यो साइटमा भएका सामाग्रीहरु व्यवसायिक प्रयोजनका लागि कुनै पनि हिसाबले टेक्स्ट, फोटो, अडियो वा भिडियोका रुपमा पुनर्उत्पादन गर्न स्वीकृति लिनुपर्नेछ। स्वीकृतिका लागि salokya@mysansar.com मा इमेल गर्नुहोला।
eXTReMe Tracker

के व्यक्तिगत स्वतन्त्रता निरपेक्ष हुन्छ ?

—दधि अधिकारी—

** भरखरै मात्र नर्वेमा एक भारतीय दम्पत्तिलाई डेढ बर्षको काराबासको सजाय सुनाईयो । उनीहरुमाथि आफ्नो सात बर्षको बच्चालाई घरमा पढाऊँदा यातना दिएको अभियोग लागेको थियो । हाम्रो देश लगायत करिब करिब संपुर्ण एसिया र अफ्रिकामा बच्चाहरुलाई पढाऊँदा दिइने सजाय सामान्य नै मानिन्छ ।

** आकासबाट खस्ने उल्का पिण्ड लगायत अन्य आकाशीय पिण्डहरु […]

आफुले आफुलाइ हानी गर्न पाउने कि नपाउने ?

-डा.डोलेश्वर भण्डारी-

हत्या, अपहरण, चोरी, डाका, छलकपट, भ्रष्टाचार जस्ता अपराधी कृयाकलापले अरुलाइ हानी पुर्याएको हुन्छन् र सभ्य समाजमा यस्ता अपराधिहरुलाइ दण्ड दिइन्छ । जुनसुकै समाजको पनि जीउधनको सुरक्षा गर्ने र शान्ती स्थापना गर्ने पहिलो लक्ष हुन्छ । नेपालमा भने अरुले अरुलाई दुख दिने माथी भनिएका अपराधका घटना नै फालाफाल घटिराखेका छन् । यीनलाइ […]

गुरु तेरो लुगामा धुलो लाग्नुभो : मातृभाषामा पढाइ, कसरी सम्भव ?

-डोलेश्वर भण्डारी-

‘गुरु तेरो लुगामा धुलो लाग्नुभयो’ भनेर मखबहादुर लिम्वुले स्कुलका गुरुलाई सजग गराउन खोज्दा भनेको कुराले उनलाई बूढो भइन्जेल पनि नेपाली बोल्नेहरुले गिज्याउन छाडेनन्। यो घटना थियो तेह्रथुमको एउटा लिम्वु गाउँको। यस्तो गिज्याइ खानेहरु नेपालको पूर्वका राई, लिम्वुदेखि लिएर तराईका मैथिली, भोजपुरी, अवधि, थारु भाषामा बोलचाल गर्ने मधेशीहरु, पहाडतिरका तामाङ, शेर्पा, […]

मान्छेले स्वर्ग भन्ने गरेको के यही हो अमेरिका!

-प्रदीप नेपाल-

यहाँ वासिंगटनमा बसेको छ, कमाएको र खाएको छ अनि नेपालको बारेमा नचाहिंदो कचरपचर गरेको छ। जे गरेका छन् नेपालीले नेपालमा, त्यसको फल उनीहरुले बेहोरिरहेका छन्। त्यहाँ बेहोर्नुपर्छ भन्ने डरले अमेरिका भासिएका मानिसले बेकारमा किन पचास खालको टिप्पणी गर्नु हँ? फर्किएर नेपाल जाने, त्यहाँको ढुङ्गा माटोसँग खुरी खेल्ने पनि होइन, यहाँको गाडीमा […]

दुई तिहाई बहुमत जितेको प्रधानमन्त्रीलाई सेनाले घेरेर ‘यु आर अन्डर अरेस्ट’ भनेको दिन

मिति : पुस १ गते, २०१७ साल।

स्थान : थापाथली।

कार्यक्रम : तरुण दलको प्रथम अधिवेशन उद्घाटन।

कार्यक्रम चलिरहेको बेलामा अचानक हतियारधारी सैनिकको प्रवेश कार्यक्रम स्थलमा हुन्छ। लेफ्टिनेन्ट जनरल सुरेन्द्रबहादुर शाह र बिग्रेडियर जनरल समराज कुँवरको नेतृत्वमा कार्यक्रम स्थललाई सैनिकहरुले घेर्छन्।

दुई तिहाई बहुमत जितेको शक्तिशाली सरकारका प्रधानमन्त्री वीपी कोइरालासहित मन्त्रीहरु घेराबन्दीमा परिसकेका […]

गढिमाई मेलाको सम्झना

हरेक पाँच वर्षमा लाग्ने बाराको गढिमाई मेला यो वर्ष जारी छ। मेलाको मुख्य दिन मंगलबार राँगाको बलि दिइयो भने बुधबार हाँस, परेवा आदिको दिइन्छ। पाँच वर्ष अघि हामी यो मेलाको रिपोर्टिङका लागि पुगेका थियौँ। त्यतिबेला लेखेको ब्लग-

गढिमाई मेलामा प्रहरी र प्रशासनको नालायकी देख्दा निकै दुःख लाग्यो। यो पहिलो पटक भएको मेला थिएन। […]

१५ वर्ष अघि काठमाडौँ जलेको त्यो दिन

१५ वर्षअगाडि (२०६१ भदौ १६ मा) आज कै दिन काठमाडौं निकै तनावग्रस्त थियो। सिङ्गो काठमाडौं जलेको थियो। इराकमा नेपाली दाजुभाइ मारिएका कारण आक्रोशित जनसाधारण सडकमा उत्रिएका थिए।

[तस्वीरमा जल्दै गरेको ताहाचलको म्यानपावर कार्यालय। यो तस्वीर खिच्दा आगोको रापले मेरो अनुहार र हात नराम्रोसित पोलेको थियो। यो कार्यालय जलेको केही छिनपछि कर्फ्यु लागेको […]

सम्झना वैशाख ११ को : सेनाले कर्फ्यु तोड्नेहरुलाई पहिला त्यता नजानुस् भनेर हात जोड्यो, त्यसपछि बाटो छोड्यो

आज वैशाख ११। लोकतन्त्र दिवस। राजा ज्ञानेन्द्रले सात दल र माओवादीको आन्दोलनको माग अनुसार विघटित प्रतिनिधि सभा पुनर्स्थापना गर्ने घोषणा गरेको दिन। तीन दिनमा यो दोस्रो शाही घोषणा थियो। राजाको पहिलो घोषणापछि आन्दोलन झन् चर्किएको थियो। कर्फ्यु तोड्दै प्रदर्शन हुन्थे। त्यस्तै एउटा कर्फ्यु तोडेर आएको जुलुसमा म पनि मिसिएको थिएँ। कालिमाटीमा पुग्दा त्यहाँ सेना […]

प्रम ओलीले प्रचण्ड जस्तै भनेर प्रशंसा गरेका सीके राउत एक जमानामा गेरुवस्त्र लाएर भगवान खोज्दै हिँडेका थिए

अहिले सीके राउत फेरि चर्चामा छन्। उनलाई प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजनीतिक सहमति घोषणा कार्यक्रममा प्रचण्ड जस्तै निर्णय क्षमता भएको भनेर प्रशंसा पनि गरे। यसरी प्रशंसा गर्दा मञ्चमा प्रचण्ड पनि सँगै थिए। प्रचण्डले बोल्ने मौका नै पाएनन्। आफूलाई पृथकतावादी अभियान चलाइरहेका राउतसँग तुलना गरिएकोमा प्रचण्डलाई कस्तो लाग्यो होला सुन्न पाइएन। सिके राउतको बारेमा […]

राष्ट्रपतिको सवारीमा भएको ‘विद्रोह’ले सम्झाएको राजा ज्ञानेन्द्रको १४ वर्ष पुरानो सवारी

मंगलबार राष्ट्रपतिको सवारीका क्रममा बाटो छेकिएका सवारी साधनहरुले विद्रोह गर्दै निषेध तोडेको भिडियो भाइरल भइरहँदा मलाई भने १४ वर्ष अघिको राजाको सवारीका क्रममा खिचेको भिडियोको याद आयो।

त्यतिबेला अहिले जस्तो सामाजिक सञ्जाल थिएन। न अहिले जस्तो तीव्र गतिको इन्टरनेट नै थियो। अहिले भए स्मार्टफोनबाटै भिडियो खिच्न सकिन्थ्यो। त्यतिबेला त्यो पनि थिएन। ३ […]

फागुन ७ स्मृति : यसरी भारतीय सेना उतारेर लगिएको थियो राजा त्रिभुवनलाई भारत

२००७ साल कात्तिक २२ गते राजा त्रिभुवन नारायणहिटी दरबारबाट भागेर भारतीय दूतावासमा शरण लिँदादेखि दिल्ली भगाउँदासम्म भारत सरकारको प्रत्यक्ष सहयोग थियो। विमानस्थलसमेत नभएको काठमाडौँबाट राजालाई भारत भगाउनु सहज थिएन। यो ‘षड्यन्त्र’ मा सहभागी अनेक पात्रमध्ये बीएल शर्माले आफ्नो अनुभव यसरी सुनाएका छन्-

राजा भगाउन विमानस्थल निर्माण त्यतिबेला नेपालमा जहाज चलेको थिएन। राजालाई कसरी […]

नेपाल गुलाम बनेन, नेपालीहरु गुलामी गर्न संसारभर पुगे

केही दिनपछि पोखरामा नेपाल साहित्य महोत्सव हुँदैछ। पाँच वर्षअघि तेस्रो साहित्य महोत्सवमा वनस्पतिशास्त्री तीर्थबहादुर श्रेष्ठलाई उद्‌‌घाटन समारोहमा प्रमुख मन्तव्य दिन लगाइएको थियो। उनले नेपाल र नेपालीको बारेमा केही मननयोग्य भनाई राखेका थिए। नेपाल चिनौँ शीर्षकमा केही प्रमुख अंश-

सबै नेपाली नेपालमा छैनन्। कोही प्रवासमा छन्। कोही गैरआवासीय नेपाली भनेर विदेशमा छन्। कोही श्रमिक […]

चार वर्षअघि नेपाली राष्ट्रपतिको ‘जाड काण्ड’

चार वर्षअघि नेपालमा हालका राष्ट्रपति हैन प्रथम राष्ट्रपति रामवरण यादव थिए। त्यतिबेला एउटा रमाइलो ‘जाड काण्ड’ भएको थियो। फेसबुकको मेमोरी फिचर्सले पुराना कुराहरु सम्झाउने क्रममा यो ब्लग पनि सम्झाइदियो। धेरैले बिर्सिसके होलान्, मैले पनि बिर्सिसकेको थिएँ। आउनुस् यो पुरानो ब्लग एक पटक फेरि पढेर रमाइलो गरौँ।

राष्ट्रपति रामवरण यादवले जाडबारे वक्तव्य कहिले निकाल्नु […]

प्रधानमन्त्री ओली पुग्नुअघि चार नेपालीले यसरी हल्लाएका थिए कोस्टा रिका

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली संयुक्त राष्ट्र संघको महासभामा सहभागी भएर शनिबार कोस्टारिका पुगेका छन्। त्यहाँ आइतबार उनलाई पिस युनिर्भसिटीले डाक्टर बनाउँदैछ। अर्थात् मानार्थ विद्यावारिधी दिँदैछ नेपालको शान्ति र लोकतान्त्रिकरणमा पुर्‍याएको योगदानका लागि। कोस्टा रिका पुग्ने ओली पहिलो नेपाली प्रधानमन्त्री भए पनि त्यहाँ नेपाली पुग्दै नपुगेका भने हैनन्। अवैध रुपमा अमेरिका जाने चोर बाटोमा […]

साढे दुई सय वर्षअघि कान्तिपुर जित्ने पृथ्वीनारायण शाहको सैन्य योजना यस्तो थियो

२५० वर्षअघि आजकै दिन पृथ्वीनारायण शाहले गोर्खा राज्य विस्तारको क्रममा महत्त्वपूर्ण विजय हासिल गरेका थिए। २६ सेप्टेम्बर १७६८ का दिन भएको ‘ब्याटल अफ कान्तिपुर’ बारे सैन्य इतिहासमा विद्यावारिधी गरेका पूर्व सहायक रथी प्रेमसिंह बस्न्यातले तत्कालीन सैन्य रणनीतिको विश्लेषण यसरी गरेका छन्।

[…]

नमिता सुनीता काण्डबारे जान्नुस् : शक्तिको आडमा दबाइएको एउटा कुख्यात घटना जसका दोषी अझै पत्ता लागेका छैनन्

अहिले निर्मला बलात्कार तथा हत्याकाण्डले देशै तरङ्गित बनाएको छ। झण्डै दुई महिना बित्न लागिसक्दा भने हत्याराको अत्तोपत्तो लागेको छैन। प्रहरीले दोषी आरोप लगाई सार्वजनिक गरेका अभियुक्त डिएनए नमिलेपछि रिहा भइसकेका छन्। बलात्कार र त्यसपछि हत्याका घटना देशमा धेरै भए होलान्। तर यसरी सिङ्गो देशलाई नै तरङ्गित बनाउने गरी, शक्तिवानहरुले मिलेर निरीह शक्तिहीनहरुलाई पेलेर […]

के यो मलमास पतिको मुखसमेत हेर्न नमिल्ने कडा हो?

बुधबारदेखि मलमास सुरु भएको छ। यसलाई पुरुषोत्तम मास वा अधिकमास पनि भन्ने गरिन्छ। मलमासमा पूजापाठ, पवित्र कामहरु नगर्न भनिन्छ। त्यसैगरी सबैभन्दा बढी चर्चा चाहिँ लोग्ने र स्वास्नी सँगै बस्न हुन्न भन्ने छ। यो सम्बन्धमा फिनल्यान्ड निवासी जान्हबी हमालले लेखेको ब्लग June 22nd, 2015 मा प्रकाशित भएको थियो। अहिले मलमास सुरु भएको बेला सान्दर्भिक भएकोले […]

आइएस्सी भन्दा बीएस्सी पढ्न दुई रुपैयाँ महँगो : ५७ वर्षअघिको कलेज शुल्क

आजभन्दा ५७ वर्षअघि अर्थात् विक्रम संवत् २०१८ सालमा सरकारी कलेजको मासिक शुल्क कति थियो होला? अनुमान लगाउन सक्नुहुन्छ?

तपाईँले अनुमान गर्नुभएको रकम भन्दा बढी भयो कि घटी? हेर्नुस् त्यतिबेला निस्किएको नेपाल गजेटको सूचना।

त्यतिबेला आइए र आइकम भन्दा आइएस्सी पढ्न दुई रुपैयाँ महँगो रहेछ। अनि आइएस्सी र बीएस्सीको शुल्कको फरक पनि दुई […]

चरित्रहीन, झन् चरित्रहीन र फूलनदेवी : नेपाली नारीका तीन ‘अतिवादी’ भूमिगत आन्दोलन सम्झनुभएको छ?

पृष्ठभूमि : महिला दिवस सकिएको बेला यो सालोक्यलाई के महिलाको कुरा खोतल्न सकसक लाग्या होला भन्ने लाग्यो होला तपाईँलाई। आज एक जना खतरै महिलावादीसित कुरा हुँदा बिचरीलाई ‘चरित्रहिन चेली’ भनेको के हो नै थाहा रहेनछ। त्यसैले पुराना कुरा सम्झाएर महिलाका तीन अतिवादी भूमिगत आन्दोलनको विषयमा सम्झाउँ भनेर यो ब्लग लेख्ने जमर्को गरेको हुँ।

[…]

६६ वर्षअघि छापिएको गृह मन्त्रालयको सूचना – फिल्म सरकारले नै ल्याउँछ

अहिले काठमाडौँमा मल्टिप्लेक्सको चलन छ। अर्थात् एउटै भवनमा धेरै हलहरु। विदेशी फिल्महरु पनि निजी कम्पनीले मगाउँछन्। तर आजभन्दा ६६ वर्षअघि अर्थात् विक्रम संवत् २००८ मा राजपत्रमा छापिएको गृह मन्त्रालयको एउटा सूचना भने रोचक छ। त्यसमा चैत १ गतेदेखि सरकारले नै फिल्म ल्याउने हुनाले कसैले नझिकाउनु होला भनिएको छ।

त्यसैगरी ३५ प्रतिशत मनोरञ्जन कर […]