फोटोमा हेर्नुस् अमेरिकामा यसरी मनाइयो इन्द्रजात्रा

-रोशन श्रेष्ठ-

इन्द्रजात्रा काठमाडौँ उपत्यकामा धूमधामका साथ मनाइने पर्व हो। ग्लोबलाइजेसनका कारण अब कुनै चाड कुनै ठाउँ वा देशमा मात्र सीमित रहेन। १४ सेप्टेम्बरमा अमेरिकामा पनि इन्द्रजात्रा मनाइयो।

नेवाः अर्गनाइजेसन अफ अमेरिका (NOA) ले अमेरिकाको मेरील्यान्ड राज्यमा इन्द्रजात्रा मनाएको हो। NOA संयुक्त राज्य अमेरिकामा नेपाल भाषा र नेवार संस्कृति को प्रवर्द्धन र संरक्षण गर्न वाशिंगटन डीसीमा स्थापना भएको गैर नाफामुखी संस्था हो। यो वर्ष यस संस्थाले अमेरिकामा नवौं इन्द्रजात्रा मनाएको हो।

आज २९ (उनान्तीस) पनि बज्दो रहेछ नि, तपाईँलाई थाहा छ?


आज इन्द्रजात्राको अन्तिम दिन हो। यो यःसिं ठड्याएसँगै सुरु भएको इन्द्रजात्रा यसलाई ढालेसँगै सकिन्छ। दुवै काम साइत हेरेर हुन्छ। साइत निकाल्ने काम गर्छ- राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले। समितिले पठाएको साइतको सूचीमा लेखिएको थियो- इन्द्रध्वज पातन – मिति २०७६ साल भाद्र ३१ गते मंगलबार समयः २९: ३५ बजे। के हो यो २९ भनेको? २९ पनि बज्छ कहीँ। सोधखोज हुँदा तर्क गरियो- २९ पनि बज्दो रहेछ। कसरी?

राँगोको सि ङ्गो टा उ कोदेखि मा छा को मु खमा नोटसम्म : इन्द्रजात्राका रोचक १५ दृश्य

आज इन्द्रजात्राको अन्तिम दिन हो। साताभर काठमाडौँवासी यो जात्रामा व्यस्त भए, मस्त भए। आज नानिचा याः अन्तर्गत गणतन्त्र आएपछि सुरु भएको महिलाले रथ तान्ने चलनसँगै इन्द्रजात्राको समापन हुन्छ। यस पटकको इन्द्रजात्रामा देखिएका केही रोचक दृश्यहरु आज यो फोटो ब्लगमा राख्ने जमर्को गरेको छु। माथि माछाको मुखमा नोट देख्नुभयो होला नि। खासमा यो समयबजीको माथि सजाइएको माछा हो। समयबजीमा गजबको फूड आर्ट हुन्छ। यसलाई प्रसादका रुपमा बाँडिन्छ।

हनुमानढोकामा ख्याक नाच्दा… भिडियोमा हेर्नुस्


सानोमा हामी ख्याः देखि निकै डराउँथ्यौँ। भूत भनेको पराई लाग्थ्यो, ख्याः चाहिँ तर्साउने भए पनि ‘आफ्नै’। अँध्यारोमा ख्याक हुन्छ भनी डराउँथ्यौँ। ख्याक दुई थरिका हुन्छन् रे भनेर सुनाउँथे हामीलाई सानोमा- सेतो ख्याक र कालो ख्याक। सेतोले चाहिँ भाग्य खुलाउँछ, पैसा कमाउने बनाउँछ भनिन्थ्यो।

इन्द्रजात्रामा देखाइने विभिन्न नाचहरुमध्ये एउटा हो ख्याः प्याखँ अर्थात् ख्याक नाच। जिउ पूरै ढाकिने गरी लगाउने कालो लुगासहित दुई जना ख्याक नाच्छन्। अलि नकचरोपना पनि देखाउँछन् नाचमा। भनेको यौन हाउभाउ। तर त्यो दर्शक र नाच्नेमा भर पर्छ। यस पटक हनुमानढोकामा हेर्दा त्यस्तो नकचरोपना देखाएनन्। तर रमाइलै थियो ख्याक नाच। हेर्नुस् भिडियो

बुद्ध एयरसमेत विज्ञप्ति निकाल्न बाध्य, मन्त्री १० मिनेट, उडान २४ मिनेट ढिला

हामी नेपालीहरु नेपाली टाइम भन्दै समयको अपमान गर्न खप्पिस छौँ। इतिहासमा पहिलो पटक ढिला भएको बारे राष्ट्रव्यापी बहस भएको छ। बहसले सारा सभ्यताको मापदण्ड भत्काएको छ। अब बहस पञ्चायती मण्डले र गणतान्त्रिक मण्डलेहरुबीच फोहरी भइसकेको छ। त्यतिमात्र हैन, संविधानले दिएको आवतजावतको स्वतन्त्रतालाई खिल्ली उडाउँदै पञ्चायती मण्डलेको पारामा जिल्ला प्रवेश निषेधको गैर का नु नी वक्तव्यसमेत सत्तारुढ दलका भ्रातृ संगठनहरुले निकाल्न थालेछन्। अब यत्रो विवाद भइरहेको बेला बुद्ध एयरमात्र चुप बसेर भो त? कति मिडियामा स्रोतहरु भनेर मात्र बोल्ने? बुद्ध एयरले सोमबार दिउँसो आधिकारिक विज्ञप्ति निकालेको छ। खासमा बुद्ध एयरले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशकलाई पठाएको घटनाको सत्यतथ्यबारेमा जानकारीलाई नै विज्ञप्ति बनाएर सार्वजनिक गरेको हो। विज्ञप्ति अनुसार मन्त्री रिसेड्युल गरिएको उडान समयभन्दा १० मिनेट ढिला र उडान २४ मिनेट ढिला भएको हो। ज्ञानेन्द्र शाहीले भने एक घण्टा ढिला भएको फेसबुकमा लेखेका थिए।

एउटा नाथे ज्ञानबहादुर शाहीदेखि डराएको गणतन्त्र


१२ वर्षमा खोलो फर्कन्छ भन्ने उखान लागू होस्-नहोस्, १४ वर्षमा परिस्थिति उल्टिएको देख्न पाइएको छ। १४ वर्षअघि ०६२/६३ को आन्दोलनताका ठ्याक्कै अहिलेको जस्तो माहौल थियो- राजा र राजतन्त्रविरुद्ध चर्को आक्रोश। उनीहरुको विरोध गर्नेहरुलाई राजतन्त्र समर्थक मण्डलेहरुले पाए जति सबै विकल्प प्रयोग गर्ने।

अहिले ठीक उल्टो भएको छ। नेताहरुले जनअपेक्षा अनुसार काम नगरेको भएर उनीहरुविरुद्ध आक्रोश छ। त्यसलाई भड्काउन लागिपरेका छन् राजावादीहरु। अनि अनेक अरुवादीहरु। अनि उनीहरुलाई ठीक पार्न भने उतिबेलाका राजतन्त्र समर्थक मण्डलेहरु जस्तै यतिबेलाका गणतन्त्र समर्थक मण्डलेहरु उत्रिएका छन्। आफूलाई भ्रष्टाचारविरोधी अभियन्ता भन्ने तर भ्रष्टाचारको विरोधमा भाषण बाहेक अरु केही नगरेरै भाइरल बन्न सफल एउटा नाथे ज्ञानबहादुर उर्फ ज्ञानेन्द्र शाहीदेखि गणतन्त्र डराएको देख्दा अचम्म लाग्नुपर्ने स्थिति छ।

इन्द्रजात्राको रमझम आठ अजिब फोटोमा


यतिखेर काठमाडौँमा उत्सव छ। काठमाडौँमा धुमधामका साथ एक सातासम्म मनाइने यो जात्राको नाम इन्द्रजात्रा हो। आठ दिन मनाइने इन्द्रजात्रामा खिचिएका आठ वटा अजिबका फोटो छन् यसमा। यी फोटोहरु प्रष्ट नहोलान्, तर उत्सव प्रष्ट झल्काउने प्रयास हो। माथिको फोटो श्वेत भैरवको हो जुन इन्द्रजात्राका दिन मात्र यसरी सार्वजनिक रुपमा प्रदर्शन गरिन्छ। अरु दिन आठ वटा झ्यालभित्र रहेको हुन्छ यो विशाल मूर्ति।

यस्तो रह्यो आजको महिलामात्र रमाउने इन्द्रजात्राको विशेष दिन, हेर्नुस् भिडियो

साताव्यापी इन्द्रजात्रा पर्वमा मात्र खोलिने हाथु द्यः (श्वेत भैरव) को विशाल मूर्तिको मुखमा पाइप राखेर त्यसबाट प्रसाद थ्व‍ं (जाँड) बगाउने गरिन्छ। त्यो पिएमा स्वस्थ र निरोगी भइन्छ भनिन्छ। पहिले भए जात्राका आठै दिन त्यो चलनमा पुरुषमात्रै रमाउँथे। तर विगत केही वर्षदेखि यो परम्परालाई तोडेर आयोजकहरुले एक दिन महिलालाई मात्र रमाउन दिने निर्णय गरेका छन्। आज त्यो विशेष दिन थियो। जात्रापर्वमा ‘महिला क्रा न्ति’को यो दृश्य भिडियोमा हेर्नुस्-

कोकाकोलाको उपभोक्तालाई हेप्‍ने अर्को एउटा क्याम्पेन


कोकबारे अस्ति भर्खरको ‘जिग्री क्याम्पेन’बारे ब्लग लेखिसकेको छु। फेरि कोककै बारेमा लेख्दा यसको के दुश्मनी छ कोकसँग भनेर नसोच्नुहोला। केही दुश्मनी छैन। स्वास्थ्यलाई त्यति राम्रो गर्दैन भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि कोक खान मन चाहिँ पर्छ। कोकको विज्ञापन पाउने आशामा अरु मिडियाले यसबारे केही लेख्दैनन्। ब्लगलाई त विज्ञापन सिज्ञापन नआए नि केही फरक पर्दैन। त्यही भएर मज्जाले लेख्न पाइन्छ। अँ त्यो जिग्री बारे त विदेशी मिडियाले नि कोकको आलोचना गर्‍यो, नेपालीले केही नलेखे पनि। यता क्लिक गरेर पढ्नुस्। नेपाली मिडियामा भने environment-friendly, वातावरण मैत्री भएको दावी मात्रै देख्नुपर्‍यो।

अहिले लेख्न लागेको विषय चाहिँ कोकको नयाँ पार्टीइइइ क्याम्पेन बारे हो। तपाईँहरुले हेर्नुभएको होला नि टिभीतिर प्रियङ्का कार्की खुस्के जस्तो गरी पार्टीइइइ भन्दै चिच्याउँदै गरेको। छापाहरुमा पनि आएको छ त्यसको विज्ञापन।

इन्द्रजात्रामा महिला क्रान्ति : आज महिला मात्र रमाउने क्षण हेर्न नछुटाउनुस्

साताव्यापी इन्द्रजात्रा पर्वको अवसरमा मात्र खोलिने हाथु द्यः (श्वेत भैरव) को विशाल मूर्तिको मुखमा पाइप राखेर त्यसबाट थ्व‍ं (राइस बियर) बगाउने गरिन्छ। त्यो पिएमा स्वस्थ र निरोगी भइन्छ भनिन्छ। पहिले भए जात्राका आठै दिन त्यो चलनमा पुरुषमात्रै रमाउँथे। तर विगत केही वर्षदेखि यो परम्परालाई तोडेर आयोजकहरुले एक दिन महिलालाई मात्र रमाउन दिने निर्णय गरेका छन्। इन्द्रजात्राको पाँचौँ दिन आज त्यो दिन हो। जात्रापर्वमा ‘महिला क्रा न्ति’को यो दृश्य हेर्न नछुटाउनुस्। समय हो आज अर्थात् भदौ २९ गते आइतबार साँझ ७ बजे। नेपाली टाइम अनुसार एक घण्टासम्म ढिला पनि हुनसक्ने तर्फ ध्यान दिनुहोला।

१२ फोटोमा जीवित देवीका भावभंगिमा : कुमारीले हाई काढ्दादेखि कान थुन्दासम्म

विश्वमा एउटा मात्र परम्परा छ भनिन्छ जीवित देवीको- कुमारी। कुमारीको फोटो खिच्ने भनेर जाँदा मोबाइलहरुको फोटो खिच्न बाध्य भएको बारे लेखेको ब्लग छुटाउनु भएको भए यता क्लिक गरी पढ्नुस्। खासमा गाह्रो गरी गरी पनि केही फोटो चैँ खिचिएको थियो है कुमारीको। ती मध्येबाट छानेर १२ फोटो राखेको छु।

प्लेनभित्रै पर्यटन मन्त्री योगेश भट्टराईविरुद्ध यात्रुहरुको आक्रोश

आशालाग्दा युवा नेता योगेश भट्टराई पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बनेपछि केही आशालाग्दा कामको अपेक्षा थियो। प्रमुख प्रतिपक्षी नेतालाई भेटेर आफ्नो मन्त्रालयको कामबारे बताउने, अरु नेताहरुको सम्मान गर्ने जस्ता कामले उनलाई चर्चामा ल्याएको थियो, सँगै पशुपति आरतीमा राष्ट्रगान गाउन लगाउने, विमानको टिकटमा ज्येष्ठ नागरिकलाई छुट दिने जस्ता विषय भने विवादमा आयो। शनिबार भने बुद्ध एयरको विमानभित्रै यात्रुहरुले मन्त्रीकै अगाडि आक्रोश पोखे।

कुमारीको फोटो खिच्ने इच्छा थियो, मोबाइलको खिचियो :)

बिहान उठ्ने बित्तिकै मोबाइल, सुत्नुअघिसम्म पनि मोबाइल। कतै भेट्न जाँदा पनि मोबाइल। कतै रेस्टुरेन्टमा खान जाँदा पनि मोबाइल। जहिले पनि मोबाइल, जता पनि मोबाइल। अचेल त फेसबुकमा लाइभ गर्ने सुविधा भएकोले जुनसुकै कार्यक्रममा पनि मोबाइल चल्न थालिहाल्छ। फेसबुकमा लाइभ नगर्ने भए पनि फोटो र भिडियो खिच्नका लागि मोबाइल चलाउनु परिहाल्यो। उहिले झैँ 1.44 mb को फ्लपी डिस्क हो र जिबीका जिबी स्टोरेज भएको मोबाइल हातहातमा छ। अनि पछिलाई चाहियोस्, नचाहियोस् मोबाइल भरी टन्नै फोटो र भिडियो। इन्द्रजात्रा चलिरहेको छ, रथयात्रा भइरहेको छ। लौ न त जीवित देवी कुमारीको फोटो खिचौँ न त भनेर हिजो राति यसो ट्राइ मारेको, ठूलै युद्ध लड्नु पर्ने रहेछ।

काठमाडौँवासीलाई ‘स्वर्ग लैजान’ मध्यरातमा टोल टोल चहार्ने यो अनौठो पात्र- दागीँ


मध्यरात हुनै लाग्दा मरु सतः अर्थात् काष्ठमण्डपपछाडि रहेको भुति सत्तलबाट धिमे भुस्या नामको एउटा परम्परागत बाजा बजाउँदै गजुर नभएको मन्दिर मरु गणेशस्थाननिरबाट प्याफलतिर अगाडि बढ्छ। त्यसैको पछाडि एउटा सेतो मुकुण्डो लगाएको मान्छे बाहिरिन्छ। जामा पहिरिएको यो मान्छेको आँखा कसैले छोपेको हुन्छ। आँखा छोप्नेले मरु गणेशस्थान आएपछि बल्ल छोपेको हात निकाल्छ। तर पनि यो अचम्मको आकृतिको दुवै हात फैलिएको हुन्छ। ती हातहरु अन्य सहयोगीले समातिरहेका हुन्छन्। टङटङ टङटङ संगीतको तालसँगै यो आकृति रातको बेला नगरपरिक्रमा गर्न निस्कन्छ। यो आकृतिको पछि पछि हुन्छ सयौँ मानिसहरु। ती सबै सेतो पहिरनमा हुन्छन्। काठमाडौँमा हरेक वर्ष इन्द्रजात्राका बेला देखिने यो दृश्यको रहस्य के हो त ? आखिर को हुन् यिनी ?

इन्द्रजात्रामा नझुक्किनका लागि जान्नै पर्ने पाँच तथ्य

काठमाडौँको एउटा ठूलो उत्सव हो इन्द्रजात्रा। त्यही भएर यसको मौलिक नाम नै येँयाः रहेको छ। येँको अर्थ काठमाडौँ हो। काठमाडौँमै बसेर पनि धेरैलाई यति ठूलो उत्सवबारे केही थाहा नभएकाहरु पनि छन्। अनि केही चाहिँ गलत बुझ्छन्। जीवित देवी कुमारी भनेको त थाहा छ, तर कुमारलाई कुमारी भन्ठानेर सेल्फी खिच्छन् र फेसबुकमा हाल्छन्। त्यसरी नझुक्किनका लागि थाहा पाउनै पर्ने केही जानकारी यस्ता छन्-

१) कुमारीको जस्तो पहिरन लगाउने सबै जीवित देवी कुमारी हुँदैनन्
अस्ति भर्खरै कुमारी पुजा भएको थियो। त्यसमा फोटोग्राफरहरुले पोजपोजका फोटो खिचे। मिडिया र सोसल मिडियामा निकै प्रचार भयो। धेरैलाई लाग्यो, जीवित देवी कुमारी नै त्यही हुनुपर्छ। गलत। उनीहरु कुमारीको भेषमा मात्र हुन्, साँच्चिकै जीवित देवी कुमारी हैनन्।

२५१ वर्षअघि आजकै दिन यसरी हराएका थिए पृथ्वीनारायण शाहले कान्तिपुर राज्यलाई


२५१ वर्षअघि कान्तिपुर एउटा छुट्टै राज्य थियो। आज झैँ त्यतिबेला पनि यहाँ इन्द्रजात्राको रमझम थियो। तर रात नबित्दै यो राज्यले आफ्नो छुट्टै अस्तित्व गुमायो र तत्कालीन गोरखा राज्यमा विलय हुन पुग्यो। नेपाल एकीकरणको अभियानमा कान्तिपुर विजय एउटा मुख्य फड्को थियो। तर यसका लागि पृथ्वीनारायण शाहले धेरै तयारी गर्नुपरेको थियो।

नेपाली भाषामा बढ्दै गएको दरिद्रता

• उनलाई मन पर्ने एउटा फिचर उसले आफ्नो नयाँ उत्पादनमा राख्न शुरु गर्‍यो ।

• त्यस्तो परिस्थितिमा यात्रुको अवस्थाका बारेमा क्रु मेम्बरलाई जानकारी गराइन्छ ।

म्यासेजहरु डिलिट गर्दा होश पुर्‍याउनुपर्छ ।

• त्यति भनेर ऊ आफ्नो रुमतिर लागी ।

माथिका उदाहरणमा रहेका वाक्यांशहरु नाम चलेका पत्रिकाहरुका समाचार, लेख र साहित्यिक रचनाहरुबाट लिइएको हो । पहिलो पंक्तिको वाक्यांश एउटा लेखबाट लिइएको हो जसमा लेखिएको ‘फिचर’ शब्दको साटो ‘बिशेषता’ लेख्न त्यो लेख लेख्नेलाई कति गाह्रो लाग्यो त्यो कुरा लेख लेख्नेलाई नै थाहा होला । हाम्रो जस्तो धेरै जसो जनता अझै पनि साक्षर मात्र भएको देशमा ‘फिचर’ शब्दको वास्तविक अर्थ बुझ्ने कति होलान् ?

कसैलाई जान नदिएको धरहराभित्रको उपाकु मार्गमा यात्रा गर्दा के देखियो, हेर्नुस् भिडियोमा

नौ तल्ले धरहरा चार वर्षअघि वैशाख १२ मा पूरै भत्कियो। अहिले त्यहाँ ४२ रोपनी जग्गामा २२ तल्ले नयाँ धरहरा बनाउन लागिएको छ। बन्न लागेको ठाउँमा काठमाडौँको परम्परागत उपाकु मार्ग पर्ने भन्दै विवाद भएको थियो। इन्द्रजात्राको सुरुको दिन मंगलबार काठमाडौँका विभिन्न ठाउँमा धूप र दीप जलाउँदै उपाकु यात्रा गर्ने गरिन्छ। यो वर्ष आफन्त गुमाएकाहरु यसमा लाग्छन्। यो वर्ष छिमेकमा शोक परेको थियो। त्यसैले हामी पनि ३ घण्टा लगाएर यो मार्गमा परिक्रमा गर्‍यौँ। त्यही क्रममा न्युरोडबाट सुन्धारा मार्ग हुँदै बागदरबारतिर जाने क्रममा यो धरहराभित्रको रुट पर्छ। यो वर्ष पुननिर्माण प्राधिकरणले मंगलबारको दिन अस्थायी रुपमा बाटो खोल्ने निर्णय गरेको थियो। कस्तो थियो त त्यो मार्गमा यात्रा गर्दाको दृश्य? हेर्नुस् भिडियो-

सेप्टेम्बर ११ को यो फोटोभित्र लुकेको रहस्य

911
यो फोटो सम्झनुभएको छ ? १८ वर्षअघि आज अर्थात् सेप्टेम्बर ११ का दिन वर्ल्ड ट्रेड सेन्टरमा भएको आ तंकवा दी आक्रमणपछि त्यो गगनचुम्बी भवनबाट हाम्फाल्दै गरेको फोटो हो यो। फोटो पछाडिको कथा झन् रोचक छ, फोटो खिच्ने फोटोग्राफर आफै एउटा इतिहास हुन्, आलोचना पनि चर्को खेप्नु पर्‍यो यो फोटोले, हाम्फाल्ने को हो भनेर पत्ता लगाउन पत्रकारहरुलाई कति गाह्रो भयो, यो सब इतिवृत्तान्त एसक्वायर म्यागेजिनमा सन् २००३ मा प्रकाशित भएको थियो। यहाँ त्यसैको केही प्रमुख अंशको अनुवाद राखिएको छ।

फोटोमा देखिने मान्छे खसेको हैन उडेको जस्तो देखिन्छ। उनी शान्त छन्। अरु सबै यस्तै हाम्फाल्नेहरुको फोटोमा कुनैमा सर्ट नभएको, कुनैमा जुत्ता पनि उडेको देखिन्छ। यसमा भने उनी सीधा तल झरिरहेको देखिन्छ। पछाडिको भवनको लाइनहरु र उनको जिउको लाइन एकैनासको देखिन्छ। स्थानीय समय अनुसार बिहानको ९ बजेर ४१ मिनेट जाँदा खिचिएको यो तस्बिरपछि १५० माइल प्रति घण्टाको गतिमा उनी तल खसे र गायब भए।

पुरानो फोटो पठाएर नयाँ पर्यटन मन्त्रीलाई झुक्याउँदै चाकडी कसले बजाएछ?

-सन्तोष न्यौपाने/बेल्जियम-

नयाँ पर्यटन मन्त्री योगेश भट्टराईले बुधबार आफ्नो भेरिफाइड फेसबुक पेजमा दुई वटा फोटो राख्दै लेखे- ‘ब्रसेल्समा नेपाल भ्रमण बर्ष २०२० को प्रचार प्रसार। धन्यवाद मित्रहरुलाई।’

फोटो र त्यसमा लेखिएको विवरणहरु हेर्दा भर्खरै ब्रसेल्समा यसरी प्रचार गरिएको झैँ भान हुन्छ। तर त्यो सत्य हैन। खासमा यो पुरानो फोटो हो। चार महिना पुरानो फोटो।

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com