यो साइटमा भएका सामाग्रीहरु व्यवसायिक प्रयोजनका लागि कुनै पनि हिसाबले टेक्स्ट, फोटो, अडियो वा भिडियोका रुपमा पुनर्उत्पादन गर्न स्वीकृति लिनुपर्नेछ। स्वीकृतिका लागि salokya@mysansar.com मा इमेल गर्नुहोला।
eXTReMe Tracker

रामायण, बाली वध र सीताको आत्महत्याको मर्म

– डा. मुक्ति अर्याल –

रामायणलाई केवल धार्मिक ग्रन्थका रुपमा हेरियो भने त्यसको गुदी थाहा पाउन सकिन्न, अर्थको अनर्थ हुन जान्छ। रामका भक्तहरुले अघिपछि भजन गाउने अनि बालीको कुरा वा उत्तर खण्डमा सीतालाई वनवास पठाउँदाको कुरा आउँदा लज्जित हुनु पर्ने हुन्छ। नास्तिक वा धर्म मान्दिन भन्ने हरुले “आफ्नै श्रीमती माथि अविश्वास गरी वन पठाउने पनि कहीँ मर्यादापुरुष हुन्छ?” भन्ने कुराहरु अाउँछन्। अनि वास्तविकता के हो त? ल आउनुस् एकै क्षण मनन गरौं, छोटोमा।

राम, कृष्ण आदि भगवानका अवतार भनिएका हाम्रा धर्मग्रन्थका पात्रहरु सामाजिक, धार्मिक र राजनीतिक क्रान्तिका अभियन्ता हुन्। रामले विवाहपछिको सुहागरातमै सीतालाई आफ्नो खुट्टा ढोग्न दिँदैनन, अंकमाल गर्छन्। श्रीमतीलाई दासी, भार्या भन्ने मान्यता विपरित श्रीमती भनेको साथी हो भनेर सम्झाउँछन् मात्र होइन एउटा वाचा समेत गर्छन्। आफ्नै पिताको उदाहरण दिँदै राजाहरुले बहुविवाह प्रथा तोड्ने र आफ्नो एक मात्र श्रीमती हुने सपथ खान्छन्। अर्को सामाजिक विद्रोह हो छुवाछुतको विरोध: राम छुवाछुत विरोधी थिए। त्यस्ता कुराहरुको व्याख्या लेखकहरुले कमै गर्छन्। तैपनि सबरीको जुठो फल खानु, नाउ केवटसँग को प्रेम भाव आदिमा देख्न सकिन्छ। Continue reading रामायण, बाली वध र सीताको आत्महत्याको मर्म

के नेपाल आइडलमा कम्प्युटरबाट पनि भोट गर्न सकिन्छ?

अहिले चर्चामा रहेको रियालिटी शो नेपाल आइडलमा भोट गर्नका लागि नेपालभित्रका दर्शकहरुले मोबाइलबाट एसएमएस गर्नुपर्ने हुन्छ। प्रति एसएमएस शुल्क करबाहेक पनि ५ रुपैयाँ पर्छ। करसहित जोड्दा झण्डै ७ रुपैयाँ पर्न आउँछ। रियालिटी शोको आम्दानीको एउटा माध्यम यस्तो एसएमएस शुल्क पनि हो।

विदेशमा रहेका दर्शकहरुका लागि नेपाल आइडलको अफिसियल एपबाट भोट गर्न मिल्ने बनाइएको छ। यसबाट भोट गर्दा भने पैसा लाग्दैन। एसएमएस वा एप दुवैबाट भोट गर्न तपाईँलाई मोबाइल नै आवश्यक पर्छ। तर के कम्प्युटरबाट भोट गर्ने कुनै उपाय छैन? छ। आउनुस् तरिका जानौँ।
Continue reading के नेपाल आइडलमा कम्प्युटरबाट पनि भोट गर्न सकिन्छ?

गुरुले गति छाडेपछि यस्तो पनि देख्‍न पाइयो :जागिर जोगाउन सेनासित गुहार


सेना अचेल गजबको विषय भएको छ। यही सेनाले रेडियो चलाउन लाइसेन्स पाएको छ। सडक विभाग हुँदाहुँदै फास्ट ट्रयाकको सडक खन्ने ठेक्का लगाउने काम सेनाले पाएको छ। टुँडिखेलको सार्वजनिक जग्गामा नक्सा पास नगरी भवन ठड्याउने सेना भएको छ। मेडिकल कलेज खोल्दैछ, हाइड्रो चलाउँदैछ। हुँदाहुँदा अब त जागिर जोगाउन पनि सेनालाई गुहार्ने दिन आएछ। अनि सर्वोच्चले अन्याय गर्‍यो, जागिर जोगाइपाउँ भनी दिएको निवेदन पनि सेनाले दर्ता गर्ने दिन आएछ। के के मात्र देख्नुपर्ने हो बरै अब हामीले।
Continue reading गुरुले गति छाडेपछि यस्तो पनि देख्‍न पाइयो :जागिर जोगाउन सेनासित गुहार

हतार हतारमा चप्पल लगाएरै शपथ ग्रहण


हाम्रो अहिलेको राष्ट्रपति कार्यालय साह्रै कडा छ। पत्रकारहरुलाई अस्ति भर्खर तोकेको मर्यादित पोशाक लगाएर मात्र राष्ट्रपति सहभागी कार्यक्रममा आउन उर्दी जारी गरेको थियो। आज भने रमाइलो भएछ। एक जना मन्त्री चप्पल लगाएरै राष्ट्रपति कार्यालयमा शपथ खान पुगेछन्।

खासमा अरु कारणले हैन, हतार हतार भएर त्यसो भएको रहेछ। नेपाली कांग्रेसले धनुषाबाट समानुपातिक सांसद बनाएका महेन्द्र यादवलाई आफू मन्त्री बन्छु भन्ने थाहै थिएन। थाहा होस् पनि कसरी, मिडियामा यी यी मन्त्री बन्दैछन् है भनेर आएका हल्लामा उनको नामोनिसान थिएन। Continue reading हतार हतारमा चप्पल लगाएरै शपथ ग्रहण

आफ्नो हत्याको षड्यन्त्र भएको लोकमानको दावी, ज्यान सुरक्षित भएपछि बल्ल नेपाल फर्कने रे

अहो, त्यतिबेलाको कुरा के गर्ने र। समानान्तर सत्ता चलाएका थिए अख्तियार प्रमुख लोकमान सिंह कार्कीले। तर अति गर्नु अतिसार नगर्नु भन्ने उखान पालना नगरेपछि लोकमानको त्यत्रो साम्राज्य गर्ल्यामगुर्लुम्मै ढल्यो। सुरुमै केही नेताहरुलाई पाता कस्ने मौका थियो तर नेतालाई नछोएसम्म केही हुन्न भनेर बसेका लोकमानको आँखा खुल्दासम्म अबेर भइसकेको थियो। हतारहतारमा लडाकु शिविरको फाइल खोल्नेदेखि एमालेका केही नेताहरुलाई अकुत सम्पतिमा तान्नेसम्मका प्रपञ्च गरे। तर त्यसअघि नै महाभियोगको अस्त्र फ्याँकेर उनको हातखुट्टा बाँधियो। त्यसपछि सुशीला कार्की नेतृत्वको सर्वोच्च अदालतले उनलाई फ्याँकिदियो। त्यसपछि चुपचाप विदेश पलायन भए उनी। लामो समय चूप रहेका उनी अहिले फेरि बोल्न थालेका छन्। Continue reading आफ्नो हत्याको षड्यन्त्र भएको लोकमानको दावी, ज्यान सुरक्षित भएपछि बल्ल नेपाल फर्कने रे

बेरोजगारलाई भत्ता : मस्यौदाबाट हटाएर जोगियो सरकार


यदि सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री हुँदा संसदमा दर्ता भएको सामाजिक सुरक्षा विधेयक जस्ताको तस्तै पारित भएको भए अबको ९१ औँ दिनमा सरकारले बेरोजगारहरुलाई भत्ता अनिवार्य दिनुपर्ने हुन्थ्यो। तर हिजो बेरोजगार भत्तासम्बन्धी यो प्रावधान हटाएर संसदले योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा विधेयक पास गरेपछि सरकार जोगिएको छ। एउटा पपुलिस्ट निर्णयबाट सरकार जोगिएको छ।

सामाजिक सुरक्षा विधेयकको मस्यौदा गर्दा परिच्छेद २ मा बेरोजगार परिचयपत्र प्राप्त गर्ने र त्यस्तो परिचयपत्र भएकालाई सरकारले तोकेको न्यूनतम पारिश्रमिकको २५ प्रतिशत रकम वर्षमा चार महिनाका लागि सरकारले दिनुपर्ने उल्लेख थियो। Continue reading बेरोजगारलाई भत्ता : मस्यौदाबाट हटाएर जोगियो सरकार

यस्ता छन् भूकम्पपछिको नेपाल फोटो प्रतियोगितामा छानिएका फोटो

Smoke and dust billow over the sky in Khokana village of Lalitpur district a couple of minutes after Nepal was hit by a magnitude 7.6 earthquake on April 25, 2015.PHOTO: RAJESH GURUNG

नेपाल फोटो पत्रकार संघ (एनएफपिजे) ले भूकम्पपछिको नेपाल शीर्षकमा फोटो प्रतियोगिता आयोजना गरेको थियो। प्रतियोगितामा छानिएका फोटोहरु यस्ता छन्। Continue reading यस्ता छन् भूकम्पपछिको नेपाल फोटो प्रतियोगितामा छानिएका फोटो

एउटै घटना, दुई एङ्गल : के फोटोले आफै बोल्छ?


आज काठमाडौ पोस्टको पहिलो पेजमा छापिएको सन्जोग मानन्धरको एउटा फोटो निकै चर्चाको विषय बन्यो। उही मिडिया हाउसको अर्को पत्रिका कान्तिपुरको भित्री पेजमा छापिएको हेमन्त श्रेष्ठको अर्को फोटो पनि थियो। त्यसको भने खासै चर्चा भएन। खासमा यो उही समय खिचिएको तर फरक एङ्गलका फोटो थिए। Continue reading एउटै घटना, दुई एङ्गल : के फोटोले आफै बोल्छ?

वैज्ञानिक अनुसन्धान के हो? फर्जी विज्ञान कसरी छुट्ट्याउने? नेपाली मिडियालाइ फेक न्यूजबाट बच्न केही टिप्स


रासस लगायत नेपाली मूलधारका कतिपय मिडियाले विज्ञानका ठुला तर अप्रमाणित दावीहरुलाई पत्याएर फेक न्युज पस्केको पस्कै गर्ने गरेकोले नेपाली विज्ञानको अन्तर्राष्ट्रिय बेइज्जत नहोस् भनेर केही टिप्स दिने कोशिस गरिएको छ। विज्ञानको अनुसन्धान कसरी गरिन्छ भन्ने आधारभूत जानकारी नहुँदा कलिलो उमेरका विज्ञानका जिज्ञासुहरु अर्ध-ज्ञानको आधारमा मिडिया कभरेज हुँदा आफ्नै भविश्यसँग खेलवाड गर्न पुग्छन्। मिडियाको बहकाउमा गरिने अतिरन्जित तर अपुष्ट दावीहरु अहिलेको इन्टरनेट युगमा कालो धब्बा बनेर बसिराख्न सक्छन्। र, भोलि गएर प्रतिष्ठित विश्वविद्यालय, अनुसन्धान केन्द्र या अन्य वैज्ञानिकसँग काम गर्ने अवसर पनि गुम्न सक्छ। दुई वर्ष अघि पनि यस्ता युवालाई जानकारी दिई सहयोग पुगोस् भनेर यही लेखिएको थियो। तर घुमाउरो बाटो लिएर गरिने अनुसन्धानको प्रचारबाजी हुन छोडेको छैन। त्यसैले मिडियाले यस्ता युवालाई विज्ञानका जिज्ञासु भनेर प्रोत्साहन गर्नु राम्रो हुन्छ। पुष्टि नै नभएका ठूला ठूला दावीलाई सनसनिखेज समाचार बनाएर आफू पनि पंगु बन्ने र अरुलाई पनि भ्रमित नपार्न सचेत हुनु पर्छ। कुनै पनि खोजलाई कतिको उछाल्ने जान्न प्रोफेसर रबर्ट पार्कले दिएका “फर्जी विज्ञानका सात संकेतहरु” बाट लिइएका तीन संकेतमा चर्चा गरौँ। Continue reading वैज्ञानिक अनुसन्धान के हो? फर्जी विज्ञान कसरी छुट्ट्याउने? नेपाली मिडियालाइ फेक न्यूजबाट बच्न केही टिप्स

बिहेको फोटो प्रतियोगितामा पुरस्कार जित्ने टप टेन फोटो यस्ता छन्


बिहेको फोटोहरुको प्रतियोगिता क्यानन केपिए वेडिङ फोेटो अवार्ड २०१७ को उपाधि चितवनका सुमन सापकोटाले हात पारेका छन्। उनले क्यानन ६ डि क्यामेरा पुरस्कार पाए। काठमाडौं फोटोग्राफर संघको आयोजनामा सम्पन्न क्यानन केपिए वेडिङ फोटो अवार्डको दोस्रो पुरस्कार काठमाडौंका फोटोग्राफर ओमलाल अकेलाले पाए। उनले क्याननको तर्फबाट क्यानन ८० डि क्यामेरा पाएका थिए। यसैगरी तेस्रो पुरस्कार काठमाडौंकै मनोज रत्न शाहीले खिचेको फोटोले पायो। उनले क्याननकै ७५० डि क्यामेरा पाए।
Continue reading बिहेको फोटो प्रतियोगितामा पुरस्कार जित्ने टप टेन फोटो यस्ता छन्

गाइने किराका १० रोचक जानकारीहरु

-राजु आचार्य-

सानोमा यसको पछिल्लो भागमा मसिनो धागो बाँधेर छोड्दा आनन्द लाग्थ्यो। यसलाई हेलिकप्टर भन्यो अनि पछि पछि दगुर्‍यो। तर आजभोलि गाइने किराहरु देख्न पनि गाह्रो भैसक्यो। यसलाई नचिन्ने मानिसहरु सायदै होलान्। यिनको लामो शरीर, पारदर्शी पंखेटाहरु तथा ठूलाठूला आँखाहरु हुन्छन्। यिनीहरु किरा हुन्। यसलाई खेतारी,पानी टिपुवा, टुकली, फिरफिरे, झ्यालिन्चा आदि नामले समेत चिनिन्छ। टाउको ठूलो भएको कारणले कसै-कसैल घन टाउके किरा समेत भन्दछन्। यिनीहरु तातो मौसममा तथा पानी आसपासको क्षेत्रमा बस्न रुचाउने गर्दछन्। यिनीहरुले मानिसलाई कुनै नोक्सानी गर्दैनन्। आउनुस् यसका केही रोचक जानकारीहरु पढौ।
Continue reading गाइने किराका १० रोचक जानकारीहरु

लघुकथा: बिहे गर्ली र !

– बासु पौडेल –

एसएलसी फेल भएको पीडा थियो। घरको किचकिच खानु भन्दा साना हजुरबाले एसएलसीमा प्रथम श्रेणी ल्याउनु है नाति केटा भनेर दिनुभएको कालो चस्मा ढल्काएर शारदानगरको हलमा फिल्म हेर्न गएँ। फिल्म हेर्दाहेर्दै एक्सन हिरो बन्ने सपना देखिरहेको थिएँ, पछाडिबाट अपरिचित केटीले हेल्लो हेल्लो ……… भनेर बोलाएको आवाजले झसङ्ग भएँ र यताउति हेर्दा त खचाखच भएको हल खाली भैसकेको रहेछ। अब हिँड्न पर्‍यो भनेर उठ्न लागेको थिएँ, अपरिचित केटीले हात समातेर ल बिस्तारै हिँड्नु है भन्दै डोराउन पो थाली।
Continue reading लघुकथा: बिहे गर्ली र !

३५ फोटोमा हेर्नुस् बोस्टनमा भएको बालुवा कला महोत्सव


अमेरिकाको बोस्टनस्थित Revere Beach मा जुलाई २१ देखि २३ सम्म अन्तर्राष्ट्रिय बालुवा मूर्ति महोत्सव आयोजना भयो। बोस्टनमा रहेका फोटोग्राफर विमल नेपालले त्यहाँका केही झलक खिचेका छन्। हेर्नुस् ३५ फोटो
Continue reading ३५ फोटोमा हेर्नुस् बोस्टनमा भएको बालुवा कला महोत्सव

गथां‍मुगः भूतप्रेत, तन्त्र साधनाको रहस्यमय दिन


सोमबार काठमाडौँ उपत्यकामा गथांमुगः चाड मनाइयो। यो दिन फलामको औँठी, लैँचा (मेहन्दी) लगाइन्छ र भूतको पुत्ला जलाइन्छ। आजको रात तन्त्रमन्त्रको कुविद्या सिक्नेहरु औँलामा मैनबत्ती बालेर आउँछन् भन्ने कथा ठूलाले सुनाउँदा सानोमा खुब डर लाग्थ्यो। भूतप्रेतको कुरा अहिले अलि अपाच्य लागे पनि यो हाम्रो परम्पराले स्वीकारेको विषय हो। पश्चिमी संस्कृतिमा पनि भूतप्रेतकै हालोइन पर्व मनाउने गरिन्छ। जापानको बोन फेस्टिभलमा पूर्खाको आत्मालाई सम्झने गरिन्छ। यही गथां‍मुगः चाड बारे विनय राजोपाध्यायको जानकारीमूलक ब्लग Continue reading गथां‍मुगः भूतप्रेत, तन्त्र साधनाको रहस्यमय दिन

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रले बिरामी भएर पनि नेतालाई दिएको शिक्षा

‍-सूर्य खड्का-

आफ्नो ७१ औं जन्मोत्सव जनताबाट शुुभेच्छा तथा दीघार्युको शुुभकामनालिएर मनाएको केही सातामा नै पूर्व श्री ५ महाराजाधिराजको स्वास्थ्य बिग्रियो । बुधवार नर्भिक अस्पतालमा भर्ना भएपछि उनको सफलतापूर्वक चिकित्सकीय उपचार भएको छ । वंशानुुगत मुटु रोगले सताइएका पूर्व श्री ५ को स्वास्थ्य सप्रिनु वा बिग्रनु आफैमा एक खबर होइन, यो मानवचोलाको एक प्राकृतिक आकस्मिकता र भवितव्य पनि हो। चिकित्सकहरुको टोलीको प्रयाश र समर्थकहरुको शुुभेच्छाले उनको स्वास्थ्यमा सुधार भैरहेको छ । उनको दीर्घजीवनको कामनागर्ने लाखौं फ्यानहरुलाई यो शुुभखबर नै हो। उनी सन्चो भएर आजै घर फिर्ता पनि भइसके।
Continue reading पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रले बिरामी भएर पनि नेतालाई दिएको शिक्षा

के हो एजेन्सी? स्रोतमा एजेन्सी लेख्न हुन्छ कि हुँदैन ?

-नेत्र तामाङ-

नेपाली मिडियामा प्रकाशन/प्रसारण हुने अन्तर्राष्ट्रिय समाचारहरुको क्रेडिटलाइनमा ‘एजेन्सी’ शब्द अधिक मात्रमा प्रयोगमा आएको देखिन्छ । पत्रपत्रिका, रेडियो, टेलिभिजन र अनलाइनहरुमा एजेन्सीलाई स्रोतका रुपमा प्रशस्तमात्रमा प्रयोगमा ल्याएका छन् । यो शब्द मैले काम गर्ने समाचार पत्रिकामा पनि प्रयोग हुन्छ । पत्रिका सजाउने क्रममा एजेन्सी शब्द राख्ने कि नराख्ने अधिकार मसँग छ । तर, मेरा सम्पादक भने एजेन्सी शब्द देख्नेवित्तिकै त्यसैत्यसै सन्किन्छन् ।

‘मैले भाइलाई पहिलेदेखि नै भनेको, त्यो एजेन्सी भन्ने नराख्नु भनेर, यसपाली पनि पत्रिका एजेन्सी भन्ने प्रिन्ट भएछ, कस्तो नमज्जा भो, अबदेखि यसो नगर्नु,’ मिडिया मालिकसमेत रहेका मेरा सम्पादकले फेरि यसरी सम्झाउँछन् मलाई ।
Continue reading के हो एजेन्सी? स्रोतमा एजेन्सी लेख्न हुन्छ कि हुँदैन ?

अहो, कस्तो बर्बरता : लभ गरेको आरोपमा एक्ली केटीलाई घेरेर कुटपिट


एउटा निकै पीडादायी भिडियो अहिले भाइरल भएको छ। रुपन्देहीको मर्चवारमा लभ गरेको आरोपमा एक्ली अबला केटीलाई घेरेर उनकै परिवार र छिमेकीले समेत लात्ताले भकुरेको, भुत्ल्याएको र लट्ठीले चुटेको भिडियोमा देखिन्छ।

सम्मरीमाई गाउँपालिका वडानम्बर ६ डिहुलीमा एउटी केटीको बाल विवाह भएको रहेछ। उमेर भएपछि उनको प्रेम गाउँकै केटासँग बस्यो। लभ गरेको थाहा पाएपछि त्यही आरोपमा उनका बाबु इन्नर अहिरसहित परिवारका अन्य सदस्य र छिमेकीले समेतले त्यसरी कुटपिट गरेका हुन्। Continue reading अहो, कस्तो बर्बरता : लभ गरेको आरोपमा एक्ली केटीलाई घेरेर कुटपिट

फेयर एन्ड लभ्ली गर्ल : यस्ती भइन् अहिले उनी


१५ वर्षअघि त्यतिबेलाको चर्चित टिभी सिरियल ‘हिजोआजका कुरा’ हेर्नुहुन्थ्यो? त्यसो भए तपाईँलाई पक्कै याद होला। सिरियल आउनुअघि आउने फेयर एन्ड लभ्लीको विज्ञापन जसमा एक हिस्सी परेकी युवतीको हाँसो।

सिरियलमात्र किन, नेपाल टेलिभिजनको प्रत्येक समाचारको अगाडि र बीचमा, पत्रपत्रिकामा, होर्डिङ बोर्डमा, पसलमा जताततै उनको फोटो हुन्थ्यो। उनै फेयर एन्ड लभ्ली गर्ल अहिले कस्ती भइन् त? कहाँ छिन् अहिले उनी? यो बीचमा के-के गरिन्? हिजो उनीसँग भएको कुराकानीको आधारमा पहिलोपोस्टमा एउटा सामाग्री तयार पारेको छु।
Continue reading फेयर एन्ड लभ्ली गर्ल : यस्ती भइन् अहिले उनी

धेरै कुरा ‘स्मार्ट’ हुँदैछन् काठमाडौँमा, हेर्नुस् के-के?

स्मार्ट सिटी

यो धेरैले सुनेको शब्द हो। यो शब्द अरु नगरपालिकाहरुमा पनि बारम्बार प्रयोग भइरहेको शब्द हो। काठमाडौँ महानगरपालिकाको भने कुरा बेग्लै छ। देशको राजधानीसमेत रहेको काठमाडौँ महानगरपालिकाले अरु सबलाई नमूना हुने गरी केही त गर्नुपर्‍यो। यसै क्रममा स्मार्ट शौचालयको बारेमा तपाईँले यसअघिको ब्लग हेरिहाल्नुभयो होला। नहेरेको भए यहाँ क्लिक गरी पढ्नुस्

शौचालय मात्र हैन अरु धेरै कुरा पनि स्मार्ट हुँदैछन् काठमाडौँमा। महानगरपालिकाका मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले प्रस्तुत गरेको यो आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा अरु के के स्मार्ट छन् त? हेर्नुस् भित्र। Continue reading धेरै कुरा ‘स्मार्ट’ हुँदैछन् काठमाडौँमा, हेर्नुस् के-के?

यस्तो थियो पहिले काठमाडौँको एयरपोर्ट

काठमाडौँको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पहिले यस्तो थियो। सन् १९८६ अर्थात् विक्रम संवत् २०४२/४३ सालतिरको दृश्य हो यो।  Continue reading यस्तो थियो पहिले काठमाडौँको एयरपोर्ट