नपरे रातो
13 
3
सुभ जी, गल्ति स्वीकार गरि माफी माग्नु एकदमै राम्रो कुरा हो !
तर जब गल्ति र माफि बार-बार दोहोर्यारिन्छ तेस्को अर्थ रहदैन…..जो प्रचन्डले (माओबादीले) गरेका छन् !
(मनोज गजुरेलले आफ्नो हवनकलि सो मा भनेका छन्, प्रचण्डलाइ गल्ति गर्न र माफि माग्न कुनै आइतबार कुर्नु पर्दैन) तेस्को माफी को के अर्थ ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
11 
4
शुभ जी, फेरी
नम्बरी सुनलाइ कसी लाउनु पर्दैन, राजनेतालाई तुलना गर्नु पर्दैन…”
प्रचण्डलाइ राम्रो देखाउन अर्को नराम्रो व्यक्तिको उदाहरण नै चाहिने किन ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
10 
2
बसन्त थापा जी को कमेन्ट (सबै भन्दा पहिलो कमेन्ट) मैले आज सम्म पढेको कमेन्टहरुमा सबै भन्दा राम्रो लाग्यो
बसन्त जी धन्यवाद तपाईं को विचार को लागि
सबै नेपाली हरु मा तपाईं को जस्तै सोच भैदिएको भए नेपाल आज धेरै अगाडी पुगी सक्थ्यो
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
3
जहा मानब छ त्याहा भिन्न सोच,ब्यबहार,बिचार,धर्म,सस्कृति,परम्परा ,देश,राज्य,समाज ,कानुन, स्वार्थहरु हुन्छन नै \ जहा धर्ति छ त्यहा कतै समथर कतै अग्लो होचो कतै पहाड कतै हिमाल हुन्छ नै \ पबन जस्तो सबै खाले मानब,क्षेत्रमा बराबर हुन सक्ने चिज सायद संसारमै छैन होला अझै पबन वा हावामा पनि कतै कम कतै बढी अक्सिजन पाइन्छ भने मानब बीच रहेको चेतना ,अबसर,सम्पति,सुगमता,सुबिधा,योग्यता,सिपले मानिसको जिबनलाई फरक त् पारि हाल्छ नि ! कुरा यति हो कि कुनै पनि राजनैतिक बिचार,प्रणालीले बराबर एकै पल्ट कुनै पनि क्षेत्रमा बिकाश गर्न सक्दैन यो चरण बद्द रुपमा हुने कुरा हो \ मानब बिकाश कै कुरा गर्ने हो भने पनि यो बिकाशको क्रम कसरि जान्छ भन्ने कुरा भेटिन्छ भने यो चाहि सत्य हो कि राज्य र शाशक ठिक भए जनता चाहे ति जस्तो सुकै भूगोलमा बसेका किन नहुन तिनले सम्पन्नता पाउछन \ हामि नेपालि एक फुट जमिन बाटो फराकिलो गराउन दिनुको बदला लौ को आउदो रहेछ मेरो जमिन काटेर बाटो बनाउने म त्यसलाई छिनाइ दिन्छु भनि खुकुरी लिएर निस्कन्छन भने कसरि बिकाश सम्भब हुन्छ ? हाम्रो समाज,परम्परा,ब्यबहार ,सोच कति गए गुज्रेको छ के यो पनि हामि सुकिला मुकिला सहरबासी बन्न नसक्नुमा कारक होइन र ? हामि ठुलो मान्छे र धनी मान्छे देख्ने बित्तिकै डराउने,आफुलाई कम्जोर ठान्ने मानसिकताले पनि हामि पछी परेका होइन र ? कमाएको सम्पत्ति प्राय जाडरक्सी,चुरोट,बिडी खान ,जुवा तास खेल्न, दुइतीन श्रीमती जोड्न मै सक्छौ भने कसरि सुकिला मुकिला हुने ठुलो घरमा बस्ने हुन् सक्छौ ? हामि गाउले किन गाउले मात्र भै रहेउ ? के हो कारण ? यता नगई अब कुनै पनि राम्रो नेता,ब्यबस्था,नियम भएर मात्र पुग्दैन \ हामि बीच रहेको कुचलन त्याग्नु पर्यो \विदेश र बिदेशी भन्ने बित्तिकै हामि आफ्नो स्वार्थको लागि सबै कुरा बिर्सन्छौ भने विदेशीले आफ्नो स्वार्थको लागि सन्धि गर्यो सम्झौता गर्यो भनेर कुर्लनु बेकार छ \पहिले आफु ठिक हुनु पर्यो कसैले केहि लछार्न सक्दैनन् \ एउटा कुखुरा मोटर वा मोटर साइकलले किचेर मार्यो भने आफ्नो फाइदाको लागि त्यो नेपालि चालक माथि अन्धो भएर प्रस्तुत हुन्छौ भने नेता करोडौ पैसा र पदको लागि बिदेशीको सामु झुको भनेर किन भन्ने ? अनि बिदेशीको सामु नझुकेको को छ ? त्यहिँ पद र सत्ता नपाएर होइन बिदेशीको बिरोध गरेको ? राजनीतिमा कुटनीति बाट सबै समस्या हल हुन्छ होइन र ? त्यहिँ बिदेशीको भुमि,सहयोग ले आजका सबै पार्टी आजको स्थितिमा आइ पुगेका होइन र ? राजनीति ठिक ढंगले गर भाइ हो होइन भने बिदेशी आफ्नो स्वार्थको लागि राजतन्त्र,सैनिक तन्त्र,गणतन्त्र मा केहि फरक देख्दैनन \ अनि छोटो कुरा नेपालको अहिलेको स्थिति भनेको एकदलीय कम्निस्ट शाशन आउँन सक्ने र कम्निस्टहारुलाई पाखा लगाएर शाशन गर्छु भन्ने दुवै स्थिमा छैन \ देश जनता र पार्टीहरुको हित यसमै छ मिल,त्याग गर,बिदेशी प्रभाब कम गर,देश र जनतालाई सुकिला मुकिला र सम्पन्न गराउने तिर लाग ! यसमै सबैको हित छ |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
24 
3
विचार त ठिकै हो। एउटै कित्ता हुनुपर्छ, जनता एक हुनु पर्दछ अनी न देश बन्छ। मानें यहाँलाई। तपाईं स्वयमले पनि एउटै कित्ता को कुरा गर्दा गर्दै कित्ता भने आँफैंले मज्जाले छुट्ट्याइदिनुभो दु:ख लाग्यो। नेपाल एकै कित्ता त हाम्रा प्रिथिवी नारायण शाह ले नै बनाउनु भएको हो नि। तर कित्ता त बनाइयो कसरी बनाइयो जून यहाँका आदी भुमी पुत्रहरुलाई कहाँ पुर्याए? त्यो कुरा ल ठिकै छ उहिलेको कुरा खुइलेर गए। ४६ सालको प्रजातन्त्र पछी पनि देश त एकै कित्ता थियो नि होइन र? ८५ प्रतिशत आदिवासी जनजाती रहेको र विविध धर्म विशेस गरी बुद्ध जन्मे बौद्ध दर्शनको उदगम थलोलाई एकात्मक कथाकथित हिन्दू राज्य घोषणा गरेर देशका बहुसंख्यक भुमी पुत्र आदिवासी जन जाती उत्पीडित वर्गलाई मुल धारबाट पाखा लाएर एक कित्ता त बनाएकै हो नि। विश्लेषण चुक्यो हजुर। कसरी कित्ता बने भन्ने कुरो को गहिराइ बुझ्नु जरुरी छ नि होइन। शदियौंदेखी प्रताडित जनता कित्ताकै खोजिमा थिए र माओवादिले यो कुरालाई उठाइदिए, होला अहिले उस्ले बोलेको र गरेकोमा फरक देखियो होला। तर कित्ता माओवादिले होइन हजुर हाम्रो शासन प्रणालिले छुट्ट्याएको हो।
मन परे हरियो, नपरे रातो
10 
3
हरेक कुरा एक दुईमा बिभाजन हुन्छ| यो नियम सर्बत्र लागु हुन्छ| धनि-गरीब, हुने -नहुने, साशक-शासित, र शोषक-शोषित जहाँ पनि हुन्छ| ख़राब र असल राम्रो र नराम्रो भै नै हाल्छ| यो न माओबादीले सृजना गरेको हो न त कांग्रेस वा एमाले ले नै बनाई दिएको हो| समाज बिकाशको क्रममा सबै कुराहरु देखा परेका हुन| माओबादीले त मात्र यिनीहरु बिचको अंतर्बिरोधलाई समाधान गर्न मात्र खोजेका हुन| गरीबले पनि खाना पाउनु पर्छ| गाउमा पनि बिकास हुन पर्छ भनेका हुन| एउटा सनातनबादी बाहुनले एउटा दलितको पीड़ा बुझ्न सक्दैन| एउटा सहरको धनि मान्छेले गरीबको ब्यथा बुझ्न सक्दैन| एउटा उत्पीड़कले एउटा उत्पीडितको भावना कहिल्यै बुझ्ने कोशिस गर्दैन| बर्गहरू बिचको अंतरबिरोध जब सम्म बर्गहरुको अस्तित्व रहन्छ तब सम्म रही रहनेछ|
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
7 
11
हामी सबै नेपाली कैले मिलेर एकै थलोमा बस्ने होला है ? अरु को अंग को जुम्रा देख्ने आफ्नो अंग को भैसी नदेख्नी प्रबिधि ले एस्तो भाको हो .राम्रो लै राम्रो भन्न सिक्नु पर्यो हाम्रा नेता हरु ले चाहे त्यो अरु पार्टी को किन न होस् . लेख राम्रो छ .
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
1
म कुनै पार्टीको कार्यकर्ता होइन नेपाली भएर मर्छु । अब नेपाली भएर बाच्नु र मर्नु चाहि कुन कित्ता भयो ??? कुनै मित्रले बताई दिन सक्नु हुन्छ ???
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
20 
3
The artical is very nice but using BP name is like kabab ma haddi.koirala famaly r responsible for down fall of country.
the writer is write , we don’t need all these sister party belongs to different party.
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
5
मेरो विचार ,,काग लाई बेल पकियो हर्स न बिस्मत….. यो राजनिती भनेको फोहोरी खेल हो .नेपाली सबहि ले सान्ति को सास फेर्न पाउनु पर्छ.जय नेपाल
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
1
जानेर नजानेर बुझेर नबुझेर हामीहरु दुइ कित्तामै उभिएका छौ .
एक : नेपालको नदीनाला हुदै नेपालको स्वाभिमान बेच्ने हरुको कित्तामा , पशुपतिनाथ मा लाखौ लाख जनताले चढाएको भेटि मा सदियौ देखि रजाइ गर्दै
आएकाहरु को कित्तामा ,, एम आर पी मार्फत मुलुक प्रति गद्दार गर्ने हरुको कित्तामा ,, भारतीय शासक हरुको कठपुतली हुन मन पराउनेहरुको कित्तामा ,,
अब यो भन्दा बढी कति नै लेख्नु पर्यो र !
र ठिक यसको बिपरित हुने हरुको कित्तामा उभिने नेपालीहरु .
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
38 
69
लुना
तपाइको विचार त खै भुझने गरि लेख्नु न
तपाइको लेखाईत काठमाडौँ को लेखाई मा हजुर त अमेरिका को कुरा
मुमाराम
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
6
हैन हौ मुमारामज्यू !
बुझेर पनि बुझ्नै चाहनु हुन्न भने त किन पो बुझाउनकै लागि मरिहत्ते गर्ने र ? तापनि यति चाहिँ तपाइँको लागि राख्नै मन लाग्यो –
स्पष्ट दुई कित्ता मा विभाजित छौँ हामी नेपाली-
(1) शोषक, सामन्ती, यथास्थितिवादी, हिन्दूवादी, विदेशी दलाल, गद्दार तथा देशद्रोही नेपाली
(2) शान्तिवादी, स्वतन्त्रत्ताप्रेमी, मुक्तिकामी, क्रान्तिकारी, संघीयवादी, नयाँ नेपालवादी, स्वभिमानी नेपाली ।
अब तपाइँ कतापट्टि पर्नुहुन्छ आफैँ जान्नु हुन्छ । अँ …अझै बुझ्नुभएन भने भन्नु होला …साथीलाई बुझाउनु साथीको कर्तव्य हो ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
14 
9
अनि भीमसेन जी एउटा कुरा चाहि भुल्नु भएछ. NO २ चाही माओबादी…अरु सुकिला मुकिला चाही NO १ कसो?
मन परे हरियो, नपरे रातो
13 
4
हैन…यसो हो .. माओवादी कता पर्छ भन्दा पनि …को कुन वर्गमा पर्छ भन्ने बहस हो यो । यहाँनेर बाहिरी आवरण मात्र झल्काउने शब्दावलीलाई लिएर बहस गर्नुभन्दा प्रवृत्ति र चरित्र अनि विचार र व्यवहारलाई संकेत गर्नखोजिएको हो भनेर बुझ्दा राम्रो होला ।
पहिरनको सम्बन्धमा मानिस सधैँ मैलाधैला भएर रहन चाहँदैन । सुकिलामुकिला र सुन्दर चिटिक्क परेको लुगा लाएर हिँड्न चाहन्छ । यो त बाहिरी पहिरनको कुरा भयो । तर जस्तो सुकै लुगा लाओस उसको विचार र व्यवहार अनि चरित्र-सँस्कार समाजमा कस्तो छ त्यसआधारमा उ कुन कित्तामा पर्छ स्वतः छुट्टिन्छ ।
सुकिला-मुकिला र मैलाधैला शब्दहरु प्रयोग गर्नाको आशय चाहिँ बुझ्ने चेष्टा गराँ । सुकिला-मुकिला भनेर शोषक-सामन्ती, मालिकवर्ग, सम्भ्रान्त, कुलिन, हेपाहावर्ग आदिलाई भनिएको हो र मैलाधैला वर्ग भनेर दलितउत्पीडत वर्ग, किसान, गरीब, आदिवासी जनजाति, मजदुर, किसान, हलिगोठाले, श्रमिक, ज्यामी आदिलाई इंगित गरिएको हो ।
सुकिला-मुकिला र मैलाधैला शब्दहरु प्रयोग गर्नाको आशय गराइखाने वर्ग र गरिखाने वर्ग भनेर बुझ्दा पनि हुन्छ । सुकिला मुकिला पहिरन त माओवादी नेताहरुले पनि लाएका छन् नि । तर विचार र व्यवहारले उनीहरु शोषकसामन्ती, अभिजातवर्ग, कुलीनवर्गमा त पर्दैनन् नि ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
4
माओवादीले कहिले प्रतिगामी, पुनरूत्थानवादी र अग्रगामीको नाममा, कहिले गरीब र धनीका नाममा अनि हाल सुकिला-मुकिला र मैला-धैलाका नाममा, जात भातको नाममा नेपाली समाजलाई विभाजन गरिरहेको छ! यो कुरा एक दमै तहक लाग्यो मलाई, सत्य कुरा लाई नकार्न सकिदैन यो सबै माओ ले गर्दा नै नेपाल आज यस्तो गति मा छ!
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
6
दिपक जी , वास्तवमा दुनियामा दुइ वटा वर्ग छ लुटिने वर्ग र लुटिखाने वर्ग | येही दुइ वर्ग का बिचको लडाइ हो अहिले मुलुकमा | म तपाइलाई नै सोध्न चाहन्छु दिपक जी कुन बर्गको मान्छे हो तपाई ? येही उत्तरमा पाउनुहुनेछ जवाफ कमरेड हरु कुन बर्गमा हुन भन्ने ? कसैले मुलुक लुटेको छ जनतालाई ठगेको छ भने उसलाई सजाए दिदा sotantra पत्रकार भन्ने हरु किन बिरुद्धमा करौछान ? उदाहरनका लागि खुला मंचको ”पर्साई काण्ड” लिनुहोस् त्यो भ्रस्ट मान्छे हो कि हैना ? तसर्थ तपाई पहिले आफ्नो वर्ग चिन्नुहोस र अरुलाई सोदनुहोस ! अनि म कुन बर्गको सेवा गर्दै छु भनेर गम खानुहोस | धन्नेवाद !
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
0
लुना जी तपाइको भनाइ १०० प्रतिशत सत्य र साँचो हो.दलालहरुलाई यो कुरा कद्दपी पच्न सक्दैन,
त्यसैले त पैसाको लोभमा राष्ट्रियता बेच्दै छन्!अव बाँकी राष्ट्र मात्र छ त्यो पनि कुन दिन दलालहरुले झिप्झ्याप पार्ने हुन् !
मन परे हरियो, नपरे रातो
1 
0
मलाई त २०४ कित्ता मन पर्छ किन थाहा छ ???? किन कि यो न्यु रोद को जग्गा को कित्ता नम्बर हो / हा हा हा हा
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
2
महिला पिडित पुरुषहरुले पनि अब बिरप्पन समूह खोल्ने कि ?यहाँ थुप्प्रै महिलाहरुले आफ्नो पतिको सारा सम्पति लिएर अर्कैसंग टाप ठोकी पतिलाई नागा बनाएकाहरू पनि छन् ! विचारा पतिहरु चाही बिदेशमा गएर १० नंग्रा खियाएर आफ्नो पत्नीलाइ पैसा पठौचन उनीहरुचाही नाठो खेलाउदै मोज गर्छन, समझिन्दाखेरी सबै उसतई हुन्.!
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
3
Nice article. I don’t know if the author has access to ask these question to ask maoist leaders or not, but, definietly it is time to questioned them because they have divided us from a nepali to hundredes of groups. they are creating a distance in between people instead of cutting the distance.
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
4
भ्रस्टचारी को बिरुद्दमा देस परिवर्तनको मूल उदेश्य राखेर सबै नेपाली एक भै अयोग्य र राष्ट्रघाती नेतालाई सबाक सिकाउने बेला भएको छ , , त्यो जुनै पार्टी को होस् / नेपाली जनताले अब कुनै एउटा पार्टी को पछि लगेर होइन , असल नेतृत्वको समर्थान गरे मात्र देस विकास र देस मा अमुल परिवर्तन औछ/ पुरानै परिपार्टी को जस्तै आखा चिम्लिएर आफ्नो पार्टीको नाममा दस चोटी मन्त्रि बनेर पनि भ्रस्टाचार , नाताबाद मा सिमित रहने नेतालाई फेरी भोट दिए हाम्रो देस एउटा ठुलो भुमरीमा फस्ने छ / सबैलाई थाहा छ प्राय नेता , मन्त्रिहरु भारतमुखी छन् / भारतको इसारामा चल्छन, देसको कुनै सानो निर्णय लिन पनि एनीहरु इन्डियन राजदुताबास धाउछन् कि delhiमा सोध्न पुग्छन/ भारतले सिमाना मिचिरहेको छ , भारतीय प्रहरी ड्रेसमा नेपाल आएर मनपरी गर्छ / तर पनि सबै जनता , नेता , मन्त्रि मौन भएर , नदेखे जस्तै गरि बस्छन/ नेपाल सर्खारले त स सम्मान भारत फिर्ता पाठउछ/ के ये सबै नेताहरु राष्ट्रबादी हुन् / किन येनिहरुले बिरोध गर्दैनन् / के नेपाल सर्खार भारतबाट नै संचालन हुने हो सधै को लागि / जुनै सर्खार आयो भारतको निर्देसन अनुसार देस चल्छ / भारतबाट नेपाल चलाउनु र भारतले नेपाल आफ्नो प्रान्त बनाएर चलाउनु मा केहि फरक छैन / अहिले नेपाल नाम मात्र को देस छ / भारत को प्रान्त जस्तो भै सक्यो /
येस्तई हो भने नेपाल सिक्किम बन्ने कति समय पनि लाग्दैन / एक पटक नेपाली जनताले आफ्नो स्वार्थ छोडेर , देसको लागि सोच्ने बेला आएको छ / नेपाली जनता आफु आफै लड्न , एक आपसमा दोस दिन भन्दा ..एक भएर देसको बारेमा सोचेर अगाडी बढेमा देस , जनता सबैको हित हुन्थिओ र हाम्रो सानो सुन्दर देस नेपाल विकास हुन कति पनि समय लाग्दैन थिओ / देसमा अमुल परिवर्तन औथियो र नेपाल स्वतन्त्र , भै नेपाली गर्भामन हुन्थेअ /
जय देस नेपाल
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
0
माउबादिको कित्ता स्पस्ट छ्दैछ्नी! सट्टा कब्जा, एकदलीय, तानासाही….किन येस्मा बहस गरिरहनु पर्यो र?
मन परे हरियो, नपरे रातो
14 
3
हो प्रचण्ड ले अबेग मा भनेको कुरा सुकिला मुकिला सब्द यक्दम संदर्विक छ ,काठमाडौँ मा बस्दीमा गरिब नेपाली देकय्रा
होचायुने ती अफई बुडी जीबी पल्तियाको हरुको जमात मा अदिकंसा जनता गरिब नी हुन् त्यो भन्दी मा काठमाडौँ मा माओबादी ले पायको मत अदिकंसा तेही सुकिला मुकिला मदियम वर्ग क़ा जनता ले दियका हुन् अब नेपल क़ा मुनिस्ट पार्टी माओबादी कुन वर्ग को पर्तिनिद्तो गर्न जाने हो जब कि उसले काठमाडौँ मा यौटा घर बनेको र टन्न भात कन्य मदयम वर्ग लाई चिदाय्को छ अब त्यो वर्ग सित कसरी माफ माग्ने हो ,अब प्रचण्ड सित आगो भयको काठमाडौँ को मदय्म वर्ग लाई अफ्नोव त्रफा टन्न हरेक पार्टी ले कोसिस गर्छन जसले उनिहरेउ को शान्ती संग बस्न पौने अदिकर को रचय गर्छ सोही पार्टी अब को मदय्म वर्ग को पार्टी हुन्छ सम्बिदन बिना को देश मा बस्न कोही पनि चदीना
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
7 
29
दीपक जीले भन्नु भएका कुरा “काम कुरो एकातिर, कुम्लो बोकी थिमी तिर” जस्तो भयो।
जहासम्म समाजलाई पार्टीहरुले आ-आफ्नो कित्तामा वर्गीकरण गरे र अब उनीहरुले आत्मा आलोचना गर्नु पर्यो भन्ने आदर्शको कुरा छ, अहिलेको पार्टिहरुले त्यसो गर्लान भनेर सपना देख्नु – “मनको लड्डु घिउमा चोबेर खाने” जत्तिकै कोरा काल्पनिक कुरा हो।
यहा कस्ता कस्ता अक्षम्य र अपाच्य कु-कृत्यहरु राजनीतिक पार्टीहरुले गर्दा त रत्तिभर आत्मा आलोचित हुँदैनन् – आफ्नो संगठन विस्तारका क्रममा चोर डाकाहरुलाई समेत चुनावी टिकेट दिने पार्टीहरुले, पेसाकर्मीहरुलाई स्वतन्त्र हुन दिएनन भन्नु – विकशित देशको आदर्श सम्झेर नेपालको रुपरेखा कोर्दै त्यस्तै भैदिए हुन्थियो भन्नु जस्तै हो।
यसबाहेक, दीपकजीको विश्लेषण वस्तुगत रुपमा पनि सहि नभएको लाग्यो। अहिले नेपाली समाज कित्तामा भन्दापनि ध्रुबमा वर्गीकरण भैरहेको छ। लगभग ७५ प्रतिशत नेपालीले कम्युनिष्ट विचारधारा कुनै न कुनै रुपमा अगाल्ने नेपाली समाज विस्तारै २ स्पस्ट दिशामा ध्रुविकरण भैरहेको छ। एकातिर परम्परागत नाम मात्रका प्रजातान्त्रिक भनिने राजतन्त्रबादीहरु र नाम मात्र कम्युनिष्ट भएका पार्टीहरु भने अर्कोतिर धेरै हदसमम सिधान्त अपनाइरहेका कम्युनिष्टहरु बीच ।
यसको ज्वलन्त उदाहरण, कांग्रेस र एमालेको एकाकार स्वरुपलाई लिन सकिन्छ। यी २ पार्टी विचको भिन्नता मेरो हिसाबले अब त विशेषज्ञले पनि पता लाउन सक्दैनन। त्यसैगरी- वामदेव, साहना प्रधान जस्ता साचिकै कम्युनिष्ट विचारधारामा हिंडनेहरु क्रमश नामको मात्र कम्युनिष्ट शब्द झुण्डयाउने झुन्डबाट अलग्गीदै छन्। अर्कोतिर, लिलामणि पोख्रेल, अमिक शेरचनहरु ब्रिहतर कम्युनिष्ट पार्टीतिर अघि समाहित हुँदै छन।
यसर्थ, दीपकजीको विश्लेषण अनुसार जनता कित्ता-कित्ता बाँडिएको कुरामा सहमत हुन सकिएन बरु राष्ट्रिय धुबिकरण चै भै रहेको है। यो ध्रुबिकरणमा पनि समय सँगसंगै रास्त्रवादी र राष्ट्रघातीको कित्ता दुधको दुध पानीको पानी चुट्टिदै जाने देखिएला की?
अक्षय परियार
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
10 
9
अक्षय जी संग सहमत छु, मुलुक अहिले तीब्र गतिमा ध्रुवीकरण तिर लागेको छ, जुन अति आवश्यक पनि छ. त्यसो नभई यस्तो विविधता भएको देशमा सर्वमान्य संबिधान पारित गर्न सम्भव छैन | ध्रुवीकरणले समाजमा एक खालको तीक्तता र अशान्ति फैलिएको जस्तो भान भए पनि दीर्घकालीन दृष्टिकोणले राष्ट्र लाइ स्थिरता र निकाशनै दिन्छ |
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
8
निशा जी प्रतिक्रियाको लागि धन्यवाद तर प्रतिक्रिया हेर्दा हासो भने मज्जाले लाग्यो । अरु पाठकको लागि निशाको प्रतिक्रिया जस्ताको तस्तै सच्यायेर ।
हो प्रचन्डले आबेगमा भनेको कुरा सुकिला मुकिला शब्द एकदम सान्दर्भिक छ, काठमाडौंका बस्तिमा गरीब नेपाली देख्दा होच्याउने बुद्धिजिबी पल्टिएका हरुको जमातमा अधिकान्श जनता गरीब नै हुन् र त्यो भन्दैमा काठमाडौंमा माओवादीले पाएको मत अधिकान्स त्यहि सुकिला मुकिला जनताले दिएका हुन् । अब नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी माओवादी कुन बर्गको प्रतिनिधित्व गर्न जाने हो जब उसले काठमाडौंमा एउटा घर बनेको र टन्न भात खाने मध्यम बर्गलाई चिढ्याएको छ । अब त्यो बर्ग सँग कसरी माफि माग्ने हो, अब प्रचन्ड सित आगो भएको मध्यम बर्गलाई आफ्नो तर्फ तान्न कोसिस गर्छन् जसले उनीहरुको शान्ति सँग बस्न पाउने अधिकारको रक्षा गर्छ सोही पार्टी अबको मध्यम बर्गको पार्टी हुन्छ सबिधान बिनाको देशमा कोही पनि बस्न चाहदैन ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
3
यी बुद्दिजिबी भनौदा haru चोर को खुट्टा काट भन्दा खुट्टो उचालिरखेका छन् अरु अरुकेहिहैना यो लेख कित्ता न सित्ता बस…………………………………समा भित्ता
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
9 
44
“सबै नेपाली माओवादी, माओवादी सबै नेपाली” भन्ने पंचायत कालिन दरिद्र मान्सिकताको तुक्काको प्रयोग बाहेक अरु केहि हैन . के कुनै कित्तामा नलाग्ने नेपाली हुन सक्दैन जो शान्तिकामी छन् .
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
68 
9
कागजमा के लेख्ने भन्ने भन्ने कुरो ठुलो होइना? कागजमा त एमाले पनि कम्युनिस्ट हो नि ? कि कसो साथी हो ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
24
मोइले त लेखको लागि कमेन्ट गरेको होइन HEADING को मात्र कमेन्ट गरेको | कमरेडहरुको कित्ता ४२० हो रे | हि हि हि ………
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
52 
2
” आज माओवादी कमरेडहरूले गाउँ र शहर तथा सुकिला-मुकिला तथा मैला-धैलाका बीचमा खेलेर वा कित्ता काटेर आफ्नो राजनीतिक अभिष्ट पुरा गर्न त खोज्दै हुनुहुन्छ तर कमरेडहरूले के चाहेको हो र आफुहरू कुन कित्तामा हो भनेर प्रष्टसँग जवाफ भने दिनुभएको छैन।”
दीपक जी यो तपाई को सबै भन्दा ठुलो भ्रम हो. राज्य सत्ता नै बर्गीय हुन्छ भने त्यहा बर्गीय राजनीति, बर्गीय हित भन्ने कुरा त हुने नै भयो. एउटा जमीनदार लाइ पनी हित हुने र उसको घर माँ काम गर्ने कमैया लाइ पनी एक साथ हित हुने कुरा कुनै साधू को आरती उपदेश माँ होला, राज्य सत्ता माँ हुदेन, संभव छैन पनी . कथित बुद्दिजीवी(शम्भू थापा) जस्ता ले काठमांडू माँ जम्मा भएका ति बहुसख्यक गाउले, गरीव लाइ गिल्ला गरेकी हुन अझ भन्ने हो भने पत्रकार का रूप का पर्चाकार हरु ले ती सबै लाइ खरीद गरिएअका भनेर इंगित गरेर ति गरीव जनता लाइ बिकाऊ को माल जस्तो सोचेका हुन जून कुरा आज को जनास्था को सम्पादकीय माँ पनी प्रायश्चित गरिएको छ. जहा सम्म प्रचंड ले शहरिया बुद्दुजिवी लाइ गाली गरे भन्ने छ, त्यों तेस्ता “बुद्दिजीवी” लाइ हो जो सत्ता को तावेदारी माँ अन्धो भएर देश भरी बाट काठमांडू माँ जम्म बहेका गरीव मैला जनता लाइ गिल्ला गर्दछ. ति कथित बुद्दिजीवी ले सहमति चाहेको हो भने त सहमति लागी राजीनामा गर भनेर किन आज जुलुस निकालन सक्देनन? आम हड़ताल रोकियो, राजनितिक गतिरोध ज्यू का त्यु छन भने कता दुला पसे “सहमति को लागी दवाव दिने शम्भू थापा , केदार्नार्सिंग प्रेम बहादुर खड़का जस्ता तटस्थ बुद्दिजीवी” हरु? तेस्कारण यो केहि ख्याति प्राप्त ब्याक्तित्व को आड़ माँ गरिएको प्रतिकार को रूप माँ गिर्दै छ यो शांति र्याली र सम्मानित कलाकार मह जोड़ी हरु को पनी अपमान हुदै छ. यो शांति र्याली को सबै भन्दा ठुलो गलती के हो भने आम हड़ताल नै र मात्र यो नै सहमति को बाधक हो भन्ने सोच्यो. आज आम हड़ताल रोकियो, खाई त सहमति भएको? हदताल रोकिएपछि जहाँ कठपुतली हरु नाचाहिदो शर्त राखेर देश लाइ मुठभेड़ माँ लेजान खोज्दैछां भने स्वघोषित बुद्दिजीवी कता छन? यो परिप्रेक्ष माँ, छ त यो महेश बस्नेत जस्तो भिजीलान्ते भन्दा फरक?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
11 
11
यो लेख एक्दामै सहि छ…not biased ..अनि हामी ले बप लै बिर्सेर जुन गल्ति गरेउ…त्यो सच्चौने मौका ऐले हो….बप को समाजबाद एकदम संदर्विक छ नेपाल को लागि अजि पनि…हामी लै कुनै ठुलो ठुलो industries हरु चिएको छैन…हामी लाई त पर्यटन बाट नै khana पुग्छ…जल बिद्युत बाट देश को अर्थतन्त्र sudhrincha ..यो फचेबूक को लिंक हेर्नु होला..सबै ले..येह नया पार्टी को कुरा उठेको छ….नया युवा पार्टी को…http://www.facebook.com/photo.php?pid=4484329&id=546221402#!/group.php?gid=110446305659830&ref=ts
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
8
लेख संदर्विक लग्यो……चित्त बुझ्यो…..सबै कम्नेट्स हरु हेरे ….बिशेष गरि माओबादी कट्टर समर्थक देखिने साथी हरुको …………अरुको केहि सुन्न अनि बुझ्न तयार नै छैनन् ………….माओबादी बाहेक बाकी सबै वर्गशत्रु भए?……देश बेचुवा भए?…….माओबादी बाहेक अरु कसैको
बोलि बोल्यो भने कुटी खाने अनि भौतिक कारबाही मा परिने भयो………………देश हाक्ने र गिरोह चलाउने दुइ फरक कुरा हुन्……प्रचण्ड को र उसका गिरोह क साथी हरु को कुरा ले यहि भान दिन्छ यो एक गिरोह हो जसले आफ्नो गिरोह को मात्र हित मा काम गर्छा न कि सम्पूर्ण राष्ट्र को …………….जय माओबादी जय प्रचण्ड अनि जय उनको गिरोह !!!!!
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
35 
17
कस्तो चित्त दुखाएको मिन जी । माओवादी बाहेक भन्नुको अर्थन ओली, माकुने, सुजाता, देउवा, गच्छदार आदि मार्काहरु हुन् क्या । एकमुष्टमा बुझ्नु भएन नि ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
6
अर्यालजीको प्रश्नको जवाफ दिनु सजिलो होस् भनेर हाम्रा नेता तथा कार्यकर्ताहरुलाई multiple choice को व्यवस्था गरेको छु कृपया टिक लगाउनु होला :
१. खामरेड,,,,,,,,,,,,, (हसुर्नमा निपुणहरुले यहाँ टिक लगाउनु होला)
२. डामरेड ,,,,,,,,,,,, ,(भकुर्नमा सिपालुहरुको लागि यहाँ टिक उपयुक्त )
३. दामरेड,,,,,,,,,,,,,,,(हसुर्नमा निपुणहरुले यहाँ टिक लगाउनु होला)
४. नामरेड,,,,,,,,,,,,,, ( हिंग बाधेको टालो समुहले यहाँ टिक लगाउनुस )
५. यामरेड,,,,,,,,,,,,,,,(पंचायत देखि प्रजातन्त्र-लोकतन्त्र-गणतन्त्रको यात्रीहरु यहाँ )
६. रामरेड,,,,,,,,,,,,,,,,(रामदेव देखि भैसी पुजकहरु यहाँ टिक हान्नुस )
७. हामरेड,,,,,,,,,,,,,,,,(हसुर्नमा निपुणहरुले यहाँ टिक लगाउनु होला)
र
८. कामरेड (यहाँ टिक लगाउनु मनाही छ )
जय नेपाल
हिमाली
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
59 
11
मलाइ माओबादी, कांग्रेस, एमाले वा अन्य कुनै ट्रेड मार्क पार्टीसंग मतलब छैन, मलाइ त त्यो पार्टी संग मतलब छ जसले पूर्ण प्रजातान्त्रिक, लोकतान्त्रिक, नागरिक हक, अधिकार, स्वतन्त्रता, शान्ति र सुरक्षाको ग्यारेन्टी दिन्छ र त्यही सिद्धान्त अपनाउने पार्टीको कित्तामा सदा उभिने छु | मलाइ कसैले बाडेर, खोसेर दिएको सम्पत्ति, घर, जग्गा पनि चाहिदैन किनकि देशमा शान्ति र सुरक्षाको ग्यारेन्टी भयो भने प्रसस्त अवसरहरु खुल्ने छन् र त्यही अबसरको उपयोग गरि दश नग्रा खियाई आफ्नो खुट्टामा आफै उभिन सक्ने छु | जसले अर्काको सम्पत्ति वा कसैले केहि दिए खाउँला भनेर आशा गरेर विभिन्न पार्टीको पछी लागेका छन् तिनीहरु कामचोर, अल्छी, स्वार्थी, लोफ़र, गरेर खान नसक्ने, अर्काको खोसेर खान पल्केका कित्ताका व्यक्तिहरु हुन् | हामीलाई अरु केहि चाहिदैन केवल पूर्ण प्रजातान्त्रिक, लोकतान्त्रिक, नागरिक हक, अधिकार, स्वतन्त्रता, शान्ति र सुरक्षाको ग्यारेन्टी चाहिएको छ र त्यही कित्तामा उभिनु पनि पर्छ |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
96 
19
हैन हौ बिरजी ! कहाँ छ त्यस्तो कित्ता ? लौ न हामलाइ पनि बताइ दिनुपरो । देशको लागि जंगलहरूको खाक छान्नेहरू कामचोर अल्छी स्वार्थी लोफर हो कि अनियमितता गरेर काठमाडौंमा घर ठड्याउनेहरू ? कांग्रेसको पक्षमा जति सुकै खोके पनि भारतीय दलालहरुले भरिन आँटेको पार्टी तपाईले चाहेको बाटोमा हिँड्न सक्दैन । एमाले त भाइकांग्रेस भइहालो । राप्रपाको के कुरा गर्नु । हिन्दुराष्ट्रको कुराबाट माथि उठ्न नसकेका पत्रुहरूले देशका लागि केही गर्न सक्दैनन् । त्यसैले, माओवादी जिन्दाबाद ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
26 
46
पाण्डव जी,
मेरो घर छेउमा खी वर्ष अघि एउटा केटा भन्दा पनि आधा बिसे केटो आएर यसो यहाँ त्यहाँ माओबादी हामी यस्तो गर्छु उस्तो भनेर नारा लगाउदै चप्पल र हाल्फ़ कट्टु मा हिध्थियो तर त्यसले धेरै होइन १ देखि साढे १ वर्ष मा त २ तले घर बनायको छ मेरो घर देखि १० मिनेट को पर! ल अब भन्नुस त्यो संग त्यो घर बनाउने पैसा कहाँ बात आयो होला त?? त्यहिँ हाम्रो सरकारी बैंक लुटेरा त होइन? दिमाग लागौनुस त! मा यहाँ धेरै कुरा भन्न मन छ तर क गर्ने … नेपाल को राजनीति भन्या यस्तै रहेछा!
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
5
रेणु जी, सक्नु हुन्छ भने नाम नै तोक्नुस न |तपाई को सुजाता ले माइतीघर मा आएर रजाई गरेको के भन्नु हुन्छ नि???????????????????
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
6
पाण्डबजी, जसले जनयुद्ध कालमा बन्दुक भिरेर लडाई लडेर हिडे तिनीहरुलाई त म कामचोर, गुण्डा, लोफ़र … भन्दैन तर जनयुद्ध सकिए पछी माओबादीमा (बिशेष गरेर याई सी एल मा) लाग्नेहरुलाइ चाही दुधले नुहाएको भन्न सक्दैन, सबैको आखाले देखेको कुरा हो | एउटा यथार्थ कुरा के भने यदि अहिले कांग्रेस, एमाले राप्रपा वा कुनै पनि पार्टीले हरेक घर नभएकोलाइ एउटा घर र जग्गा नभएकोलाई १० कट्ठा जग्गा दिने भनेर हिड्यो भने अहिले माओबादीका पछी लागेका गरिब गुरुवाहरु सबै तिनकै पछी लाग्छन | तर के यस्तो कुरा दिएर साध्य होला ? रोजगार दिने भनेको र रोजगार दीएर घरखेत जोर्नु अर्कै कुरा हो तर गरिब सुकुम्बासी जतिलाइ सित्तैमा घरजग्गा दिनु भनेको थप अल्छी र कामचोरहरुलाई जन्माउनु हो |
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
5
वीरजी,
मैले पहिले पनि धेरैचोटि भनिसकेँ । वाईसीएल माओवादीको एउटा भातृसंगठन भएकोले यदि यिनीहरू तपाईंले भनेझें हुन् भने अरुका भातृसंगठन, जस्तै विद्यार्थी, कर्मचारी आदिहरू पनि त त्यस्तै परे । अझ भन्नुहुन्छ भने त विद्यार्थी, कर्मचारी आदिका नाउँमा खोलिएका राजनीतिक संगठनहरूको त कामै छैन यिनीहरूको गुण्डागर्दी त सबैले देखिआएकै हो, यिनीहरू कामचोर रहेको सबैलाई थाहा भएकै विषय हो । बरु वाईसीएल त समयको गम्भीरतामा स्थापित संगठन हो । देश भड्खालोमा पुग्नबाट रोक्ने र विदेशी हैकमवादलाई चुनौति दिने शक्ति हो शक्ति हो वाईसीएल ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
9
पुष्पजी, तपाईको नजरमा वाई सी एल एउटा देश भक्त शक्ति होला तर अरु धेरैको नजरमा लुटेर, धम्कि दिएर, कुटेर खाने शक्ति पनि होला, यसमा दुवै पक्षको कुरालाई म १००% सहि र गलत त भन्दैन तर एउटा कुरा १००% सहि म के भन्छु भने यदि वाई सी एल ले आफ्नो छवी निष्कलंक बनायो भने तपाइले तिनीहरुको पक्षमा सफाया दिन जरुरि पर्ने छैन र अरुले पनि तिनीहरुमाथि औला उठाउने कुरा आउदैन |
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
3
समस्या यहीँनिर छ वीरजी । कुनै एउटा दृष्टान्त भन्नुस् जहाँ वाईसीएलले आमजनतासँग लुटेर, धम्की दिएर वा कुटेर खाएका छन् । आन्दोलनताका देखिएकै हो कि कसरी माओवादीले चन्दा उठाउन आउँदैछ भनेर बजारहरू बन्द गराइन्छन् । वीरजीहरू जानी-नजानी यस्ता कुराहरूमा विश्वास गर्नुहुन्छ अचम्म लाग्छ । खाली नराम्रो काम गरेको हल्लाका भरमा आलोचना गर्ने तर सामाजिक कामहरूमा भाग लिएको कुराचाहिँ देख्नुहुन्न । अब हुँदै नभएको निष्कलंकको ट्याग कसरी हटाउने खै !
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
1
ल कान्तिपुर दैनिकमा आज प्रकाशित लेख पढ़नुस.
गृहपृष्ठ » विचार/विश्लेषण »
आमहडतालले सिकाएको पाठ
डा. शैलेन्द्र सिग्देल
माओवादीले सात दिनसम्म गरेको आन्दोलनका सकारात्मक एवं नकारात्मक पक्ष दुवै होलान् । देशमा आमूल परिवर्तन गर्ने उद्देश्यले हिँडेको माओवादी पार्टी ११ महिनाको अथक प्रयासबाट सम्झौतामा पुग्न सफल नभएपछि जनतालाई गुहार्न पुग्यो । दूरदराजबाट अधिकांश विपन्न जनता काठमाडौंमा आएर आन्दोलन गरे । आन्दोलनकारीले राखेका मागहरू यो लेख तयार गर्ने बेलासमेत पूरा भएका छैनन् । यस हडतालबाट एक सामान्य गैरराजनीतिक नागरिकको रूपमा मैले गरेका अनुभूतिहरू प्रस्तुत गर्ने जमर्को गरेको छु ।
अनुभूति-१ : जनताको आवाज सुन्नुपर्छ, जनतालाई दुःख दिन हुन्न र शान्तिप्रति हामी कटिबद्ध छौँ भनेर हडतालको सातौँ दिनमा आन्दोलन स्थगन गर्नु सकारात्मक कुरा हो । यसलाई हामीले बुलन्द स्वरमा प्रशंसा गर्न सकेनौँ भने आफैँले आत्मग्लानी गर्नुबाहेक केही उपाय हुने छैन । शान्ति र्यालीमा ठूल्ठूला स्वरमा माओवादीको आमहडताल रोक्न गरेको आह्वानको १२ घन्टा नबित्दै माओवादीले हडताल स्थगन गरेको छ । यसमा माओवादीलाई बधाई दिन हामी काठमाडौंवासी किन कन्जुस्याइँ गर्दैछौँ ? मैले बुझेको छैन । यदि त्यो शान्ति र्याली निष्पक्ष रूपमा शान्तिका लागि गरिएको थियो भने एकपटक पुनः शान्ति भेला गरी माओवादीलाई धन्यवाद दिनु आयोजकहरूको नैतिक जिम्मेवारी होइन र ? त्यस्तै माधव नेपालको राजीनामाका लागि अझ आवाज बुलन्द गर्नुपर्ने होइन ? नत्र भने माओवादीप्रति सरासर अन्याय हुने देखिन्छ । काठमाडौंमा शान्तिप्रेमी जनता फेरि एकपटक वसन्तपुरमा गएर ओर्लने बेला आएको छ । सत्तासीन नेताहरूले माओवादीको हडताल स्थगनपछि नेपालको राजीनामाका लागि वातावरण बन्ने कुरा गर्दै आएका थिए । तर, हडताल स्थगन भएपछि राजीनामा दिन तयार नहुनु राजनीतिक बेइमानी हो कि होइन ? यसमा सम्पूर्ण बुद्धिजीवीहरूले आवाज उठाउने कि नउठाउने ? शान्ति भेलामा प्रसिद्ध कलाकार हरिवंश आचार्यले प्रधानमन्त्री भनेको अस्थायी हो र भूतपूर्व प्रधानमन्त्री मात्र स्थायी हुन्छ भनेर व्यंग्यात्मक तरिकाले नेपाललाई सन्देश दिएको हामी सबैले सुनेकै थियौँ । यो हरिवंशको प्रहसन थिएन, सम्पूर्ण शान्तिकामी नेपालीको चाहना पनि थियो । अब एक-दुई दिनभित्र नेपालले राजीनामा नदिए पुनः काठमाडौंवासी वसन्तपुरमा भेला भई राजीनामा माग गर्नु एकमात्र विकल्प हुन गएको छ । नेपालको राजीनामा नआएमा देशमा ठूलो अनिष्ट निम्तिनेछ ।
अनुभूति-२: माओवादी हडतालमा मैले पाएको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष यसको शान्तिपूर्ण स्वभाव हो । लाखौँ जनसमुदायलाई काठमाडौं भित्र्याए पनि तीन दिनसम्म शान्तिपूर्ण आन्दोलन भएको थियो । तत्पश्चात् विभिन्न समूहबाट आक्रमण हुन थालेपछि केही तनाव भए पनि समग्रमा आन्दोलन शान्तिपूर्ण नै मान्नुपर्छ । १० वर्षभन्दा बढी जनयुद्ध लडेका माओवादीलाई उत्तेजित हुन कसैले सिकाउनुपर्ला जस्तो लाग्दैन । तर, बृहत् शान्तिको लक्ष्यलाई मध्यनजर राखी जुन संयमता अपनाए, त्यो प्रशंसनीय छ । काठमाडौंको यस पटकको आन्दोलनमा एउटा टायर बलेन, एउटा गाडी जलाइएन, सिसा फुटाइएन, बारहरू भत्काइएन । यस्तो प्रकारको व्यवहार गर्ने पार्टीलाई नागरिक पार्टी भएन भन्नु लज्जास्पद कुरा हो । माओवादीले यसपटक गरेका हडतालको शैली अन्य राजनीतिक पार्टीले सिक्नुपर्छ । साँच्चै हडतालको बेला ठाउँ-ठाउँबाट भएका नृत्य र संगीतले यो आन्दोलन र हडतालभन्दा बढी सामाजिक चाडपर्वको आभास हुने गरेको थियो । दुर्भाग्यवस यसप्रकारको वातावरणलाई चौथो र पाचौँ दिनमा आएर उत्तेजित बनाइयो ।
सायद बाहिरी हस्तक्षेप नभएको भए छ दिनै राम्रो वातावरणमा यी कार्यक्रमहरू टंुगिने थिए होला । हडताल स्थगनपछि प्रेसमाथि आक्रमण गर्नुचाहिँ माओवादीको ठूलो भूल हो । यसमा माओवादीले पे्रस जगतसँग माफी माग्नुपर्छ ।
अनुभूति-३ : हडताल स्थगनपछिको आमसभामा प्रचण्डले मैला लुगा लगाउने र सुकिला लुगा लगाउनेको कुरा गरेका थिए । उनले
भनेझैँ यस आन्दोलन मैला लुगा लगाउनेहरूले नै गरेका थिए । मे २ का दिन हडतालको कारण अफिस जान नसकेपछि म वसुन्धारा चोकमा तमासे भएको थिएँ । त्यहाँ पुगेपछि मलाई नेपालको एक अति दुर्गम गाउँमा पुगेको आभास भएको थियो । अधिकांश सहभागी निम्न आर्थिक अवस्था भएका विपन्न वर्गका थिए । यो उनीहरूको लवाइ र अनुहारबाट नै प्रष्ट थियो । कतिका खुट्टामा जुत्ता पनि थिएन । साँच्चै त्यसबेला मेरो मनमा हामी सुकिलाहरूले रत्तीभर पनि यिनीहरूका लागि केही गर्न नसकेको आभास गरेँ । कमरेड डा. भट्टराईले केही दिनअगाडि गर्नुभएको भाषणमा विपन्न वर्गलाई उनीहरूको हक दिलाउनु हाम्रो पार्टीको उद्देश्य भनेर जुन उद्घोष गर्नुभयो, त्यसले मेरो अन्तरआत्मालाई पनि
छोयो । म त्यति बेला अझ भावुक बन्न पुगेँ जति बेला उनीहरूको खाना खाने बेला भयो । कुरा करिब ११:३० बजेको हो । एउटा पिकअप भ्यानमा खाना आइपुग्यो । अचानक मेरो आँखा खानामा पुग्यो । खानामा भुटेको भात र मात्र दुईवटा हरिया खुसार्नी मात्र थिए । तर, पनि उनीहरू बढो शालीनताका साथ खाना खाइरहेका थिए । यो समग्र स्थितिलाई अनुभूत गर्दा मलाई के महसुस भयो भने हामी सुकिला लगाउनेहरू कहिल्यै पनि आफ्ना दूरदराजका दाजुभाइ, दिदीबहिनीका बारेमा सोचेनौँ । सही आर्थिक नीति र राजनीतिक इमान्दारीता विगतमा रहेका संसदवादी पार्टीहरूले प्रदर्शन गरेका भए आज सायद यो देशमा सुकिला लगाउनेहरूको संख्या बढ्ने थियो होला ।
अनुभूति-४: आमहडतालको दौरान मैले अनुभूति गरेको अर्को पक्ष आन्दोलनमा सहभागी जनसमुदायको स्वरूप हो । मेरो घर रहेको वसुन्धाराको चक्रपथमा भएका आन्दोलनकारीहरूलाई हेर्दा त्यहाँ सबै जातजाति, धर्मावलम्बी महिला, पुरुष, वृद्ध, युवाको प्रतिनिधित्व देखिन्थ्यो । मानौँ त्यहाँ सानो नेपालको प्रतिनिधित्व भएको आभास
हुन्थ्यो । तर, त्यो भीडमा मलाई सबैभन्दा बिझेको कुरा हातमा लठ्ठी लिएर बसेका माओवादीका युवा पुस्ताहरूको जमात हो । ठूल्ठूला स्वरमा आफ्ना नेताहरूबाट दिइएका नाराहरू जुन जोश, जाँगरका साथ लगाइरहेका थिए त्यो देख्दा मलाई ठूलो हीनताबोध भएको थियो । कापी-कलम च्यापेर विद्यालय जानुपर्ने ती हातहरू लठ्ठी र भाटा समातेको देख्दा के हामी सबैले त्यसको नैतिक जिम्मेवारी लिनु पर्दैन ? उनीहरूलाई शिक्षा र रोजगारीको अवसरबाट वञ्चित गराउने को हो ? मलाई लाग्छ वाईसीएलमा सदस्य भएका युवा जमातको उमेरका काठमाडौंमा रहेका सम्पन्न वर्गका सन्तान या त स्वदेशमा उच्च शिक्षा हासिल गरिरहेका छन् होइन भने विदेशमा गएर उच्च शिक्षा हासिल गरिरहेका छन् । वाईसीएल उत्तेजक र अराजक भए भनेर थुप्रै गुनासाहरू सुन्ने गरेका थियौँ तर यसपटकको आन्दोलनले के प्रष्ट पारेको छ भने सही निर्देशन पाएमा यिनीहरू पनि अनुशासनमा रहन्छन् भन्ने प्रस्ट भएको छ । अझ त्यसमा अलि अगाडि बढेर सोच्ने हो भने के हामी सुकिला लुगा लगाउनेहरू आफ्ना छोराछोरीलाई वाईसीएल बनाउन चाहन्छौँ ? कदापी चाहँदैनौँ । कुनै पनि अभिभावक आफ्ना छोराछोरी बाटोमा लठ्ठी र भाटाहरू लिएर कुर्लिएको हेर्न चाहँदैन । वाईसीएलको यो ठूलो जमातले राजनीतिक र सामाजिक क्रान्तिमा ठूलो सहयोग पुर्याएको छ तर यसको लागत धेरै छ । कलिला उमेरमा कापी-कलम छाडेर लठ्ठी र भाटा लिनु उनीहरूको बाध्यता हो । देशले राम्रो गति लिएको भए सायद वाईसीएलमा जान कसैको रहर हुने थिएन होला । यो त विगत २० वर्षको कुशासनको परिणाम हो जसले देशलाई अझ बढी गरिब बनाएको छ । एकाथरी दरबार र महल निर्माण गरिरहेका छन् भने अर्कातिर कुहिएको चामल र भोकमरीमा मरिरहेका छन् । तर, हाम्रा नेताहरूलाई यसको मतलब छैन । सत्ता लिप्सा यिनीहरूको एकमात्र उद्देश्य हुन गएको छ । समाजमा विद्यमान चरम आर्थिक एवं
सामाजिक विसमतालाई चिर्न माओवादी पार्टीले दस वर्ष जनयुद्ध चलाएको थियो । यसबाट सामाजिक क्रान्तिका संकेत पनि देखिन थालेका छन् । यद्यपि निहित स्वार्थ बोकेका व्यक्तिहरूको जमातमा काम गर्नुपर्दा यस पार्टीले आफ्नो लक्ष्य हासिल गर्न अझ धेरै मिहेनत गर्नुपर्ने देखिन्छ ।
एकछिन राजनीतिक दर्शनलाई पछाडि राखेर सोच्ने हो भने के दूरदराजका मैला लुगा लगाउनेहरू, शिक्षा र स्वास्थ्य अनि रोजगारीको अवसरबाट वञ्चितहरूका लागि केही गर्नु आमनेपाली नागरिकको कर्तव्य होइन ? सुकिला लुगा लगाउनेहरूका सन्तती अमेरिका र युरोपमा अध्ययन गर्न जान्छन् भने कमसेकम हाम्रा नानीहरूका उमेरका बालकहरूको उचित शिक्षा हाम्रो नैतिक जिम्मेवारी होइन ? श्रीमतीलाई सुत्केरी गराउन बैंकक लैजान सक्ने क्षमता भएका हामी कति नेपालीहरूले सोच्नुपर्ने कुरा के हो भने दूरदराजमा हाम्रा दिदीबहिनीहरू प्रसव वेदनामा पनि न्यूनतम स्वास्थ्य सुविधा प्राप्त गर्न सक्दैनन् । फलस्वरूप विश्वमा सबभन्दा बढी आमा मृत्युदर भएको देशको अग्रपक्तिंमा हामी आउँछौँ । यसमा हामीलाई रत्तीभर पनि आत्माग्लानी छैन ।
यस पटकको माओवादी आमहडतालले हामीलाई धेरै पाठ सिकाएको छ । एकातिर आन्दोलन शान्तिपूर्ण तरिकाले गर्न सकिन्छ भनेर माओवादीले देखाइदिएका छन् भने अर्कातिर जनताको पीरमर्कालाई मनन् गरेर लचिलो हुनुपर्छ भन्ने सन्देश पनि दिएको छ । तर, माओवादीको यो लचकतालाई यसको कमजोरी ठानिएमा त्यो ठूलो भूल हुनेछ । आमहडतालको अवलोकनबाट के पनि अनुभूति हुन्छ भने हामीले समाजमा रहेका विपन्न वर्गलाई उनीहरूको आर्थिक, सामाजिक र राजनीतिक अधिकार दिन धेरै ढिला गरिसकेका छौँ । उनीहरूको हितमा हामी सुकिला लुगा लगाउनेहरूबाट अलिकति पनि त्याग गर्न सकेनौँ भने हामीलाई इतिहासले सराप्नेछ । भावी सन्ततीले पनि हामीलाई सराप्नेछन् ।
हाम्रो जन्म हुँदा हामी गरिब राष्ट्रको नागरिक थियौँ । शिक्षा र रोजगारीको अवसर पाएर हामी मध्यम वर्गको नागरिक भयौँ अनि हामीभन्दा भाग्यशाली सम्भ्रान्त भए तर पनि राष्ट्र त गरिब नै रह्यो । अब पनि देशमा आमूल परिवर्तन नहुने हो भने हामीपछि पनि हाम्रो राष्ट्र गरिब नै रहन्छ । हाम्रा भावी सन्ततीले हामीलाई धिक्कार्ने छन् । हामी जतिसुकै सम्भ्रान्त भए पनि हामीले बोकेको नेपाली पासपोर्टले हामीलाई गरिब देशको नागरिक भन्ने संकेत गरिरहेको छ । सगरमाथा र बुद्धको देशबाट हामी अब मध्यपूर्वदेखि मलेसियासम्म दिन-रात सानो कमाइका लागि हाड घोट्ने राष्ट्रका रूपमा परिचित भइसकेको छौँ तर हामीलाई यसको आभास नै छैन ।
लेखक एसियन इन्स्िटच्युट अफ टेक्नोलजी, थाइल्यान्डसँग सम्बन्धित छन् ।
shailendra.sigdel@gmail.com
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
0
बीर जी,
हजुर को कुरा एकदम ठिक हो! १००% सहमति मा छु है
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
4
लेख राम्रो लाग्यो एउटा जिम्मेवार नेता ले आफ्नै देश का नागरिक लाई यो कित्ता र उ कित्ता भनेर बिभाजन गर्नु भनेको देश लाई सही नेतृत्व दिन नसक्नु हो .
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
21 
2
दिपक जी एस्तो लेख नलेख्नु प्रचण्ड ले हिसाब राखी रहेका हुन्छन |
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
45 
10
येस्तई हो आफु र आफ्नो राम्रो गराउन ,अरु लै दोसी गराउनै परेओ नि /
मन परे हरियो, नपरे रातो
3 
4
हामी कुन ‘कित्ता’मा उभिने ?
जसका विरुद्धमा उत्रिन बाध्य भए उनीहरू सच्चिने र आफूले पनि विद्रोहको बाटो त्याग्ने शर्तहरूमा शान्तिप्रक्रिया हुँदै निर्वाचन प्रक्रियामा समेत भाग लिएर देशकै सबैभन्दा ठूलो दलका रूपमा स्थापित भइसकेको शक्तिलाई कित्ता छुट्याउने उपदेश दिनुको कुनै अर्थ छैन । कमसे हालसम्म पनि भारतपरस्त र भ्रष्टहरूले भरिएको तर आफूमात्र ‘नागरिक दल’ भएको हौवा फिँजाउन जनमतप्राप्त एउटा दललाई नागरिक दल हुन ‘सल्लाह’ दिनेहरू जस्ताको कित्तामा माओवादी आउनु माओवादीको मात्र होइन देश र जनताकै अहितमा छ । हुन त केही विद्वानहरूले अहिले नेपाली राजनीतिलाई ‘कुखुरा पहिला कि चल्ला पहिला’ भन्ने कुराको सेरोफेरोमा रहेको विश्लेषण गरिरहेका छन् । अर्थात्, माओवादी कथित नागरिक दल हुने कि सरकारले राजीनामा दिने । जुन परिप्रेक्ष्यमा माओवादी जनयुद्धमा होमिन बाध्य भयो र त्यसैका लागि शान्तिप्रक्रियामा समेत आयो, उक्त पृष्ठभूमिहरू केलाउने हो विषय कुखुरा र चल्लाको हुँदै होइन ।
अर्को मननीय कुरा के छ भने हामी आफू-आफूमात्र लडिरहेको विद्वान, बुद्धिजीविहरूले देख्नुको कारण के हो ? के समस्या स्वदेशी शक्तिहरूका बीचमा मात्र छ ? समस्याको मूलकारकलाई जानी-नजानी बेवास्ता गर्दै कसैलाई अर्ति उपदेश दिनुको कुनै अर्थ रहँदैन । समस्त नेपाली, चाहे जुनसुकै तह, तप्का, वर्ग वा विचारका किन नहुन्, सबैलाई थाहा भएको कुरा हो कि हाम्रो राजनीति विदेशी शक्ति खासगरी भारतको हैकमवादबाट ग्रस्त छ भनेर । यो कुरा नेपाली जनतालाई मात्र होइन, नेपाललाई अलिकति भएपनि नजिकबाट नियालेका कुनै पनि भारतीय जनतालाई समेत थाहा भएको विषय हो । समस्या हैकमवाद र राजनीतिक हस्तक्षेपमा मात्र सीमित छैन, मूल कुरो उनीहरूको कुत्थित नियतको हो । सदियौंसम्म अँग्रेजहरूले जसरी भारतीयहरूलाई गुलाम बनाए, आज भारत नेपालमाथि पनि त्यस्तै व्यवहार गरिरहेको छ । अँग्रेजहरू भारत छोडेर त गए, तर उनीहरूको रोग भारतीय शासकहरूमा छाडेर गए । सीमा क्षेत्रमा नेपालीहरूमाथि ज्यादती, सीमा अतिक्रमण, हाम्रो आफ्नो विकास गर्न उनीहरूको स्वीकृति लिनुपर्ने र उनीहरूलाई नै फाइदा पुग्ने गरी हाम्रो विकास गर्नुपर्ने जस्ता असमान सन्धी सम्झौताहरू खारेजीका लागि गरिएको कुटनीतिक पहलमा मुखले मात्र ठिक्क पार्ने, तर जसले कुरा उठायो उसलाई राजनीतिक ध्रुबीकरण खडा गरेर होस् वा अन्य षड्यन्त्र गरेर होस्, परास्त गर्न कोशिस गर्ने; सम्झौतानुसार नेपालको हीतका लागि गर्नुपर्ने कोशी, गण्डक जस्ता बाँधहरू मर्मत गर्न चासो नदिने, नेपालको भूभाग बाढीले ग्रस्त हुनेगरी एकतर्फीरूपमा बाँधहरू बनाउने; अनि कसरी हुन्छ हाम्रो अनि हाम्रो देशको विकास ?
उनीहरूको नियतलाई हामीले परिवर्तन गर्न सकिएला-नसिकएला त्यो अर्कै कुरा । तर के हामी चुप लागेरै बस्ने ? दीपकजी जस्तो स्वतन्त्र (हुन त तपाईंबारे थाहा छैन, तर आशा गर्छु) बुद्धिजीवि, विजयकुमारजस्ता खाँटी पत्रकारले त नेपालको दुरावस्थाको मूलकारक भारतविरुद्ध एकशब्द खर्च गर्नुहुन्न भने तपाईंले नै भन्नुभएझैं भारतपरस्तहरूको विभिन्न कित्तामा विभाजन भएका र गरिएकाहरूले कसरी विरोध गरुन् ? अझ भन्ने नै भने माओवादीबाहेकका कित्तामा उभिएकाहरूले आजका मितिसम्म भारतको चरित्रमा औंला उठाएका छैनन् वा साहस गर्न सकिरहेका छैनन् । हुन त माओवादीको मूलमुद्दाहरू मध्ये यो पनि एक हो ।
आफ्नो भाग्य आफैंले कोर्नुपर्छ भन्ने उपदेश दिनेहरूको कमि छैन हामीकहाँ । तर सत्य तीतो हुन्छ, र जबसम्म हामी यो ध्रुबसत्यलाई बुझ्पचाउँछौं, जबसम्म हामी आत्मसमर्पणवादबाट उन्मुक्त हुँदैनौं वा हुने कोशिस गर्दैनौं, तबसम्म जनता विभाजन भइरहनेछन् । वास्तवमा जनता विभाजन भनेको गाउँले र शहरिया, मैलो-धैलो र सुकिला-मुकिला, बुझ र अबुझको होइन; यो विभाजन मात्र दुइथरिको छ, त्यो हो आत्मसमर्पणवादी र स्वाभिमानी । आमजनताभन्दा आफूलाई माथि राख्न रुचाउने बुद्धिजीवि, पेशाकर्मी र राजनीतिज्ञ, अझ भनुँ शहरियाहरू जानीनजानी, बाध्यता वा फन्दामा परेर, व्यक्तिगत स्वार्थ आदिका कारण आत्मसमर्पणवादीहरूको कित्तामा उभिएका छन्, सबैभन्दा दुर्भाग्यपूर्ण कुरो यही नै हो । एउटा कित्ता विभिन्न क्षणिक स्वार्थ र बाध्यतामा भारततिर लम्किरहेको छ भने अर्को कित्ता जुनसुकै अवस्था र मूल्यमा पनि नेपाल नेपालै रहोस् भन्नेतर्फ अग्रसर छन् । अब आफैं विचार गरौं, हामी कुन ‘कित्ता’मा उभिने भनेर ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
49 
68
वास्ता नै गर्दिन भन्दा पनि नहुने भएर मात्र हो नत्र नेपालको राजनीति मा कुनै चासो नै नालिउ जस्तो लाग्छा मलाई / कुनै पनि दल नेपाली जनता को लागि भनेर केहि पनि गरेको छैनन् / चाहे त्यो कांग्रेस एमाले अथवा माओबादी नै किन नहोस / होला कति समय र परिस्थिति मा माओबादीले राम्रो गरे होला र कतिपय मुद्दाहरु माओबादी ले गर्दा नै सफल भएका छन् तर अहिले आएर माओबादी कुनै पनि अरु दलहरु भन्दा फरक छैन / सत्ता कै लागि मरिहत्ते गरेकै मात्र देखिन्छा अरु केहि पनि छैन / अघिल्लो वर्ष एउटा सानो मुद्दा (म चाही सेनापति फाल्ने कुरा तेती ठुलो मान्दिन) लाइ लिएर राजिनामा दिने प्रधानमन्त्री तेती जिम्मेवार पनि भन्दिन मैले / अब फेरी उसलाई (प्रचण्ड) प्रधानमन्त्री दियो २ मैना पछी फेरी तेस्तै सानो कुरामा राजिनामा दिएर सडक मा गएर फेरी आन्दोलन गर्ने हो भने किन जानु पर्यो सरकार मा ? के तेसरी समस्या को समाधान हुन्छा ? सहपाठी दललाई मिलाएर जान सकिन्न भने प्रधानमन्त्री भएर सरकारको नेत्रितो गर्न किन पर्यो ? त्यो मामलामा त बरु (बरु किन भने यो सरकार त मा पनि कत्ति पनि मान्यता दिन्न) अहिलेको सरकारका प्रधानमन्त्रिलाइ मान्नु पर्छा एमाले ले त के अरु पार्टीहरु ले राजिनामा दिनु हुन्न भन्दै छन् / तेस्तो भन्ने समहती बनाएर राख्न सक्नु पर्यो नि /
अनि अर्को कुरा भारतसंगको सम्बन्धको कुरा… सहेर हैन सहमति गरेर रहन जान्नु पर्छा भारतसंग नेपालले / त ठुलो कि म ठुलो भनेर भारतसंग नेपालले केहि पनि गर्न सक्दैन नेपालले / भारत ले केहि गर्यो भने चीन अथवा अन्तरास्ट्रिय जगत ले हेर्ने छ भन्नु बाहेक हामीसंग केहि पनि छैन / न त उसंग सन्या युद्ध गरेर साध्य छ न त नाकाबन्दी लगाइदिए लगाइदेओस् भनेर भन्न सक्ने अवस्था नै छ अहिलेको नेपालमा (तर म त एकपटक भारतले नकाबदी गर्दिए नेपालीहरु स्वाबलम्बी त हुन सक्थे कि भन्ने लाग्छ) / जुन कुरा तितो सत्य हो र हामी नेपाली ले निरिह भएर भन्ने पर्छ / यथार्थ त माओबादीका नेताहरुले पनि बुझेकै छन् भारतीय राजदुत आएर भेटेर केहि कुरा गरे भन्दैमा सन्केर मात्र हुदैन / भारतीय राजदुतसंग झगडा गर्नु भन्दा त बरु आफ्नै देश क पार्टी हरुसंग सम्झौता गर्न सक्नु पर्छा माओबादी अथवा अरु पार्टीहरुले / भाइ फुटे गवार लुटे भएको हो हाम्रो देशमा / एउटाले अर्कोलाइ दोष थोपर्यो बस्यो / तर्क लागि तर्क नै गर्ने हो भने जसले पनि गर्न सक्छ तर समस्या को समाधान निकाल्न सक्नु पर्छ त्यो ठुलो कुरा हो |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
6
कुरा गर्यो कुरैको दु:ख ! कहिलेसम्म सहमति गर्ने भारतसँग ? नेपाल अर्को सिक्किम नहुञ्जेल ? कि अर्को भूटान नहुञ्जेल ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
10 
6
पुष्प जी मलाई तपाइले कसरि भारत संग कुरा गर्नुहुन्छा तेसो भए भन्नुस त… सहमति नगरेर बार्ता नगरेर भारत संग के चै गर्नु हुन्छा त त्यसो भए? तपैका माओबादी लडाकु हरु लिएर लड्न जनुहुन्छा भारत संग ? कि नेपालमै इन्दोलन गरेर भारतले सिमा नामिचोस भनेर हुन्छ जस्तो लाग्छा तपाईलाइ ? कसलाई कुरेर बस्नु भएको छ ? जानुस अहिले नै मिलौनुस न त सबै कुरा भारत संग अनि पुष्प जी जिन्दाबाद भन्दै आउछु मा / सुभकामना !
मन परे हरियो, नपरे रातो
6 
3
राजुजी,
सही र समयसान्दर्भिक जिज्ञासा राख्नुभयो । धन्यवाद । मैले केहीअघिको ब्लगमा समेत यस विषयमा प्रतिक्रिया लेखेको थिएँ कि हामी भारतसँग सोझै लडाइँ लड्ने होइन कि हाम्रा भित्री ‘शक्ति’हरू, जो प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षरूपमा भारतको गोटी भएका छन्, उनीहरूका विरुद्धको लडाइँ हो । यसअर्थमा भारतसँग नै हाम्रो जुधाइ । विडम्बना, हामी नेपालीमा अब त्यो गोर्खाली रगत बाँङ्की नै पो कहाँ छ र ? त्यसैले भारतसँग भौतिक लडाइँ लड्ने कुरा गर्नु मूर्खता होला । तर पनि आइलागे जाइलाग्ने कुरो त छँदै छ ।
हामीले त हाम्रै भित्री ‘शक्ति’हरूलाई सच्याउन दबाब दिने हो । जबसम्म हामी हाम्रै ‘शक्ति’हरूलाई सच्याउँदैनौं, तबसम्म भारतले आफ्नो हैकमवादलाई छोड्न सक्दैन । तर यसो भन्दैमा हामी स्वयम् भारतलाई केही नभनी चुप बस्नु अझ घातक हुन्छ । कुटनीतिक प्रयासलाई त्याग्नैपर्छ भन्ने छैन, सकेसम्म त्याग्नु पनि हुन्न । तर आजका मितिसम्म त अनेकथरि मुद्दामा अनेकथरि कुटनीतिक प्रयास भएकै हो नि । तर उपलब्धि हासिल हुनुको साटो कहिले महाकाली बेचिएको छ, तर कहिले सुस्तामाथि आक्रमण भएको छ । त्यसैले भारतलाई कुटनीतिक दबाबमात्र दिएर अब पुग्दैन, हामीले हाम्रै भारतको धोती समाएका ‘शक्ति’हरूलाई धोती समाउने प्रवृत्ति बन्द गराउनुपर्छ । भारतसँगको साँचो अर्थको ‘युद्ध’ यही हो । तर विडम्बना राष्ट्रिय सार्वभिमकता, सुशासन आदि विषयहरूलाई उठाएर माओवादी सरकारसमक्ष कुरा राखेर पनि सुनुवाइ नभएपछि ऊ जनयुद्धमा होमियो । माओवादीको दबाबका कारण सरकार बाध्य भएर आफू सच्चिने शर्तहरूमा शान्तिवार्तामार्फत् जनयुद्धको समाप्त भयो । तर खहरे खोलाले सही मोड लेला भन्ने आशामा रहेकाहरूको आशामा बज्रपात गर्दै विस्तारै त्यो खोलो त उल्टो पो बग्न थालेको छ । यसैकारण पनि प्रचण्डले ‘मालिक’सँगै वार्ता गर्ने भनेर हाम्रै भित्री ‘शक्ति’हरूलाई झक्झक्याउने प्रयास गरेका हुन् । तर लाज भन्ने कुन चरीको नाउँ हो भन्ने थाहा नभएकाहरूले उक्त अभिव्यक्तिलाई समेत अनेक भ्रम छर्ने काममा उपयोग गरे । अबको पाटो भनेको पनि यी भित्री ‘शक्ति’हरूलाई दबाब दिनु नै हो, साँचो अर्थमा यसको आशय उनीहरूलाई जनतासामु नंग्याउनु हो । आशा छ, हामी नेपाली कसरी अघि बढ्नुपर्छ भन्ने कुराको अलिकति पनि भेउ तपाईंले पाउनुभयो होला ।
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
5
पुष्पजी,भारतले सिमा मिचेकोछ तपाई जस्ताले नेपालीलाई गाली गर्दैछन, पुस्प्जी भन्नुनाता प्रचन्डलाई भारतलाई थर्कौना नेपाली जनतालाइत तपैहरु खुब थर्काउनु हुन्छ, भारत नै डरायो भनेत अरुको किन टेन्सन??
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
2
You said the fact pushpa ji.
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
14 
12
राम कार्कीको दिल्ली यात्रा र रकेश सुद सँगको भेट पछि आम्हड्ताल फिर्ता गरिएको कुरा पनि जोडेको भए तपाईंको यत्रो कस्टको सबैले प्रसम्शा गर्थे तर एकातिर हेर्ने आँखा अन्धो तर अर्कोतिर भने म्याग्निफाइङ ग्लास लगाएर हेर्नु हुदो रैछ, की डेडो हुनुन्छ एकातिर मात्र देख्ने कम्रेड? आफु सब्बै जाने बुझ्ने र आफ्नो बिचार मन नपराउनेलाई शान्ति बिरोधी, सुकिला मुकिला, परिवर्तन बिरोधी देख्ने प्रचन्ड र उनको गुट अरु पार्टीका निकम्मा भन्दा पनि निकम्मा हुन् । पुस्पजी तपाईंले जोड जाड पारेर जति मिहिनेत गरेर लेख्नु भएको छ, त्यस्तै एकातिर मात्र होईन दुबै तिर हेर्नुहोला । दोश तपाईंको होईन तपाईंले लगाएको चस्माको हो । चस्मा फुकाल्नुस् र हेर्नुस् त द्रिस्य अर्कै देखिन सक्छ ।
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
5
दीपकजी
राजनीतिग्य हरुले नेपालि समाज फुटाएर राज्य गर्न खोजे भन्नु भो ,जुन सोह्रै आना सहि हो | इन्डिया को सिको गर्ने हो यहा का नेताले ,त्यो गरे |त्यो गलत कुरा को सिको थियो |बुद्दी भएको हरु आफै चल्छन , अर्ध बुद्दी र हिम्मत न हुनेहरु ले अरुको सिको गर्ने हो |
एक चोटी इन्डिया मा फिल्म बनाउदा कादर खान र अमजद खान न भै बनेको फिल्म के फिल्म भनेजस्तो गर्थे |तेस्तै भुरे कांग्रेस हरु सधै बि पी को समाज बाद भनेर चिच्याउछन् ,के हो बि पी को समाज बाद बोल्ने लाइ नै थाह हुन्न|
ठ्यास बोल्दियो ,पक्का कांग्रेसी भै यो भन्ने सोच्यो |
त्यो कुन बाद हो जुन मार्क्स बाद ,पुजी बाद समाज बाद भन्दा ठुलो थ्यो हँ |
कांग्रेस भित्र छिर्न र त्यहिँ कांग्रेस मा आफु बडो जान्ने सुन्ने देखाउन ,चाकडी बजाउन बि पी को समाज बाद !!! उसको समाज बाद को सार ”सबै नेपालि लाइ एउटा घर ,दुहुनो गाइ के के अरे ! त्यो पनि प्रचण्ड पथ, नौलो जनबाद ,बहुदलीय जनबाद ,बहुदलीय र नौलो ,प्रचण्ड पथ को फ्युजन भने जस्तै पुरै कन्फ्युजन मात्र हो |
हिन्दुस्थान का भडुवा नेताहरु हरुले पिठ मा धाप मार्देर पानखायेर पिच् थुकेको छिटा आफ्नो कमिज मा बोकेर काठमान्डू छिर्नासाथ त्यो नेपालको ठुलो नेता भयो |आफ्नै देस को सुराकी गर्ने , इन्डिया सम्म कुरालगाउँन जाने
हुदा हुदा उपेंद्रे ले उन्मत्त भएर मात्तिएर इन्डिया त् हाम्रो मक्का मदिना रे !!
तेसैले मित्र जहा पृथ्बी नारायण को एकीकरण मा प्रस्न उठाइएको बेला ,
महेन्द्र को रास्ट्र बाद धोका ठानिएको बेला ,भानु भक्त को सालिक फोरिएको बेला यो बि पी को समाजबाद लाइ कांग्रेसी अफिस को झ्याल ढोका भित्र थुनेर राख्न मिल्दैन ???
तिनै बिपी कै बाउले जन्माएको अर्को छोराले मावोबादिलाई बुइ चढाएर ,बाजा बजाएर डोली चढाएर घर भित्र ल्याएको हैन ?त्यो बेला बीपीको समाज बाद मुजफ्फरपुर को कोठीमा मुजुरा हेर्दै थ्यो कि ?
बि पी को कुनै छोराले थाई स्वास्नी ल्याए ,कुनै छोरी बुहारी मुसलमान सग पोइला गए ,जर्मनी तिर पोइला गए ,कुनै बलिवुड मा नाच्दै छिन यहि हो बीपीको समाज बाद | हामि गरिब ले मात्र किन उसको समाजबाद मान्ने हँ ??
हो बि पी राम्रो साहित्य लेख्थे | कथाकार द , उनले ९ क्लास मा पढ्दा लेखेको कथाहरु हिन्दुस्थान को प्रेमचन्द आदिले लेखेको कथा को संगालो मा आउथ्यो |
त्यो छुट्टै पाटो हो
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
46 
12
द्रोण जी
आज सम्म पढेको प्रतिक्रियामा राम्रो र मनको आँखा खोल्न प्रेरणा दिने प्रतिक्रिया लाग्यो/ को हो बि पी ? के हो उसको समाज वादको यथार्तता? उसैको परिबार र अनुयायीहरुले अङ्गीकार नगरेको र देसको बारेमा भनु भने १९५०को जन्जिरमा नेपाल र नेपालीको स्वाभिमान बाध्न लगाएको त्यो समाजबाद!!!!!
देसको जनता उहिले राना कालको बिरोध गर्दै गरेको बेला बि पी त् भारतको राजनैतिक दलको कार्यकर्ता भएर ईस्ट इन्दिया कम्पनि को बिरोध गर्दै भारत स्वोतन्त्र हुनु पर्छ भन्दै गरेको थियो/ रानाको बिरोध गरेकोमा नेपालीहरु मृत्यु दण्डको सजाए पाई रहेको बेला बि पी ले नेपाल भारतको एक प्रदेश हुनु पर्छ भन्दै गरेको थियो/ त्यो बि पी तेती बेला कुन देसको नागरिक को हैसियेतले भारतको राजनैतिक पार्टीको कार्यकर्ता भएर भारत स्वोतन्त्र संग्राममा लाग्दैथ्यो? नेपालीहरु भारतमा स्थायी बसोबास गर्न पाउने प्रावधान भएको १९५०को सन्धि २००८ सालमा मात्रै भएको थियो/
बि पीको समाजबादको पहिलो कोसेली नै जव १९५०को सन्धि र कोशी गण्डकी सम्झौता भई गए पछी बि पी को सामाजबाद को अनुयायीहरु बात टनकपुर महाकाली नदीहरु समेत भारतलाई सुम्पिन्दै नेपालको सिमा भारतले मिचेको प्रमाणित हुँदा हुँदै पनि मिचेको छैन भन्दै गरे बात बि पी को सामाज बाद के हो भनि जनता ले बुझी सकेको छ/ यसै कारण २०१५ सालको चुनावी हाती आज मुसो जत्रो पनि छैन/
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
4
द्रोण लाई बि पी को सफलता संग साह्रै रिस रैछ….तिमि जस्ता मैला धैलाले विश्व ख्याती कमाएका बि पी लाई गालि गर्ने नै हो भने तिम्रो प्रभु प्रचण्ड जस्तो कुनै पांच तारे होटेल बाट गरे हुन्थ्यो नि ?? जनता संग माफी माग्न त्यो प्रच्न्ड़े मैला ध्हैलालाई पांच तारे चाहिने…. स्तर त निक्कै नै बढेको रैछ मैला धैलाका महान नेताको ///// क्या जोक …
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
5
हेम जी
तपाइको बिपी प्रतिको बादर भक्ति तपाइनै राख्नुस | अलिकति संयमित भएर लेख्नुस |
तपाइँ जस्तै सुजाता को कट्टु हरु ले मात्र बिरोधीहरुलाई मावोबादी देख्छ | मलाई बि पी मन परेन, उ पब्लिक फिगर हो | पब्लिक फिगर को बारेमा मन न परेपछि लेखिन्छ | तपाइको हजुरबा को बारेमा ते लेखिन्न नि | तेसैले बडो जान्ने भएर व्यक्तिगत आरोप मा न उत्रनोस |
बिचार लाइ बिचार ले कात्नुस |हैन भने जथाबाबी न भुक्नुस | लेख्नुस बि पी को महान कुरा |
मन परे हरियो, नपरे रातो
6 
1
कित्ता को कुरा नगर साथी ठेलिदयूला नी भित्ता मा ,,,हि हि हि ,,,
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
8 
14
लेख राम्रो लाग्यो मन परयो……………..
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
5
दीपक जी लेख्ने प्रयाश गरेको मा बधाई छ ! तर लेख्ने नै भए अल्ली बिचार गरेर लेख्ने गर्नुस न? तपाइँ नै भन्नु हुन्छा कि कित्ता कुन भनेर तर तपाइँ नै फरक कित्ताको बदख्वाइ गर्दै हुनु हुन्छा किन? दीपक जी तपाइँ को लेख मा पनि केहि न केहि गनाई राखेको छ ! पहिला त्यो गन्ध हटाउनु अनि आउनुस बसेर मन माझौला हुन्न र? कसैको बिरोध गर्न को लागि लेख लेख्नु भन्दा बस्ताविकताको बयान गर्न बेस हुन्छा कि?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
15
लेखक देस बेचुवाको समर्थक छ भन्ने पुस्टि हुन्छा र माओबादी नराम्रो विचारमा भएको र नराम्रो गरेको भन्दै छन् ! हो आखिर जे भएपनि नेपाल मा सैनिक सासन लगाएर सम्पूर्ण नेता अनि देस बिगार्ने पार्टी हरुलाई सिध्याउनु नै बेस हुनेछा ! याद रहोस सैनिक सासन बर्मा अनि अरु कम्युनिष्ट देस भन्दा फरक हुनेछा जुन देस को अस्थित्तो र बिकासको मार्गमा हुनेछा ! शान्ति नेपाल सुखी नेपाल !!!
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
9 
41
ओइ बिर मानब … तपाईको नाम त मुर्ख मानब हुनु पर्ने थियो …. अन्ध भक्ति !!! लेखको मर्म लाइ राम्ररी बुज्नुस!!
मन परे हरियो, नपरे रातो
7 
2
लेख सान्दर्भिक लाग्यो | बास्तव मा सबै पार्टी ले आफ्नो स्पस्ट धारणा जनता मा राख्न ढिला भैसक्यो | आफ्नो विचार अरु मा लादन खोज्ने मात्र अरु को कुरा सुन्ने धैर्यता पनि देखाउन सक्नु पर्यो |
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
4
मित्रहरु, मैले लाग्छ आजको दिन मा हामीहरु ले यसरि “यसको कित्ता र उसको कित्ता ” भनेर भाग लगाउनु गलत कुरा हो / तेस्माथी पनि यस्तो पब्लिक माझ मा ????? यो तपाई हामी जस्तो शभ्य नागरिक ले गर्न नहुने कुरा हो / मलाई लाग्छ सबै राजनैतिक पार्टी हरु यक हुनु पर्छ / माहोबादी लाई पनि राष्ट्रिय सहमति मा लेउनु पर्छ / यसको कुनै विकल्प छैन / हामी सबै नेपाली यक हौ / के पहाडी, के हिमाली, के मदेसी हामी सबै यक हओऊ/ यकता नै ठुलो शक्ति हो / यकता बिना देश को बिकाश असम्भब छ / तेसै ले भनौ ” यकता हाम्रो शक्ति हो” /
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
14 
0
‘पर्चेले’ सबै सुकिला-मुकिला लाई भन्या जस्तो लागेन मलाई त. मैले पनि पुरै भाषण सुने. सुकिला-मुकिला हरुले अरुलाई गाउँले, पाखे, जंगली आदि इत्यादी भनेको हुनाले, “ए बाबु हो, जे पाए तेही नभन बा, ति पनि त नेपालि नै हुन् नि,” भन्या जस्तो लाग्यो. भन्ने शैली अलि प्रचण्ड थ्यो, कुरा तेत्ति त हो नि. नत्र यो कुरा त चाहे पर्चेले भनोस चाहे माधेले, ठिकै त हो नि, हैन र?
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
6
धेरै राम्रो लेख छ धन्यवाद- दीपक अर्याल
मन परे हरियो, नपरे रातो
7 
2
यो चाकडी बाज को थालनी सिधा रुप मा भन्नु पर्दा स्वर्गीय गिरिजा प्रसाद को पाला देखि सुरु भयको हो , यसमा दोस भने को प्राय काग्रेस अनि कमुनिस्ट लाई जान्छ अनि त्यसको सिको मावोबादी ले गरेका हुन् /मावोबादी ले नराम्रो काम को सिको नगर्नु पर्थ्यो /उसलाई जनता ले धेरै विश्वास गरे का थिए / तर उसले पनि यस्तो नराम्रो काम लाई रोक्न को सट्टा बढावा दियो /
हाम्रा देस का विद्वान र बुद्दिजिबी हरुमा आत्माबिस्वास नभयर पनि यस्ता नालायक पार्टी र पद्धती को पछाडी लाग्ने गरेका हुन् जस्तो लाग्छ /
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
4
दिपाल अर्यालजीको मावोबादी प्रतिको बिचार बडो पूर्वाग्रह युक्त छ/ उहाँले अरु दल को आलोचना गर्नु भएको पनि मात्र मावोबादी गलत छ भनि प्रमाणित गर्न मात्रै देखिएको छ/
गल्ति गरेको कुरा उठाएर आलोचना गर्दा सहि काम गरेकोमा प्रसंसा पनि गर्नु पर्छ/ लोकतन्त्र मावोबादी कै माग थियो/ आज दिपकजीलाई लोकतन्त्र राम्रो छ भन्ने अबशर मावोबादिले नै दिलाएको थियो/ बि पी बादमा लागेको कांग्रेस ले त् लोकतन्त्र माग्नुलाई आतंकबाद भनेको थियो/ बि पीको आदर्श बोकेको भन्नेहरुले सके सम्म त् लोकतन्त्र ल्याउने कुरा मानेकै थिएँन/ उहाँ हरु त् संबैधानिक राजा बादी भनेर राजा अंगालेरै बस्दै थिए/
दीपकजी ले बि पी को आदर्श को कुरा गर्नु अघि बि पिको पारिबारिक मित्र डाक्टर तारा नाथ शर्मा ले बि पी सिट ८ महिना नामको लेखमा बि पीले २००४ साल मा भारतमा बस्दा खेरि नेपाल कस्तो हुनु पर्छ भनि भनेको थियो भनि पढ्नु भएको भए राम्रो हुने थियो/ हामि जनताले कसरि भुल्ने बि पी बाद को पहिलो कोसेली १९५०को सन्धि हो भनेर’ बि पी बाद को उपलब्धि कोशी गण्डकी टनकपुर महाकाली सन्धि हो भनेर/
हामि जनतालाई दुख र पिडा स्वीकार्य छ/ दुख र पिडा दिने ले देस बनाउने कुरा गरे तेस्लाई पनि माफ गर्न तयार छ/ तर कहिले फर्काउन नसकिने गरि कोशी गण्डकी टनकपुर महाकाली भारतलाई सुम्पिने र १९५०को औपनिबेश बादी सन्धि को समर्थन गर्ने स्वीकार्य छैन/ सिमा मिचेको प्रमाणित भएर पनि सिमा मिचेको छैन भन्ने हरु स्वीकार्य छैन/ देस संग्लो रहन्छ र नेपालमा नेपाली भएर शिर ठाडो भएर बच्न पाउँछ भने अझै कस्तै ब्यथा भोग्न पनि तयार छ/ तर देस बेचुवा हरुलाई एक मिनेट अरु झेल्न तयार छैन/
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
57 
75
तेही कुरा त गलत छ मदन जी यहानिर / दिपक जी आफ्नै (कांग्रेस) कित्ता मा हुनुहुन्छा अनि तपाई चाही आफ्नै (माओबादी) / कित्ता बिभाजन गर्ने काम एमाले कांग्रेसले सुरु गरेर अहिले आएर माओबादी पनि तेसैमा गयो भन्ने कुरा आफ्नै सहि नै हो जस्तो लग्यो मलाई त / माओबादी ले यो बिभाजन गर्ने काम अझ बढी गरेको कुरापनि सहि नै हो / हरेकले आफ्नो अधिकार पाउनुपर्छा भन्ने निहुमा अहिले माओबादीले आफ्नो भात्री संगठन नबनाएको कुनै पनि कार्यालय छैनन् होला नेपालमा जसले गर्दा कति उधोग धन्दा बन्दै भैसके त कति बन्द हुने अबस्थामा पुग्दै छन् भने अर्को तिर कति लगानी हुने ठाउमा नहुने निश्चित प्राय देखिएको छ / बिदेशी हरु ले त लगानी गर्लान भन्ने कुरामा जैले पनि माओबादी कै सर्त अगाडी सार्छन /
सुकिला मुकिला भनेर प्रचण्ड ले भन्ने खोजेको पनि अहिले सहर बसी लै नै हो जस्तो लाग्छा मेरो बुझाइमा त किन भने काठमाडौँका जनताले अहिले को आन्दोलन मा साथ् नदिएको आफै बुझेको छ माओबादी ले र स्वोयम प्रचण्डले पनि / अब को चुनाब मा काठमाडौँ बासीले कति भोट दिने हुन् माओबादी ले त्यो त तेती बेलई थाहा होला /
जे सुकै भए पनि कसैले पनि अब कित्ता बिभाजन नगरेर जनतालाई जनता भएर बस्ने अवसर मिलैदिये कमसेकम सर्बसाधारण भएर काम गरेर खान त पाइने थियो सजिलो संग /
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
20 
5
राजु जी तपाइको कुरा १६ आना ठिक छ हाम्रा नेपालि नेताहरुले अरुलाई चोर्लागाउनुभंदा आफ्नु थैली मा साचो लगाउनु नै उत्तम होला
मन परे हरियो, नपरे रातो
2 
0
रजुक जी
तेही होयिन यहि कुरा गलत छ/ मलाई दिपकजी कांग्रेसी हो बा होयिन थाह छैन र आफु कहिले मावोबादी भईयो तेस्को महसुस समेत छैन/ सामयिक र सहि मागको समर्थन गरेकोमा मावोबादी भयो भन्नु हुन्छ भने मलाई आपति छैन/ मावोबादिलाई सामयिक र सहि कुरा उठाएकोमा मैले जस्तै समर्थन गरेर भोट समेत दिने ३०% प्रतिशत नेपालीहरु मेरै समुहमा पर्छ/
आज दीपकजी ले किटा को कुरा उठाएर नागरिकहरुमा विभेद गर्ने जमर्को गरेको छ/ मैले तेस्को बिरोध गरेको छुन/ म पार्टीको बिरोध गर्दिन/ तेस्को नेता र कार्य कर्ताको प्रबितिको बिरोध गर्छुं/ पार्टीलाई आलोचना गर्न पार्टीको घोसना पत्रमा गलत कुरा लेखिएको हुनु पर्छ/ तेस्तो त् कुनै पार्टीको घोसना पत्रमा लेखिएको छैन/ तर राम्रो कुरा लेखिएको घोसना पत्र लिएर नराम्रो काम गर्ने नेताहरु अबस्य पनि आलोचनाको पात्र बन्छ/
तर आज आफुलाई कांग्रेसी भन्नेहरु अरुलाई मावोबादी मान्छन/ यसरि नै नागरिकहुमा किटा छुटाउने हो भने नेपालको सम्पूर्ण नागरिकहरुलाई आज दुई कित्तामा छुटाउनु पर्ने हुन्छ:
क) १९५०को सन्धि देखि कोशी गण्डकी टनकपुर महाकाली एम आर पी सन्धि गर्ने गराउने, नेपालको सिमा मिचिएको प्रमाणित भएर पनि मिचेको छैन भन्ने र दिल्लीलाई प्रभु मान्नेहरुको समर्थक गर्ने/
ख) माथि उल्लेखित कुराको बिरोध गर्ने/
म ( ख) कित्तामा पर्छु र यसै कारण मावोबादी हुन् गए अर्को जन्म सम्म पनि मावोबादिनै रहने छु/ अब नेपाल र नेपाली को बिचमा कित्ता कट गर्ने पर्ने भए पहिला नेपाल र भारतको बिचमा स्पस्ट कित्ता काट गर्नु पर्यो/ यो कुरा माथि (क) कित्तामा पर्ने हरु गर्न चाहँदैन/
अहिले नेपाली जनता दुई कित्तामा विभाजित भएको देखिन्छ/ एक कितामा पर्ने हरु बहुमत को शासन गर्नु पर्छ भन्ने र बहुमतको आधारमा संबिधान बन्नु पर्छ भन्छ भने अर्को कित्तामा पर्ने हरु दलहरुको गठबन्धनमा सरकार बन्नु पर्छ र दलहरुको बिचमा सर्व सम्मति गरेर संबिधान मात्रै संबिधान बन्नु पर्छ भन्छन/ रजुक जी तेसरी कित्ता काट गरिए तपाईं आफैले आफुलाई आफैले मावोबादी भन्नु पर्ने हुन्छ है/
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
5
मदन जी को कुरा मलाइ घत पर्यो, मलाइ त माओबादीको कित्तामा ठेगान लगाइदिए, तपाई पनि पर्नु भएछ/ तपाइँ मेरो बिचारमा ति दक्षिणी प्रभुहरुको बिरोध गर्नु भाको ले पर्नु भएको जस्तो छ/ यहाँ कित्ता लगाउन वा बर्गिकरण गर्न नेताजस्ताको पछाडी जाने पर्दैन, हाम्रा दीपकजिजस्ता लेखक, तथा दक्षिणी प्रभुको सेवक ले गरिहाल्नु हुन्छानी/ याहा गरिब जनताको कुरा गर्न हुन्न, जीवन स्तर उठाउने प्रश्न राख्न हुन्न, अनि गन्हाउने भ्रस्टचारी नेताको कर्तुतको कुरा गर्न हुदैन, अरु भन्दा प्रभुको बिरोध त झन्नै गर्ने हुन्न/ आँखामा कसिंगर भईन्छ/ झन् तपाइँ आफ्नो कमेन्टमा पटक पटक ति पुराना काला इतिहाश जसमा देश बेचिए, नदि नाला बेचिए, स्वोतान्त्रताको नाममा, मित्रताको नाममा कुठाराघात गरिए, जसको दोष ति कंग्रेशी र एमालेका नेता अर्थात प्रभु सेवकलाई दिनु भो/ अपराध भाको छ/ कसलाई मतलब तपाई हामि माओबादी पार्टीमा आस्था रखौकी नाराखौ/ प्रभु सेवक विरोधीलाई उनीहरुले त्यो बिल्ला भिडाई हाल्छन/ ति प्रभु सेवक आफुलाई नेपाली भन्न लाज पचाउदैनन/ फेरी सेवा गर्दै फुर्सद नहुदा, के थाहा हुनु १९५० को सन्धिमा हामी फसेका छौँ, नदीनाला कसरि पोल्टोमा हालिदिए/ अहिलेको काल अवस्थामा ति सकिने जत्ति सन्धिहरु को परिमार्जन जरुरि छ भन्ने कुरा पाच्चे हुन्न, kasto bichhar haamro अनि kasto bidambanaa haamro/ तपाइको कमेन्टमा थुप्रै राताहरु देखियो, मैले पनि हरियो लगाउन चाहिन/ तर राता लगाउने सग तपाइको कुराको उत्तर पनि भैन/ म ति राता lagaaune harulaai samaye bhaye १९५० को sandi alikati sabhaar gari dinchhu, parbhuko सेवा baat phurshad vai padnuholaa, कसरि सन्धि maarphat tapaaika दक्षिणी prabhule chakrabhyu kelchhan haamra dailomaa: shankhaa laagchha कसरि arthyaune holaa प्रभु sewakharule/ taipani prayaash:
Article 1
There shall be everlasting peace and friendship between the Government of India and the Government of Nepal. The two Governments agree mutually to acknowledge and respect the complete sovereignty, territorial integrity and independence of each other,
Article 2
The two Governments hereby undertake to inform each other of any serious friction or misunderstanding with any neighboring State likely to cause any breach in the friendly relations subsisting between the two Governments.
1 Came into force on 31 July 1950, as from the date of signature, in accordance with article 9,
Article 3
In order to establish and maintain the relations referred to in Article I the two Governments agree to continue diplomatic relations with each other by means of representatives with such staff as is necessary for the due performance of their functions. The representatives and such of their staff as may be agreed upon shall enjoy such diplomatic privileges and immunities as are customarily granted by international law on a reciprocal basis : Provided that in no case shall these be less than those granted to persons o£ a similar status of any other State having diplomatic relations with either Government.
Article 4
The two Governments agree to appoint Consuls-General, Consuls, Vice-Consuls and other consular agents, who shall reside in towns, ports and other places in each other’s territory as may be agreed to. Consuls-General, Consuls, Vice-Consuls and consular agents shall be provided with exequaturs or other valid authorization of their appointment. Such exequatur or authorization is liable to be withdrawn by the country which issued it, if considered necessary. The reasons for the withdrawal shall be indicated wherever possible. The persons mentioned above shall enjoy on a reciprocal basis all the rights, privileges, exemptions and immunities that are accorded to persons of corresponding status of any other State.
Article 5
The Government of Nepal shall be free to import, from or through the territory of India, arms, ammunition or warlike material and equipment necessary for the security of Nepal. The procedure for giving effect to this arrangement shall be worked out by the two Governments acting in consultation.
Article 6
Each Government undertakes, in token of the neighbourly friendship between India and Nepal, to give to the nationals of the other, in its territory, national treatment with regard to participation in industrial and economic development of such territory and to the grant of concessions and contracts, relating to such development.
Article 7
The Governments of India and Nepal agree to grant, on a reciprocal basis, to the nationals of one country in the territories of the other the same privileges in the matter of residence, ownership of property, participation in trade and commerce, movement and other privileges of a similar nature.
Article 8
So far as matters dealt with herein are concerned, this Treaty cancels all previous Treaties, agreements, and engagements entered into on behalf of India between the British Government and the Government of Nepal.
Article 9
This Treaty shall come into force from the date of signature by both Governments.
Article 10
This Treaty shall remain in force until it is terminated by either party by giving one year’s notice.
DONE in duplicate at Kathmandu this 31st day of July १९५०
अब यो “माओबादी अनन्ते” बेसी जान्ने हुन खोज्यो भन्नु होला, मैले कुनै प्रतिक्रीयालाई लियेर गिदि दुख्aauन्न/ अनि mysansar team लाई अलिक शब्दहरु पाच्ये नभये, माफि चाहन्chhu. yestaa sabdaharuko prayog जरुरि nai bhayekole lekheko hu.
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
0
अनन्त जी
म मावोबादी कार्यकर्ता होयिन तर तिनको समसामयिक उचित मागको समर्थक भने पक्कै हो/ १२ बुदे सम्झौता पछी मावोबादी र सुध्रिन्दै आएको छ र रास्ट्र्बादी माग हरु उठाउँदै आएको छ/ तेस्को बिपरित २२ दलको गठबन्धनले बाधिएको दलहरु झन् झनै भारत परास्त हुँदै गईरहेको छ/ तिनीहरुको बिरोध गर्दै छुन/ अहिले नागरिक अधिकार र जनमतमै रातो टिक परेको बेला मेरो बिचार माथि रातो टिक परेकोको केहि माने छैन/
मैले १९५०को सन्धि पढेको छुँ/ आर्टिकल १ मा दुई मुलुकले यक अर्काको अस्तित्वोको सह अस्तित्वो मान्ने भनेता पनि भारतले नेपाल स्वोतन्त्र रास्ट्र मानेको थियो बा थिएन भनि भारत सिट त्यो सन्धि गरेको ५ बर्स पछी नेपाले रास्ट्र संघको सदस्य बन्न खोज्दा भारतले नेपाल नै उनीहरुको मिलाउन बाकि भुभाग भएको दावी गरेर नेपाललाई रास्ट्र संघ को सदस्य बन्न मा बिरोध गरे बात स्पस्ट नै हुन्छ कि भारत कस्तो नेपाल चाहन्छ भनेर/ म यहि कुराको बिरोध गर्छुं/ भारत छिमेकी मुलुक हो र भारतीय सिट सम्भंद छ/ येस्मा बिबाद छैन/ भारतीय नागरिकहरु सिट पनि बैर भाव छैन तर नेपाल र नेपाली भारतीय जस्तै बन्नु पर्छ भन्ने भारतीय राजनीति र तेस्को समर्थन गर्नेहरु सिट बिरोध छ आपति छ/ मलाई राजाले देश चलाएकोमा पनि सह्य हुने छ/ सेनाले चलाए पनि सह्य छ/ कुनै पनि दले चलाए पनि सह्य छ तर नेपाल र भारतको बिचमा पाँच शिलको आधारमा सम्भंद कायेम होस् भनि चाहन्छु/ भारत सिट जति नेपाल भर पर्नु पर्छ भारत पनि नेपालको जल श्रोतमा त्यो भन्दा बढी भर पर्नु पर्ने उसको बाध्यता हो/ तर सरकार कम्जोर भएको अबस्थामा नेपाललाई ठग्ने भारतको प्रबिती ठिक छैन/
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
0
साथी अस्ति को लेख को कमेन्ट पढेर सारै तर्सेको जस्तो छ. आज अलि कम मावोबादी भएको छ. यो लेख केहि हदमा निस्पक्ष्य छ. दीपक बाट खगेन्द्र संग्रौला ले नि केहि सिक्ने कि?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
16 
6
यो लेख राम्रो लाग्यो/ अब नेपाली जनता लाई मुर्ख बनाउने प्रायस नगर्न माओबादी लाई सुझाब दिन्छु/ जनता जनता को बिचमा बिभाजन उत्त्पन्न गरेर आफ्नो राष्ट्रपति बन्ने सपना नदेखे हुन्छ प्रचंड कामरेड ले/
हामी सबै नेपाली हरु एकजुट भयर देस बनाउनु पर्छ / कमल सिडनी
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
18 
6
मलाई पनि एकदम मन पर्यो | गहन दृष्टीले बिस्लेषण गर्दा, दूधको दूध पानीको पानी बराबर लेख्नु भा-को रहेछ |
मन परे हरियो, नपरे रातो
12 
2
सबैनेपाली कमरेड नहुन पनि सक्छन सबै भन्दा दुर्भाग्ये पूर्ण कुरा हाम्रो नेपाल फुड्बल गराउन नेपाली जनता फुड्बल सबै पार्टीको नेता खेलाडी जसले हानेपनी गोल हुने भाको छ उदाहरण हातिको देखाउने दात लोकप्रिय सब्द जनता भित्रि चपाउने दात पार्टीको स्वार्थ येसरी जनता सब्द प्रयोग गरेर नेपाली राजनीति खेति ठुलो भाको छ तर राष्ट्रको र जनताको आबस्येकता नेपाल आमाको दुइ सन्तान हराएर रोहिरहेकी छिन सान्ति छोरी बेपत्ता छिन विकास छोरा मर्योकी जिउदै छ खोजि छैन बिदेसी नेपाल आउदा बिकासको मूल देखेर घुटुघुटु थुकनिलेरा जान्छन बेरोजगारी नेपाली लाई राजनीतिमा लगाका छन् राजनीतिमा नलाग्ने बिदेसमा अर्काको दासबन्न पठाका छन् सिप जोस जागर बन्दक बनाएर बिदेसी संग टोपी थापेर केकेन गरि भन्ठानेका छन् हामी कति भाग्य मानी नेपाली विचार गर्नुस हामी कुन्चाही कमरेड ???
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
40 
5
माओबादी को एस प्रकार को प्रवृति ले कुनै दिन यो देश ले सारै ठुलो बिचलन भोग्नु पर्ने छ. चाए माओबादी सरकार मा होस् चाए बिपक्ष्य मा नै रहोस अथवा सकिएर नै किन नजाओस. जनता को मनमा यिनीहरुले एड्स भन्दा पनि संक्रामक भाईरस खोपीदिएका छन् त्यो हो इर्श्या. सोझा जनता लै बहकाएर माओबादी ले यो देश मा ठुलो फुट लौने छ. येस को नतिजा हामी सबै जनता ले फेरी आर्को १०० वर्ष सम्म भोग्नु पर्ने कुरा लै सहजै नकार्न सकिन्दैन.
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
17 
5
हे नचाहिने बक-बक गर्यो बस्यो हन हैन हौ पत्रकार मित्र ज्यु नेतालेता बोल्यो बोल्यो सकियो, फेरी तपाई हरु पत्रकार हरुले चाही किन झन् उतौलो पारामा चर्चा परिचर्चा गरिराख्नु परेको?अरु समाज नाभाद्कौने खालको समाचार लेखनालाइ तपाई पत्रकार मित्र ज्यु हरुको हात चल्देइना? बोल्नेले बोलिहाल्यो फेरी तपाई हरु पनि किन घाउमा नुन चर्कनु हुन्छा ? तपारतुइयाको खबर लेख्यो बस्यो समाज भड्काउने त यस्ता समाचारले हो ताकी नेताको भासन त सिमित ले सुन्छन झन् यस्ता समाचारले त समाज धरै भद्कौछा
मन परे हरियो, नपरे रातो
6 
7
मलाई यो लेख सारै मन पर्यो, मेरो बिचारमा कुनै पनि राजनीतिक पार्टी को कित्ता अवसरबादी खालको हुनुहुँदैन स्पस्ट हुनै पर्छ, व्यक्तिगत स्वतन्त्रतालाई हस्तछेप गर्न मिल्दैन, जस्तो कि कोहि कसैलाई राजनीति पटक्कै मन पर्दैन, तेस्त मान्छेहरु स्वतन्त्र रुपले जिउन चाहन्छन, जय होस् सबैको !
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
5
चुनाबमा लाइन लामो भयो भनेर भोट हाल्न जान धौ मान्ने कांग्रेसी कार्यकर्ताहरु र चुचे टोपी लाएर एघार मैना बानेस्वरमा जय नेपाल जय नेपाल गर्ने अनि एक मैना जिल्लामा जाने कांग्रेसी नेताहरु!
दुइ ढुंगाको बिचको तरुल झैँ एताबाट कांग्रेस र उताबाट माओबादीले चेपेर
चोइटिएको, लिंग बिहिन भन्ने उपनाम पाएको एमाले!
र नयाँ जोश र उग्र नारा सहित आएको , तर अनुभब बिहिन माओबादी जसले
बहुदलीय व्यवस्था प्रतिको प्रत्यभूति अझै दिन नसकेको र बर्गियतालाई ओझेलमा राखेर
जातियाको नारा लिई छेकारो काट्न खोजेको!
सुझाब:
कांग्रेसीलाइ– ११ मैना जिल्लामा,एक मैना काठमाडौमा
एमालेलाई- छिटो से छिटो नयाँ पहिचानको खोज
माओबादीलाई — पालो तिमीहरुकै हो तर जानेनौ! सिस्नुले चाक पुछ्नु हुदैन क्या!
जनताको मन जितेउ भने तिमीहरुलाई धेरै पूजीपतिको चन्दा
पनि आवस्यक हुदैन! ओबामाले पनि करोडौ जनताबाट १०-२० डलर गर्दै इन्टरनेट बाट उठाएर जित्या हो!
१. बाबुराम भट्टराई जस्तै त्यागी बन, अनि टुडिखेलबाट सपथ खाउ कि (पद्मरत्न तुलाधरले झैँ) तिम्रा मन्त्रीहरुले तलब नलीइकन काम गर्छु भनेर! आखिर देश बन्दछ भने तिमीहरुले साधारण जिबनशैली अपनाए के हुन्छ र? इतिहासले तिमीहरुलाई जय जयकार मनाउने छ! मन्त्रीहरुले यो अभियान सुरु गर्ने हो भने, तलकाहरुले घुस खान र भ्रस्टाचार गर्न मुस्किलै पर्दछ!
२. बहुदलीयताको प्रत्याभूति देउ- यसो भयो भने मध्यम र उच्च मध्यम वर्ग समेत तिमीहरुको कित्तामा आउने छ!
३. पिछडिएका वर्ग र छेत्रलाई लक्षित गरेर आर्थिक योजना हरु लागु गर!
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
25 
7
कथित् बुद्धिजीवी, अधिकांश कर्मचारी, लगभग सबै संचार माध्यम (टिवी, अखबार, रेडियो) कुनै दल तथा भारतीय मुखी हुनु एसको परिणाम हो | जसले गर्दा जनतालाई नाचाहिकन पनि यो र त्यो पार्टी भित्र राख्ने गरिन्छ | येही माई सन्सार मा कमेन्ट लेख्दा मानिस हरु यो एमाले, यो कांग्रेस र यो माओबादी भनेर ब्यङ्ग हानिन्छ | स्वतन्त्र रूपले अवस्था लै विश्लेषण गर्दा यो माओ को चस्मा लगाएको भनि भन्छन जो आफै कुनै पार्टी को चस्मा लगाएको हुन्छ र धेरै जसो उनीहरुको चम्चागिरी गरेर कुनै पोस्ट मा सिर्जित भै राखेका हुन्छन | बिशेषत: कथित् बुद्धिजीवी, अधिकांश कर्मचारी, लगभग सबै संचार माध्यम (टिवी, अखबार, रेडियो) को हाली मुहाली ले गर्दा जनमानस मा गलत समाचार सम्प्रेषण हुने गर्छ र तेसैको लै लै मा जाने र कतिपय अहिले को अवस्था मा समाचार प्रति प्रकाशित लेख प्रति सशंकित हुने पनि गर्छ जसको फलस्वरूप कहिले यो कित्ता त कहिले त्यो कित्ता मा बिभाजन गर्ने हुन्छ |
शान्ति सभा ले आम हड्ताल फिर्ता लिन आग्रह गर्यो, सरकार लाई पनि राजिनामा दिन लाई भने | आम हड्ताल स्थगित भयो, तर माकुने र ओली को बोलि झन् चर्को भयो | अब शान्ति सभा गर्ने हरुले भन्न सक्नु पर्यो गतिलो संग, एउटा पछ्ले स्थगित गरे पछी अब सरकार को दाईत्व हो राजिनामा दिने | आखिर मा दुवै पछ ले राजिनामा नै मागेको स्पष्ट हुन्छ | आम हड्ताल मा तेत्रो जनसागर छ -छ दिन सम्म उर्लेको छ , के तिनी जनता होइनन? के सबै माओबादी कार्यकर्ता भन्न सुहाउछ ? के जनता भनेको काठमाडौँ मा बस्ने हरु मात्रै हुन् त? ताकी सरकार काठमाडौँ बासी उर्ले पछी मात्र सत्ता परिवर्तन हुने ! यो गलत नजिर पालेर बस्नु ठीक होइन |
जसरी शान्ति सभा मा नेतृत्व गर्ने हरु ले आमहड्ताल स्थगित गराउन सफल भए तेसरी नै सरकार लाई राजिनामा गरौँ ससक्त भूमिका खेल्नु पर्ने उनीहरु को दाईत्व हो | होइन भने सबैले यो बुझ्नु जरुरी हुन्छ कि यिनीहरु शान्ति सभा को नाम मा तेही सरकार को खोल ओढेका स्यालहरु हुन् (कथित् बुद्धिजीवी, अधिकांश कर्मचारी, लगभग सबै संचार माध्यम) जो काठमाडौँ को नाम मा आफ्ना स्वार्थ पुरा गरि रहेका छन् | अनि एस्तो बेलामा राजनीतिक दल को मात्र होइन, हामी जस्ता स्वतन्त्र नागरिक ले पनि सुकिला मुकिला, मैला, आदि इत्यादी भनि भन्नु पर्ने हुन्छ र हामी पनि आफ्नो बस्ने थलो अनुसार भएपनि नभए पनि कुनै न कुनै वर्ग मा पर्छौ | एस्तो बेला मा सबै जना चेतनशील हुनु पर्ने हुन्छ बिशेषत काठमाडौँ बासि पनि |
सुमन मानन्धर
(जापान)
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
15 
14
अब एसको (माओबादी ) अनि देश को बिग्रदो स्थिति को सहि औसधि क हो त???
कोइ छ ???
कोइ छ???
सबै लै काम दिन सक्ने कुनै दुरगामी प्रोजेक्ट छ कोइ संग>>>
सबै लै काम हुदो हो त कोइ पनि लाग्दैनन् प्रचण्ड को पछाडी ycl बनेर, न त कोइ लाग्छ काँग्रेस बनेर, न नै मधेसी , एमाले बनेर न नै राजाबादी बनेर.
सबै लै काम को नया प्रोजेक्ट ल्याऊ ये नेता, अनि ये सरकार.
बेरोजगार युवा लै बन्दुक र लाठी हैन काम देउ !!!
अनि हेर नेपाल के हुन्छ भनेर अब को १० वर्ष पछि.
जय देश.!!!
मन परे हरियो, नपरे रातो
15 
2
धेरै राम्रो कुरा अब येही कुरा मा पनि आफ्नो आफ्नो कित्ता देख्नु हुनेछ साथी हरु ले . कुनै कित्ता बिना को लेख लग्यो धन्यबाद .
मन परे हरियो, नपरे रातो
5 
2
फेरी आर्को फोहोरी खेल हुँदै छ , धनि र गरिब को | तर के थाहा उनिहरु लै, तेही सहर का सुकिला लुगा लाउनेले गर्दा गाउँ का मान्छे ले पढ्न, खान र लाउन पाएका छन् | तपैले त जनता लै हातमा बन्दुक र पेटमा गोलि बाहेक क नै दिनुभएको छ र | सम्जनुस, खोक्रो भासनले देश मा बिकाश औदैना |
मन परे हरियो, नपरे रातो
9 
3
अति उतम , धेरै राम्रो लेख छ धन्यवाद
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
51 
23
हुनत विचार राम्रो आफ्नो, श्रीमती राम्री अर्काकी भन्छन | दिपकजीको विचार आफ्नो ठाउमा ठिक होला | मेरो विचार मेरो लागि ठिक होला | अरुका विचार अरुका ठाउमा ठिक होलान | भिन्न व्यक्ति र भिन्न समुहमा भिन्न विचार हुनु स्वोभाविक पनि हो आजको विकसित समाजमा | तर एउटा पृथक विचारधारामा विस्वास गर्न्ने स्थापित समुहलाई आफ्नो विचार त्यागेर अरुको टाँगामुनि छिर भन्नु चाही उपुक्त हुन्न | कि त आफु पनि अरुको टाँगामुनी छिर्न तयार हुनुपर्यो | कि त सबैले अरुको स-अस्तित्व स्वीकार्न सक्नु पर्छ |
म जस्ता, दिपकजीले उल्लेख गरेका कुनै पनि कित्तामा नपर्ने स्वतन्त्र व्यक्ति त तपाइको एकपक्षीय, कुनै एक वादको पक्षेपोषण गरेको लेख सग सहमत हुन् सकिन भने तपाइकै शब्द सापट गरि भन्नु पर्दा बिभिन्न कित्ताका व्यक्तिका सामु यो लेखको औचित्य के ?
मन परे हरियो, नपरे रातो
0 
0
दीपक जी को कुन कित्ता मा भन्ने कुरा २०४८ को चुनाव मा काँग्रेस को बिजय पछी नै स्पस्ट भएको थियो, तेती बेला मावोबादी को नेपाल मा जन्मै भएको थियन , तेती बेला तपाई कहाँ हुनु हुन्थ्यो , आज आएर तपाई आखा खुले ?? तेतिबेला घर का परिवार का सदस्य समेत कित्ता कित्ता मा बाडिएका थिए / चिया पिउने होटेल हरु congressi र comunist मा विभाजित भएका थिए, कति त पति-पत्नी को पारपाचुके भएको थियो/
मन परे हरियो, नपरे रातो
12 
2
दीपक जी को कुन कित्ता मा भन्ने कुरा २०४८ को चुनाव मा काँग्रेस को बिजय पछी नै स्पस्ट भएको थियो, तेती बेला मावोबादी को नेपाल मा जन्मै भएको थियन , तेती बेला तपाई कहाँ हुनु हुन्थ्यो , आज आएर तपाई आखा खुले ?? तेतिबेला घर का परिवार का सदस्य समेत कित्ता कित्ता मा बाडिएका थिए / चिया पिउने होटेल हरु चोन्ग्रेस्सी र comunist मा विभाजित भएका थिए, कति त पति-पत्नी को पारपाचुके भएको थियो.
मन परे हरियो, नपरे रातो
4 
3
मा चाहि ‘मैला’ को कित्तामा (७ नं को कित्तामा ) है Deepak जी :
फेरी ‘सुकिला’ बुद्धिजीबिका नाम मा…..
१. जन-युद्धको बेलामा तापैहरुको $ को सूती-खेतिमा राम्रै उब्जनी भा’को थियो, तेसैले माओबादी शान्ति-प्रक्रियामा आएपछि तेस्मा धमिरा लाग्यो/ अनि फेरी गृह-युद्ध मच्च्यो भने फेरी त्यो खेति फाप्छ भन्ने भ्रममा हुन् हुन्छ/ अबको आन्दोलनले सूदी खेति मा डडेलो ल्याउछ , हेक्का होस्!
२. काठमाडौँ का ‘सफा’ (मनका मैला) केहि तथाकथित बुद्धिजीबिहरुलाइ जन-युद्दको राप-तापले छोएकै थिएन, बरु फाइदा थियो / युद्ध कति पीडादायी हुन्छ भन्ने कुरा वहाहरुलाई हालका दिन सम्म था छैन/ युद्दका कारणले रोल्पा-रुकुमजस्ता युद्द प्रभवित जिल्लामा जाने रकम समेत कांग्रेस-एमाले-ज्ञाने सरकारले काठमाडौँ लगाएत का केहि शहर चिल्लो पार्न, गल्लि-गल्लि पिचगर्न र सम्भ्रान्त-वर्ग को बस्ति बिकास गर्न खर्चियो/ तेसैले युद्द त काठमाडौँ जस्तालाइ मुनाफा भयो/ अब त्यो दोहोरिने छैन!
३. तेस्रा थरि बुद्धिजीबि जो ‘तस्कर-बुद्धिजीबि’ धमला-मार्का वा दलाल -पूजीपति (रास्ट्रीय -पूजिपतिलाई भनेको होइन है ) हुन् , युद्द भो भने हतियार ब्यापार गर्न पाइन्छ भनेर माओबादीलाई खुइल्याउन लागेकाछन , ताकी उसलाई युद्दमा धकेल्न सकियोस !खबरदार अबको युद्दमा हतियारको वसार-पसार गर्न दिइने छैन!
4. चौथा थरी बुद्धिजीबि (अन्यायी-बुद्धिजीबि) शम्भु थापा -टिकाराम,-भिमार्जून – मार्का : नया नेपालमा/जनताको शासनमा अन्यायको पक्षमा वकालत गर्दा हुने दुस्परिणाम बाट भयभित छन् / तेसैले उनीहरु ‘झुम्रे ‘ जनता काठमाडौँ मा आएर न्याय मागेकोमा आगो भा’का छन् ! अब यो चल्ने वाला छैन, समय मा नै बुझ्नु राम्रो!
5. ‘CIA’ र ‘र’ का mission-बुद्धिजीबि: जस्तै कुलचन्द्र गौतम , प्याकुरेल brothers (इन्सेक), कनक /कमल दीक्षित , सुदीप पाठक, नारायण waagle , अर्जुन कार्की (NGO -वाला): वहाहरु त यहि mission-काम मा खटाइनु भाको छ / आफ्नो खुफिया संगठनको काम गर्ने पर्यो नि . ….नूनको सोझो, धनको बर्सा …!! तर एकदिन रत्नपार्कमा नंग्यौलान नि है जनताले!
6. हावा-बुद्दिजीबी : केहि स्व-नामधन्य पत्रकारहरु /वकिलहरू येस्मा पर्छन . जानेर -नजानेर मुक्ति आन्दोलनको बिरोध गर्छन / यी स्याल हूंया खाले हुन्…यी अलि अलि पैसामा पनि बिक्छन / एस्त खाक्ले च्याउ उम्रेसरी भा’का हुनाले नाम लिएर साध्य छैन/ media sector मा काम गर्ने, एमालेको NGO मा काम गर्ने येस्ता धेरै छन्/
तर अब हुने जन्-युद्द गाउमा नभई शहर epicentre हुन्छ र येस्ताखाले बुद्धिजीबिहरुले ऐले जसरि सूती-खेतीबात कुम्ल्याको गाढ़-धनको प्रयोग गरि विलासी जीबन बिताउने अवस्था न -आउने कुरा तिर यिनीहरुको ध्यान जानु र आफुला रुपान्तरण गर्नु आफ्नो र नेपाल आमाको समेत भलाइ हुने देखिन्छ /
१ देखि ६ नम्बर सम्मकालाइ साझा नाम दिन सकिन्छ “सुकिला -बुद्धिजीबि”
7. मैला-बुद्दिजीबी : गरिब –गुरुवाहरुलाई/deshlaai माया गर्ने बहु -संख्यक जनताको भलोमा हात -कलम -मुख -बिचार -कला चलाउने बुद्धिजीबि: जस्तै , खगेन्द्र संग्रौला , युग पाठक , देवेन्द्र राज पाण्डे , सुन्दर मणि दीक्षित , श्याम श्रेष्ठ , दा . लोक राज बराल , कृष्ण खनाल , कृष्ण पहाडी, दुर्गा लाल श्रेष्ठ (आनी छोंग ले गाउने गीत लेख्ने -कबि ), अभि सुबेदी , हरि गोविन्द लुइँटेल , रामेश -रायन , JB टुहुरे , कुन्ता शर्मा , धिरेन्द्र प्रेमर्षी , चैतन्य मिश्र , आदि -इत्यादी ……
यिनीहरु युद्द-बिरोधि र चेतनाका सम्बाहक, सम्ब्रिदीका पक्षधर हुन् , तेसैले आजको कठ -पुतली सरकारले भाउ दिएको छैन ..ज्ञाने -कालमा जस्तै ; हेलामा परेका छन् तर अस्ति ‘काठमाडौँमा आएर फोहर-गर्ने झुम्रे जनता’ का मनमा मजासंग बसेका छन् / उनीहरु को
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
24 
27
तिमि अली बिकट ठाउमा जन्मेयेरा हो कि के हो अली झुर कुरा गर्दी रहेछौ . सबै को ठेग्गा तिमि ले नै लेयेकी रहेछौ . धरै खुसि लग्यो. सुकिलो हुनु धनि हुनु मिहनेती हुनु कुनै आपराध
होईन . के गर्नु पक्कै तपाई मेरो दिदि नै हुनु पर्छा ऊमेरमा कसरि यी धमिरा लागिसकेका किताब पदना थाल्नु भयो. यो त खाले सिसि पुरानो कागज लाई बेच्ने बेला भएका किताब हुन्. तर तपाई को गाली गर्ने बानि चाही मन पर्यो ..क्या दामी ,,, कम्युनिष्ट हरु दामी सपना देक्छा . साला नेता हरु लाई नै भगवान मानेर ,,,वा वा वा सीला तिमीले यीस्ता नेताहरुका लागि सारा नेपाली दाजु भै दिदि बहिनि लाई गाली गर्दै छौ . हाना एती भनि बिस बमन गर्ने गरि कसले तिमि लाई ऊल्कायो. यथार्थ लाई एती सजिलै नबिर्स. मलाई माया लाग्छ सायद तिमि ले पनि ऊचित आवसर पाएको भए आरुले जस्तै आधुनिक विचार आन्गल्थेउ .
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
5
हाम्रो देशमा राजनीतिमा दलीय स्वार्थ हाबी भएको कुरो आज कसैले नकार्ने सक्दैन / यसको दुरगामी परिणाम स्वरूप जनताहरु कित्ता कित्तामा विभक्त भै चाहे बर्ग शंघर्षको नाममा होस् चाहे अन्य कुनै संघर्षको नाममा नेपाली नेपाली बिचमा भिषण युद्द निश्चित प्राय नै छ / त्येसैले म त भन्छु बहुदलीय राजनैतिक प्रणाली नै हालको निमित्त उपयुक्त नै छैन यस्ले समाजमा गुट र फुटको निर्माण गरि सबैको हार हुने युद्द बाहेक अरु केहि पनि दिदैन यो तितो यथार्थ हो तर कसैलाई पनि नपच्ने (खास गरि नेताहरुलाई) / ४६ साल पछी को दिनहरु मा कांग्रेस र कम्युनिस्ट बिचमा एउटा खाडल नै बन्यो, गाउ-गाउ-टोल टोलमा कांग्रेस ले कम्युनिस्टको र कम्युनिष्टले कांग्रेसको पानी बारेको घटना हामीले बिर्सेको छैनौ / हाल त्येसैको नया सस्करण स्वरूप माओबादी र माओबादी इतरको रुपमा पानी बारा-बार मात्र होइन युद्द मोर्चा को अग्र पंक्तिमा खटिएको २ बिरोधि सेना को जस्तो हालत छ हाम्रो समाजको / यसो हुनुमा अपरिपक्क समाजमा दलीय राजनीतिको प्रयोग हुनु हो यो कुरो लाइ हिजो बि. पी. ले पनि बुझेनन् , मदन भण्डारीले पानी बुझेनन् र आज प्रचण्डले पनि बुझेनन् वा कम्तिमा पनि बुझ पचाए /
हो मैले भन्नु खोजेको नेपालमा निर्दलीय व्यवस्था अन्य कुनै व्यवस्था भन्दा उपयुक्त हुनु सक्छ कम्तिमा पनि हिजो को वा हाल को अवश्थासम्म /
केहि समयको लागि वा कम्तिमा पनि नेपाली समाज बहुदलीय प्रणालीको निमित्त उपयुक्त नभए सम्मको लागि चाही, गणतन्त्र, संघियता, धर्म निरापेक्ष्य्ता, मानब अधिकार सहितको दलविहीन संसद (प्रतक्ष्य निर्बाचित) र योग्यता पुगेको सांसदहरु भएमा हालको जस्तो गतिरोध हामीले सायदै भोग्नु पर्छ होला /
जय नेपाल
हिमाली
मन परे हरियो, नपरे रातो
14 
2
चाहे काँग्रेस होस् चाहे ए मा ले चाहे अरु कुनै पनि राजनीतिक दल होस् सबै ले धेरै पहिला देखिनै नेपाली जनतालाई कुनै न कुनै रुपमा भिभाजन गर्दै आएका हुन् / तर त्यो खाली तेही पार्टी बिसेसको बिभाजन थियो / तेस्मा नेपाली जनताले साच्चैनै आफु बिभाजन भएको महसुस गरेका थिएनन् / तर अहिले माओबादी उसको सोचाई अनुरुप को गणतन्तिरिक् नेपालमा आइपुग्दा भने समग्र जनतालाई नै आभास हुने गरेर जनतामा विभिन्न किसिमले बिभाजन ल्याइरहेको छ / उ divide and rule को theory लगाएर जनतामा कहिले नेवारी र गैर नेवारी भनेर फुट हाल्न चाहन्छ त कहिले गाउ र सहरका भनेर फुट हाल्न चाहन्छ / उ खाली उसको काममा समर्थन गर्नेलाइ नेपाली देख्छ त उसको बिरुद्द जनता लै गारो भयो भनेर नेपालको झन्डा बोकी आवाज उठाउनेलाई गैर नेपाली वा घुसपेठिया देख्छ / आफु बाहुन भएर नेवारी समुदायलाई बाहुन बाद बुरुद्ध उकास्छा / आफु कोट र कपाल मा जेल लगाएर निमुखा सोझा जनता लाई सुकिला मुकिला र झुत्रे झाम्रे भनेर विभेद गर्छ / के माओबादीलाई एकोहोरो चस्मा लगाई संसार हेर्न हामीले वा हाम्रो बेबस्थाले मात्रै बिबस बनाएको हो ? के तेस्मा उनीहरु को भित्रि स्वार्थ छैन त ? के हाम्रो संस्कार र चलिआएको बेबस्था तेती गए जुग्रेको छ जसको पुन निर्माणको लागि हामीलाई १३००० नेपाली को रगतको बलिदान चाहियो ? के माओबादी सरकारमा गएनन् र ? के सरकारमा गएपछि उनीहरुले देस विकास र जनताको हीत को लागि केहि कार्य गरेत ? यदि यी कुरा हरु भएनन् भने हामी संग पहिलेनै भएका निकम्मा काँग्रेस र ए मा ले थिए हामीलाई यो हिन्स्रात्मक माओबादी किन चाहियो ? अनि माओबादी जन्माउन हामी कसरि दोसी भयौं अनि कसरि हाम्रो बेबस्था दोसी भयो ? तेसैले माओबादी समर्थक साथी हरुले एकचोटी राम्रो संग सोचेर आगामी कदम उठाउनु होला /
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
3
दीपक जी, यो कित्ता भागबण्डा माओबादीको सत्रु खोज्ने प्रयास मात्रै हो, किनकि , माओबादी हाउगुजीको राजनीति बाहेक अरू गर्न जान्दैन !
माओबादीलाई आफु बलियो हुन, एउटा सक्तिशाली सत्रु चाहिन्छ ! जब देश मा बिरेन्द्र राजा थिए, जनयुद्द को उचाई कहाँ थियो त्यो सबैलाई थाह छ !
जब ग्यानेद्र राजा बनेर आयो, उ बिरेन्द्र भन्दा सक्तिशाली बन्न खोज्यो र …माओबादी को युद्द एकाएक उचाइमा पुग्यो !
जब ज्ञाने को पतन भयो, माओबादीले गिरिजालाइ (जो तेतिबेला सक्तिशाली थियो) सत्रुको ठाउमा राख्यो र संबिधान सभा निर्वाचनमा अर्को उचाई लिन पुग्यो !
बिगत २ बर्ष देखि, माओबादी एक सक्तिशाली सत्रु को खोजीमा छ ! कटुवाल (जो देश को सेना प्रमुख थियो) लाइ सत्रुको रुपमा दर्ता गर्न खोज्दा आफै सडक मा पुग्यो ! तेस्पछी माओबादी सत्रु बिहिन बनेको छ !
तेसैले कहिले रास्ट्रपति, कहिले भारत कहिले माकुने लाइ सत्रु मान्दै कार्यकता तताउने बाहेक केहि गर्न सकेको छैन !
माओबादीको सत्रु जति फितलो हुन्छा माओबादी तेतिनै कम्जोर हुन्छ, अहिलेको माओबादीको सत्रु माकुने हो (जो २ ठाउँ बाट चुनाब हरेको र पार्टीमा कुनै कार्यकारी पद नभएको मान्छे हो ), तेसैले अहिले माओबादीको गति पहिला को जस्तो हुन नसकेको हो !
माओबादी देश भित्रै तेस्तो एउटा सत्रुको खोजीमा छ जसले उसलाई अर्को उचाइमा पुर्याओस र एकतन्त्रीय संबिधान लेखना पाइओस् !
मन पराइएको प्रतिक्रिया। तपाईँलाई नि:
38 
6
लेखक महोदय पहिला तपाई नै भन्नुहोस तपाई कुन कित्तामा हुनु हुन्छ त्यसपछी छलफल गरौला हामि सबै कुन कुन के के कित्तामा पर्छौ छन् नि मावोबादी, कांग्रेस,एमाले ,फोरम यी सबै त बलात्कारी हरु हुन् मौका मिले आफ्नै आमालाई कुर्सिको निम्ति पराईको हातमा हासी हासी सुम्पिदिन्छ्न !!
मन परे हरियो, नपरे रातो
8 
5
Finally, someone has written a well balanced commentary.
मन परे हरियो, नपरे रातो
6 
3
दिपक जी, तपाइको कांग्रेश बि पी को समाजबाद भन्दै काम चाहि लुतातान्त्रिक खाओबाद मा गएपछि के गर्ने ? कागजमा के लेख्ने भन्ने भन्ने कुरो ठुलो होइना? कागजमा त एमाले पनि कम्युनिस्ट हो नि ?
गरमागरम बहस। तपाईँ के भन्नुहुन्छ?
13 
5