यो साइटमा भएका सामाग्रीहरु व्यवसायिक प्रयोजनका लागि कुनै पनि हिसाबले टेक्स्ट, फोटो, अडियो वा भिडियोका रुपमा पुनर्उत्पादन गर्न स्वीकृति लिनुपर्नेछ। स्वीकृतिका लागि salokya@mysansar.com मा इमेल गर्नुहोला।
eXTReMe Tracker

के यो मलमास पतिको मुखसमेत हेर्न नमिल्ने कडा हो?

बुधबारदेखि मलमास सुरु भएको छ। यसलाई पुरुषोत्तम मास वा अधिकमास पनि भन्ने गरिन्छ। मलमासमा पूजापाठ, पवित्र कामहरु नगर्न भनिन्छ। त्यसैगरी सबैभन्दा बढी चर्चा चाहिँ लोग्ने र स्वास्नी सँगै बस्न हुन्न भन्ने छ। यो सम्बन्धमा फिनल्यान्ड निवासी जान्हबी हमालले लेखेको ब्लग June 22nd, 2015 मा प्रकाशित भएको थियो। अहिले मलमास सुरु भएको बेला सान्दर्भिक भएकोले […]

आइएस्सी भन्दा बीएस्सी पढ्न दुई रुपैयाँ महँगो : ५७ वर्षअघिको कलेज शुल्क

आजभन्दा ५७ वर्षअघि अर्थात् विक्रम संवत् २०१८ सालमा सरकारी कलेजको मासिक शुल्क कति थियो होला? अनुमान लगाउन सक्नुहुन्छ?

तपाईँले अनुमान गर्नुभएको रकम भन्दा बढी भयो कि घटी? हेर्नुस् त्यतिबेला निस्किएको नेपाल गजेटको सूचना।

त्यतिबेला आइए र आइकम भन्दा आइएस्सी पढ्न दुई रुपैयाँ महँगो रहेछ। अनि आइएस्सी र बीएस्सीको शुल्कको फरक पनि दुई […]

चरित्रहीन, झन् चरित्रहीन र फूलनदेवी : नेपाली नारीका तीन ‘अतिवादी’ भूमिगत आन्दोलन सम्झनुभएको छ?

पृष्ठभूमि : महिला दिवस सकिएको बेला यो सालोक्यलाई के महिलाको कुरा खोतल्न सकसक लाग्या होला भन्ने लाग्यो होला तपाईँलाई। आज एक जना खतरै महिलावादीसित कुरा हुँदा बिचरीलाई ‘चरित्रहिन चेली’ भनेको के हो नै थाहा रहेनछ। त्यसैले पुराना कुरा सम्झाएर महिलाका तीन अतिवादी भूमिगत आन्दोलनको विषयमा सम्झाउँ भनेर यो ब्लग लेख्ने जमर्को गरेको हुँ।

[…]

६६ वर्षअघि छापिएको गृह मन्त्रालयको सूचना – फिल्म सरकारले नै ल्याउँछ

अहिले काठमाडौँमा मल्टिप्लेक्सको चलन छ। अर्थात् एउटै भवनमा धेरै हलहरु। विदेशी फिल्महरु पनि निजी कम्पनीले मगाउँछन्। तर आजभन्दा ६६ वर्षअघि अर्थात् विक्रम संवत् २००८ मा राजपत्रमा छापिएको गृह मन्त्रालयको एउटा सूचना भने रोचक छ। त्यसमा चैत १ गतेदेखि सरकारले नै फिल्म ल्याउने हुनाले कसैले नझिकाउनु होला भनिएको छ।

त्यसैगरी ३५ प्रतिशत मनोरञ्जन कर […]

१५० वर्षअघि यस्तो गजबको थियो वसन्तपुर, ९० सालको भूकम्पपछि के-के हरायो हेर्नुस्

हिजो होलीको लागि वसन्तपुरमा चीर गाडियो। चीर गाड्ने ठाउँ नजिकै गद्दी बैठक छ। भूकम्पका कारण गद्दी बैठक भत्किएकोले अहिले पुननिर्माण भइरहेको छ। यही बीचमा सोसल मिडियामा वसन्तपुरको पुरानो चित्र सार्वजनिक भएको छ। चित्रको तथ्य खोज्ने क्रममा थाहा लाग्यो, यो त लन्डनको नेसनल आर्मी म्युजियममा राखिएको पेन्टिङ रहेछ। कलाकारको नाम राखिएको छैन, नेपाली कलाकारमात्र […]

गाँजा प्रतिबन्ध, सदरमुकाम परिवर्तन र क्रिश्चियन गतिविधि : अमेरिकी प्रतिवेदनले देखाएका माओवादी विद्रोह सुरु हुनुका तीन कारण

२३ वर्षअघि आजकै दिन रोल्पा, सिन्धुली र गोरखाका प्रहरी चौकीमाथि आक्रमण गरी माओवादीले सशस्त्र युद्ध सुरु गरेको थियो। २०५२ सालपछि झन भन्दा झन् सोचेभन्दा छिटो देशभर माओवादी फैलिएपछि यसको मूल जड पत्ता लगाउन अमेरिकाको अन्तर्राष्ट्रिय विकास सम्बन्धी संस्था युएस एडले आफ्नो खर्चमा रबर्ट गेर्सोनीलाई कन्सलट्यान्ट बनाउँदै एउटा अध्ययन गर्न लगाएको थियो। ‘सोइङ द […]

माघ १९ : यसरी भएको थियो ज्ञानेन्द्रको ‘कू’, सुन्नुस् १२ वर्षअघि त्यो ऐतिहासिक दिन बीबीसीको समाचार

१३ वर्षअघि आजैको दिन (माघ १९) मा राजा ज्ञानेन्द्रले शेरबहादुर देउवाको सरकारलाई दोस्रो पटक बर्खास्त गरी सत्ता तीन वर्षका लागि आफ्नै हातमा लिने घोषणा गर्दा परिस्थिति सामान्य थिएन। घोषणालगत्तै ल्यान्डलाइन फोन र मोबाइल फोनका साथै इन्टरनेट सम्पर्क पनि विच्छेद गरिएको थियो। प्रिपेड मोबाइल त महिनौँसम्म बन्द नै रहे। विमानस्थल पनि बन्द गरिएको थियो। […]

कीर्तिनिधि विष्ट जसले प्रधानमन्त्री हुँदा राजा वीरेन्द्रलाई थाहै नदिई पूर्वप्रम सूर्यबहादुर थापालाई जेल हालेका थिए

कुरो आजभन्दा ४५ वर्ष अघिको हो। प्रधानमन्त्री कीर्तिनिधि विष्ट थिए। पूर्व प्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापा भने आन्दोलन गर्दै सडकमा उत्रिएका थिए। २०२५ सालमा प्रधानमन्त्री पदबाट हटिसकेपछि उनी पञ्चायती शासनभित्रकै विद्रोही बनेका थिए। राजाको प्रत्यक्ष शासन भएका बेला उनले यहाँ द्वैध शासन छ भन्दै राजा र प्रधानमन्त्रीकै विरोधमा चर्का भाषणहरु गर्थे। २०२९ सालको वैशाख ३१ […]

२६ वर्षअघि चुनाव लड्नेलाई एमालेको कडा आचारसंहिता- राजीनामा दिनुपर्नेदेखि सम्पति विवरण पार्टीलाई बुझाउनुपर्नेसम्म

२०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बहुदलीय व्यवस्था पुनर्स्थापना भयो र २०४८ सालमा चुनाव भयो। जनआन्दोलन संयुक्त वाममोर्चा र कांग्रेसले मिलेर गरेका थिए। चुनावमा पनि यिनै दुई शक्तिबीच प्रतिस्पर्धा थियो। वाममोर्चाका अरु वाम पार्टीहरु कता कता लागे पनि नेकपा मार्क्सवादी र नेकपा मार्क्सवादी लेनिनवादी मिलेर नेकपा एमाले पार्टी चुनाव अघि बन्यो। यो पार्टीले चुनाव लड्नुअघि उम्मेदवारहरुलाई १० […]

सेप्टेम्बर ११ को यो फोटोभित्र लुकेको रहस्य

यो फोटो सम्झनुभएको छ ? १६ वर्षअघि आज अर्थात् सेप्टेम्बर ११ का दिन वर्ल्ड ट्रेड सेन्टरमा भएको आतंकवादी आक्रमणपछि त्यो गगनचुम्बी भवनबाट हाम्फाल्दै गरेको फोटो हो यो। फोटो पछाडिको कथा झन् रोचक छ, फोटो खिच्ने फोटोग्राफर आफै एउटा इतिहास हुन्, आलोचना पनि चर्को खेप्नु पर्‍यो यो फोटोले, हाम्फाल्ने को हो भनेर पत्ता लगाउन […]

बाउआमा मरेपछि अंश लिन मात्र नेपाल जाने

-श्रवण कुमार-

“तिनका बाउ आमा मर्छन्, अनि बल्ल जाने नेपाल आफ्नो अंश लिनलाई। नत्र किन जाने अहिले सबैको नोकर हुनलाई? “, मन्दिरा भाउजूले च्याँठिएर भनिन्। कुरा क्रिसमसको हो, स्थान बाल्टिमोर – अमेरिका। २ वर्षमा मन्दिरा भाउजूमा निक्कै परिवर्तन आएछ। २ वर्ष अघिसम्म सासु ससुरा भनेका हाम्रा आफ्ना जन्मदिने बाउ आमा समान हुन्छन्, […]

के हो ‘प्रतिष्ठा’ भनेको ?

-कृष्ण ज्ञवाली-

मलाई एकजना साथीले अमेरिकामा भने, अमेरिका आएपछि त नेपालमा बिहे गर्नका लागि केटीहरु दशैँमा खसी–बोका छानेजस्तो छानी-छानी ल्याउन पाइन्छ। अब आफै बुझ्नुस्, प्रतिष्ठा आचरणमा होइन, को कुन देशमा छसँग गासिएको रहेछ।

एकजना आत्मीय मित्रले मलाई फेसबुकमा भने- ‘अब त तपाईँको इज्जत (प्रतिष्ठा) बढ्ने भयो। किनकि तपाईँ अमेरिकामा हुनुहुन्छ। मैले प्रतिप्रश्न गरेँ- […]

यस्तो थियो पहिले काठमाडौँको एयरपोर्ट

काठमाडौँको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पहिले यस्तो थियो। सन् १९८६ अर्थात् विक्रम संवत् २०४२/४३ सालतिरको दृश्य हो यो।

[…]

आँशु बगाएर मन हलुका पार्ने मौकासमेत पाउन सकिनँ : यस्तो थियो नारायणहिटी छाड्दा ज्ञानेन्द्रको मार्मिक वक्तव्य

आज जेठ २९। संविधानसभाले गणतन्त्र घोषणा गर्दै राजाको उपाधि खोसिएका ज्ञानेन्द्रले नारायणहिटी दरबार छाडेको नौ वर्ष पूरा भएको छ। नौ वर्षअघि आजैको दिन ज्ञानेन्द्रले नारायणहिटी दरबारमा पत्रकार सम्मेलन गरी दरबार छाडेका थिए। अहिले दरबार संग्रहालय रहेको छ। टिकट काटेर हेर्न जान सकिन्छ।

अन्तिम दिन भिडले अव्यवस्थित भएको पत्रकार सम्मेलनमा ज्ञानेन्द्रले मार्मिक लिखित […]

यस्तो थियो दरबार हत्याकाण्डबारे पारस र हिमानीको बयान

१६ वर्षअघि दरबार हत्याकान्ड हुँदा पारस श्री ५ शाहज्यादा थिए अनि हिमानी श्री ५ शाहज्यादी। हत्याकान्डपछि उनका बुबा ज्ञानेन्द्र श्री ५ महाराजधिराज भए। तर उनीहरुलाई युवराज/युवराज्ञी घोषणा गर्न भने दशैँसम्म कुर्नुपर्‍यो। देशमा गणतन्त्र घोषणा भएपछि दुवै पूर्व युवराज/युवराज्ञी भएका छन्। २०५८ जेठ १९ गते नारायणहिटी दरबारमा हत्याकान्ड हुँदा दुवै घटनास्थलमा थिए। उनीहरुले घटनाबारे […]

माघ १९ : यसरी भएको थियो ज्ञानेन्द्रको ‘कू’, सुन्नुस् १२ वर्षअघि त्यो ऐतिहासिक दिन बीबीसीको समाचार

१२ वर्षअघि आजैको दिन (माघ १९) मा राजा ज्ञानेन्द्रले शेरबहादुर देउवाको सरकारलाई दोस्रो पटक बर्खास्त गरी सत्ता तीन वर्षका लागि आफ्नै हातमा लिने घोषणा गर्दा परिस्थिति सामान्य थिएन। घोषणालगत्तै ल्यान्डलाइन फोन र मोबाइल फोनका साथै इन्टरनेट सम्पर्क पनि विच्छेद गरिएको थियो। प्रिपेड मोबाइल त महिनौँसम्म बन्द नै रहे। विमानस्थल पनि बन्द गरिएको थियो। […]

जुङ्गा हैन जाँठा भनेमा दुई रुपैयाँ दण्ड : यस्ता पनि कानुन थिए (२)

पुराना कानुनले त्यतिबेलाको समाज, त्यतिबेलाको व्यवहार र त्यतिबेलाको सोच देखाउँछ। त्यतिबेलाको समाजको अध्ययन हो यो एक किसिमले। मेरो हातमा मुलुकी ऐन परेपछि र त्यसलाई सर्सर्ती हेरेपछि त्यसमा रहेका अनौठा कुराहरु तपाईँलाई बाँड्नबाट रोक्न सकिनँ। विक्रम संवत् १९१० मा लागू भएको नेपालको पहिलो लिखित कानुन थियो यो। हेरौँ अहिलेको अवस्थामा अचम्म लाग्ने थप केही प्रावधानहरु-

[…]

थुक्ने र पाद्‍नेलाई सजाय : यस्तो पनि कानुन थियो नेपालमा

विक्रम संवत् १९१० मा लागू भएको नेपालको पहिलो लिखित कानुनमा भएका केही प्रावधान अहिले हेर्दा अचम्म लाग्न सक्छ। हेरौँ केही त्यस्ता प्रावधान-

[…]

४३ वर्षअघि सिंहदरबारमा आगो लाग्दाका ६ फोटो

विक्रम संवत् २०३० असार २५ गते सोमबारका दिन सिंहदरबारमा भयानक आगलागी भएको थियो। आगलागीबाट बचाउनका लागि प्रयास गरिए पनि त्यो सफल भएन। त्यसपछि अगाडिको भागमात्रै भएपनि बचाउनका लागि तोप हानीहानी पछाडिको भाग भत्काई अगाडिको भाग जोगाइयो, बाँकी सिंहदरबार जलेर खरानी भयो। अगाडिको भागसँगै जोडेर अलिकति पछि निमार्ण कार्य गरियो। सिंहदरबारको रक्षा हुन नसकेकोमा […]

के तपाईँलाई थाहा छ? काठमाडौँ आवतजावत गर्न पनि पासपोर्ट चाहिन्थ्यो एक जमानामा

अहिले राजनीति प्रदेश विभाजनको कुरामा फँसेको छ। हास्य कलाकारहरुले एक प्रदेशबाट अर्को प्रदेशमा जान भिसा लिनुपर्ने जसरी प्रचार गरेकाले मान्छेलाई हो कि जस्तो पनि लागेको छ।

तर के तपाईँलाई थाहा छ? संघीयतामा नजाँदै एक जमानामा देशको राजधानी काठमाडौँ आवतजावत गर्न पनि राहदानी अर्थात् पासपोर्ट आवश्यक पर्थ्यो। २००९ साल वैशाख ९ गते नेपाल सरकारले राजपत्रमा […]