मेरो Tweet

Follow


यो साइटमा भएका सामाग्रीहरु व्यवसायिक प्रयोजनका लागि कुनै पनि हिसाबले टेक्स्ट, फोटो, अडियो वा भिडियोका रुपमा पुनर्उत्पादन गर्न स्वीकृति लिनुपर्नेछ। स्वीकृतिका लागि [email protected] मा इमेल गर्नुहोला।
eXTReMe Tracker

कथा : अभिशप्त रात

-सातोमी तोन-

उमेर तीस काटिसकेको भए पनि अझै अविवाहित नै थिई ऊ ! यतिबेला वायाँ कोल्टे पल्टेर रातो प्रकाश फालिरहेको ढकनीदार बत्तीदानीमा बलेको बत्तीको उज्यालोमा पत्रिका पढिरहेकी थिई । रात निकै चिसो र उराठलाग्दो थियो । हावाको चालचुल थिएन । आधा रात नहुँदै राती अबेरसम्म सडकमा ओहोरदोहोर गर्ने मानिसको स्वर पनि बिस्तारै कम हुँदै गइसकेको थियो ।

पत्रिकाको पन्ना पल्टाउँदैगर्दा उसका आँखा बीस वर्षीय युवती भतिजीतिर पुगे । ती दुवैको विछ्यौना लगभग जोडिएको थियो, आधा फिटको पनि फरक थिएन होला । झन्डैझन्डै जोडिएजस्तै ! भतिजी ऊतिरै फर्केर सुतेकी थिई । मस्त निद्रामा परेकी भतिजीको अनुहार अत्यन्तै सुन्दर थियो । मखमली कम्बलले पूरै ढाकिएको उसको शरीरबाट कम्बलबाहिर आँखा मात्र देखिएका थिए । उसले भतिजीको अनुहार पहिलोपल्टझैं गडेर हेरी, एकोहारो । ऊ मनमनै भन्दै थिइ्– कति सोझी र सरल छ यो केटी !

ऊ भतिजीसँग हाँसखेल गर्न चाहन्थी, खुलेर हाँस्न चाहन्थी । उता भतिजी साँचोमा कुँदेकी मूर्तिजस्तै निश्चल, शान्त निदाइरहेकी थिई । यतिसम्म शान्त कि…उसले सास फेरेको आवाज समेत सुनिँदैनथ्यो । ऊ मनमनै हाँसी । भतिजी निदै्रमा चल्मलाएर कोल्टे फर्कँदा भुइँमा भर्खरै फेरिएको हलुका तातामी (चकटी) केही स¥यो, र त्यसबाट निस्केको हावाको मसिनो झोक्काले भतिजीको अनुहारमाथि असरल्ल फैलिएको नरम कपाल फर्फरायो ।

केही बेर ऊ पत्रिकामा पढ्दै गरेको कथा कहाँ पुग्यो भनेर सम्झने कोशिसमा हराई । निद्रा आँखाबाट कोसौं टाढा भागिसकेको थियो । Continue reading कथा : अभिशप्त रात

सेनाले नक्सा पास नगरी टुँडिखेलमा भवन ठड्याउँदा बोल्ने कोही छैन


वैशाख १२ को भूकम्पपछि काठमाडौँमा घर बनाउन पहिले जस्तो सजिलो छैन। तर काठमाडौँ महानगरपालिकाको कार्यालयको ठ्याक्कै अगाडि टुँडिखेलमा सेनाले नक्सा पास नगरी ठड्याएको भवन सकिन लागिसक्दा पनि बोल्ने कोही थिएन। बल्ल आज शुक्रबार काठमाडौँ पोस्टले एउटा समाचार छापेको छ जसमा काठमाडौँ महानगरपालिकाले स्वीकारेको छ- हो, सेनाले नक्सा पास नगरी भवन बनाएको हो। Continue reading सेनाले नक्सा पास नगरी टुँडिखेलमा भवन ठड्याउँदा बोल्ने कोही छैन

सर्वोच्चको गजबको आदेश : संसारमा कुनै पनि कुरा निरपेक्ष हुँदैन, डिएनए परीक्षण पनि


सर्वोच्च अदालतले भर्खरै (माघ ६ गते) आफैले गरेको एउटा फैसला उल्ट्याउँदै डिएनए परीक्षणबारे गजबको नजिर स्थापना हुने आदेश दिएको छ। सर्वोच्चको पूर्ण इजलासले गरेको यो फैसला भने अन्तिम हुनेछ। २०६१ सालदेखि चलेको यो मुद्दाका ट्विस्ट र टर्नहरु गजबका छन्। छोटकरीमा हेरौँ-

कुरा २०५५ सालको। लक्ष्मी मिश्रका अनुसार उनको र रवि मिश्रबीच प्रेम थियो। २०५५ माघ ८ गते दक्षिणकाली मन्दिरमा विवाह भयो। र छोरी जन्मियो। घरपरिवारले अस्वीकार गरेका कारण बाहिरै डेरा खोजी राखेका थिए रविले लक्ष्मीलाई। तर गर्भवती भएपछि केटा आउन छाड्यो। उनले महिला सेलमा निवेदन पनि दिइन्। त्यहाँ एक महिनाभित्र घर लैजान्छु भनी कागज समेत गरे। तर लगेनन्। त्यसपछि उनले मुद्दा हालिन् ५ भाग मध्ये २ भाग अंश पाउँ भन्दै।
अदालतमा रविले लक्ष्मीलाई नचिनेको, रवि मिश्र र आफू रविशंकर मिश्र फरक रहेको। आफू नेपाली नागरिक नभई भारतीय नागरिक रहेको र मखमली मिश्रको छोरा नभई उनको घरमा काम गर्न बसेको मान्छे भएको जिकिर गरे।
तर फोटो, महिला सेलमा गरेको हस्ताक्षरसहित प्राप्त प्रमाणहरुका आधारमा काठमाडौँ जिल्ला अदालतले २०६१ कात्तिक २० गते फैसला गरिदियो- रवि मिश्र असर्फीलाल मिश्र र मखमली मिश्रकै छोरा हुन्। अनि लक्ष्मी र रवि मिश्रबीच लोग्ने स्वास्नीको सम्बन्ध ठहर्छ। दुई भाग अंश दिनै पर्छ। Continue reading सर्वोच्चको गजबको आदेश : संसारमा कुनै पनि कुरा निरपेक्ष हुँदैन, डिएनए परीक्षण पनि

तीन नम्बरको महिमा अपरम्पार

फेरि अहिले नेपालमा तीन नम्बरको महिमा अपरम्पार रहेको चर्चा चलेको छ। नेपाल प्रहरीको वरियतामा तेस्रो नम्बरमा रहेका जयबहादुर चन्दलाई नै नेपाली कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाको दबाबमा महानिरीक्षक बनाउने लगभग निश्चित रहेको समाचार आएका छन्।

त्यसो त अहिले देश नै तीन नम्बरको पार्टीले चलाइरहेको छ। पहिलो कांग्रेस र दोस्रो एमालेलाई जिल्याउँदै तेस्रो नम्बरको पार्टी माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्ड अहिले प्रधानमन्त्री छन्। अहिले मात्र हैन तेस्रो नम्बरले देश चलाएको धेरै भइसक्यो। Continue reading तीन नम्बरको महिमा अपरम्पार

महानगरपालिकाका सिइओले काठमाडौँमा २४ घण्टामा गुडाएका पाँच वटा रेल

विपनामा काठमाडौँमा धूलो र धुँवाको सास्ती खपिनसक्नु छ। तर सपनामा भने के के गुड्छ के के। नाकाबन्दीको बेला पनि यहाँ इलेक्ट्रिक बस सररर गुडिसकेका थिए। मेट्रो रेल पनि कल्पनामा गुडेको धेरै भइसक्यो। बुधबार भने स्काई रेल गुड्यो। खासमा काठमाडौं महानगरपालिकाले स्काई रेल चलाउनेबारे सम्भाव्यता अध्ययन गर्न लागेको थियो। यसका लागि महानगरपालिका र सिमेक्स कम्पनीबीच सम्भाव्यता अध्ययन अघि बढाउने सहमति पत्रमा हस्ताक्षर भयो। तर यो समाचार मिडियामा आउँदा भने काठमाडौँमा साँच्चिकै स्काइ रेल गुडिसकेकै भान भयो। महानगरपालिकाका सिइओ (चुनाव नभएको जुग भो, कर्मचारीले चलाइराछन्। नत्र त मेयर भन्न पाइन्थ्यो) रुद्र तामाङले पनि आफ्नो फेसबुक वालमा रेल गुडाइदिए। हेर्नुस् उनको फेसबुक वालमा गुडेका विभिन्न मिडियाका पाँच किसिमका रेल।
Continue reading महानगरपालिकाका सिइओले काठमाडौँमा २४ घण्टामा गुडाएका पाँच वटा रेल

प्रम र माधव नेपाललाई डेमो भोट हाल्न लगाइएको इ भोटिङ मेसिन कम्पनीबारे विकिलिक्समा यस्तो रहेछ

आज निर्वाचन आयोगले प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र पूर्व प्रधानमन्त्री माधव नेपाललाई निर्वाचन आयोगमा आयोजित एउटा कार्यक्रममा डेमो भोट हाल्न लगायो। भोट हाल्न जानेमा पूर्व सभामुख सुवास नेम्वाङ पनि थिए। समाचार हेर्दा र बुझ्दा बेलायती भनिएको कम्पनी स्मार्टम्याटिकले आफ्नो उपकरण किन्न लगाउन गरेको प्रचार जस्तो लाग्यो। कस्तो रहेछ त यो कम्पनी? यसो इन्टरनेटतिर खोजी हेर्दा यस्तो पो भेटियो। विकिलिक्सको एउटा डकुमेन्ट यही कम्पनीको बारेमा रहेछ। त्यसमा प्रमाणित नभए पनि भेनेजुएलामा यसको मेसिन प्रयोग गर्दा फ्रड भएको शंका गरिएको रहेछ- The Smartmatic machines used in Venezuela are widely suspected of, though never proven conclusively to be, susceptible to fraud Continue reading प्रम र माधव नेपाललाई डेमो भोट हाल्न लगाइएको इ भोटिङ मेसिन कम्पनीबारे विकिलिक्समा यस्तो रहेछ

कलाकारपछि अब साहित्यकारलाई परिचयपत्र बाँड्ने तयारी, दुई किसिमको हुनेछ परिचयपत्र- सामान्य र विशिष्ट

कलाकारलाई परिचय पत्र बाँड्दा भएको लफडा त तपाईँहरुले बिर्सनु भएको छैन होला। कलाकारलाई विशिष्ट, वरिष्ठ र सामान्य गरी तीन किसिमको परिचय पत्र बाँडिएको थियो। यसको विरोधमा कान्तिपुरले कलाकारको अपमान ! शीर्षकमा सम्पादकीय लेख्दै भनेको थियो- ‘कलाकारको मूल्यांकन गर्ने दर्शकको काम हो । र, कसलाई कुन स्थान दिने उनीहरूको छनोटको विषय हो । कुनै दर्शकलाई राम्रो लागेको र वरिष्ठ ठानेको कुनै कलाकार अर्काेका लागि नराम्रो र कनिष्ठ हुन सक्छ । त्यसैले पनि यो दर्शकको नितान्त व्यक्तिगत छनोटको विषय हो । विशिष्ट, वरिष्ठ, सेलिब्रेटी को हो र होइन भनेर छुट्याउने काम दर्शकको हो, राज्यको हुनै सक्दैन । कलाकारलाई वर्गीकरण गर्ने कार्य कुनै पनि हालतमा राज्यको तजबिजीको विषय हुँदैन र हुनु पनि हुँदैन । अझ लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक व्यवस्थामा त यस्तो तजबिजी गर्ने छुट हुनै सक्दैन।’

अब यस्तै परिचय पत्र साहित्यकारलाई पनि बाँड्ने तयारी भइरहेको छ। साहित्यकार भने दुई किसिमका मात्र हुनेछन्- सामान्य र विशिष्ट। यसका लागि कार्यविधिसमेत बनिसकेको रहेछ। ‘लेखक/साहित्यकार’ भन्नाले नेपालका भाषा, साहित्य, संस्कृति, दर्शन तथा सामाजिकशास्त्रमा आबद्ध स्रष्टाहरु र ती विषयहरुका अनुसन्धानकर्ताकहरुसमेत सम्झनु पर्छ भनेर कार्यविधिमा लेखिएको रहेछ।
Continue reading कलाकारपछि अब साहित्यकारलाई परिचयपत्र बाँड्ने तयारी, दुई किसिमको हुनेछ परिचयपत्र- सामान्य र विशिष्ट

अमेरिकामा नेपालीका कारण नेपाली आतंकित : फेक न्युजका सात उदाहरण

“मलाई नेपालबाट परिवार र साथीभाइको फोन आएर हैरान भइसक्यो। लौ न यस्ता फेक न्युजबारे केही लेखिदिन पर्‍यो”

अमेरिका बस्ने एक जना नेपालीले माइसंसारलाई आग्रह गर्दै लेखेको सन्देश हो यो। केही दिन यता फेसबुकमा यस्ता फेक न्युजको संख्या बढ्दो छ। नयाँ राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अहिलेसम्म नेपाल शब्द उच्चारण गर्दै वा लक्षित गर्दै केही भनेका वा गरेका छैनन्। तर फेसबुकमा हेर्दा त लाग्छ, ट्रम्पले नेपालीहरुलाई नै सम्बोधन गरी भनेका छन्- तिमीहरु आफ्नै देश जाऊ, हाम्रो देशमा बस्न पर्दैन। सात वटा उदाहरण हेरौँ फेसबुकमा देखिएका फेक न्युजका। Continue reading अमेरिकामा नेपालीका कारण नेपाली आतंकित : फेक न्युजका सात उदाहरण

सीके राउत प्रवृत्तिका जन्मदाताको शल्यक्रिया खोई?

अघिल्लो साता मात्रै आफ्नो तराई मधेश क्षेत्रको भ्रमणका क्रममा जनताले नै डा. सीके राउतको प्रतिकार गर्नेछन भन्ने बहुुअर्थी टिप्पणी गरेका प्रधानमन्त्री प्रचण्डले राजधानीमा पार्टीको भातृृ संस्था वाईसिएलको भेलामा दक्षिणपन्थीहरुको प्रतिकार गर्न निर्देशन दिएका थिए । त्यसको केहीदिनमा सिके राउत र केपीओलीपन्थको भण्डाफोर गर्ने विज्ञप्ती वाईसिएलले जारी गरेकै दिन प्रचण्ड गठबन्धन सरकारका गृहमन्त्री विमलेन्द्र निधिले डा. सिके राउतलाई गिरफतार गराएका छन्। माघ २० का दिन सिंहदरवारमा चुनावी घोषणाका लागि निर्वाचन आयोगलाई निर्देशित गर्नेगरी मन्त्रीपरिषदको वैठक चल्दै गर्दा जनकपुरबाट डा. सीके राउत प्रहरीको फन्दामा परिसकेका थिए । मधेशमा मधेशी दलहरु मात्रै होईन, सत्तारुढ र विपक्षी दलका लागि पनि हाउगुुजी बनेका र तराई मधेश क्षेत्रका युवा माझ अति लोकप्रिय रहेका डा. सीकेको गिरफतारी सरकारको लागि चुनाव बिथोल्न नदिने पूर्व सर्तकता वा प्रयाश हुनसक्छ भने मधेशी मोर्चा वा अन्य तराई मधेशवादी दलका लागि दुश्मन किनारा लगाउने प्रयाश र राहत । किन भने मधेशी दलहरुका तुलनामा डा. सीके तराई मधेशका धेरै जनसमर्थन पाएका एक वौद्धिक अभियन्ता पनि हुन भन्ने धेरै मधेशी जनको बुुझाई रहदै आएको तथ्य हो ।
Continue reading सीके राउत प्रवृत्तिका जन्मदाताको शल्यक्रिया खोई?

कथा : फेसबुकको लभ

-प्रकाश गिरी-

सिरकमुनि मुन्टो लुकाएरै फेसबुकको ‘न्युज फिड’मा दुई-तीन किलोमिटर मर्निङ्-वाक गरीसकेको थिएँ, एउटा फ्रेन्ड रिक्वेष्ट आयो – ‘स्वेता सिम्खडा’।
मैले रिक्वेष्ट एसेप्ट गर्नासाथ म्यासेज पठाएँ – “ओई! के छ खबर? सञ्चै छ्यौँ?”

“अँ यार! तिमिले त माया नै मार्यौ! कहिल्यै खोजेनौँ है मलाई?”

“मुटुभरी प्रेम बोकेर ‘आई लभ यू’ भन्दा ब्लक गरेकि होइनौ? म त त्यो बेलादेखि आजसम्म दिनरात तिमीलाई नै सम्झेर बसिरा’छु नि!” – म जिस्किएँ।

“हाहा…सबको अगाडि लाज लाग्ने गरी भन्ने हो त, एकान्तमा भेटै नहुने गरि? कस्तो ‘सेम टु यू’ पनि भन्न नपाई छुटिनुपर्यो… ‘एनिवेज् ढिलै भएतापनि आई लभ यू सो मच है!” – म्यासेजसँगै पान खाएर थुकेजस्तो पानकै पात आईपुग्यो।
Continue reading कथा : फेसबुकको लभ

माघ १९ सम्झनाः समाचार लेख्न नपाउँदा हातै काटिए जस्तै भो

पहिलो पटक प्रकाशित मिति : Feb 1, 2013
२०६१ माघ १९ मा राजाले कू गरेपछिको घटना त्यतिबेला कान्तिपुर टेलिभिजनमा कार्यरत सञ्चारकर्मी भुवन केसी यसरी सम्झन्छन्-

बिहान सुतिरहेको थिएँ, त्यतिबेला रेडियोबाट आज राजाबाट शाही घोषणा हुँदैछ भन्ने खबर सुने। त्यसपछि फेरि निदायछु । जाग्दा त शाही कदम घोषणा हुँदैछ भन्ने कुरा सपनाको हो कि विपना जस्तो पो भयो । त्यसपछि उठेँ । पत्रकारिताको एमएको परीक्षाको तयारीका लागि पत्रकार बिमल गौतम म कहाँ आउनुभयो । मैले सोधेँ–आज शाही घोषणा हुँदछ रे ! उहाँ पनि अन्योलमा हुनुहुँदो रहेछ । पछि भान्जा (बिनोद खडका) सँग सोधे । त्यसपछि पूराका पूरा निश्चित भयो, आज शाही घोषणा हुन्छ भनेर ।

त्यसपछि हामी पत्रकारिताको पढाइमा लाग्यौ । केही समयपछि पत्रकार कोमल गिरीले फोन गर्नु भयो र भन्नुभयो–शहरमा सुरक्षा व्यवस्था कडा छ । आज राजाबाट खतरा कदम चाल्ने सम्भावना छ । गिरीले अब के होला पनि भन्नुभयो । मैले तीनवटा विकल्प अनुमान लगाएँ – काम गर्न नसकेकोमा शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकार फाल्ने, निर्वाचनको घोषणा गर्ने र माओवादीसँग वार्ता गर्ने । दलमाथि प्रतिबन्ध लाग्दैन भन्नेमा हामी ढुक्क जस्तै थियौँ । किनकि दलहरु त्यसै पनि प्रभावहीन थिए । निकै बेर कुरा भयो, कोमलले ‘कु’ हुन सक्ने सम्भावना पनि व्यक्त गर्नुभयो । हामीले यही नै हुन्छ भन्ने निष्कर्ष निकालेनौँ । Continue reading माघ १९ सम्झनाः समाचार लेख्न नपाउँदा हातै काटिए जस्तै भो

माघ १९ : यसरी भएको थियो ज्ञानेन्द्रको ‘कू’, सुन्नुस् १२ वर्षअघि त्यो ऐतिहासिक दिन बीबीसीको समाचार

१२ वर्षअघि आजैको दिन (माघ १९) मा राजा ज्ञानेन्द्रले शेरबहादुर देउवाको सरकारलाई दोस्रो पटक बर्खास्त गरी सत्ता तीन वर्षका लागि आफ्नै हातमा लिने घोषणा गर्दा परिस्थिति सामान्य थिएन। घोषणालगत्तै ल्यान्डलाइन फोन र मोबाइल फोनका साथै इन्टरनेट सम्पर्क पनि विच्छेद गरिएको थियो। प्रिपेड मोबाइल त महिनौँसम्म बन्द नै रहे। विमानस्थल पनि बन्द गरिएको थियो। केबल टिभी बन्द थिए। टेलिभिजन र एफएममा समाचार पढ्न रोक लगाइएको थियो। मिडियाका समाचार कक्षमा हतियारधारी सेना पठाएर समाचार सेन्सर गरिएको थियो। त्यही कडा सेन्सरसिपका बीच आन्दोलनका घटनाक्रमलाई समेटेर माइसंसार पनि जन्मिएको हो। यस्तो कडा सेन्सरसिपका कारण कुनै खबर थाहा पाउन कति गाह्रो हुन्थ्यो, त्यो भोग्नेलाई मात्र थाहा थियो। न फोनमा कुरा गर्न सकिने, न इन्टरनेटमा। न टिभीमा केही आउने न रेडियोमा। सर्टवेभ रेडियोमा बीबीसीको प्रसारण एउटामात्र विकल्प थियो सूचना पाउने। त्यतिबेलाको सम्झनाका लागि बीबीसीको प्रसारण मैले क्यासेट टेपमा रेकर्ड गरेको थिएँ। त्यसैलाई डिजिटल रुपमा सारेर यहाँ राखेको छु। Continue reading माघ १९ : यसरी भएको थियो ज्ञानेन्द्रको ‘कू’, सुन्नुस् १२ वर्षअघि त्यो ऐतिहासिक दिन बीबीसीको समाचार

घ्याम्पे डाँडाबाट देखिएको काठमाडौँ उपत्यका र हिमाल


शुक्रबार बिहानदेखि पानी परिरह्यो। यो क्रम राति अबेरसम्म जारी रह्यो। अनि शनिबार बिहानैदेखि नखुलेको आकाश खुलेर आयो। भक्तपुरको गुन्डुमा रहेको घ्याम्पे डाँडा। कहाँ रहेछ भनेर कन्फ्युज भएछ भने यहाँ क्लिक गरी गुगल म्यापमा हेर्न सक्नुहुन्छ। त्यहीँ तपाईँले पत्रपत्रिकामा खुब सुनेको पाइलट बाबाको आश्रम र ध्यान केन्द्र पनि छ। अहिले घ्याम्पे डाँडा पिकनिक स्पट पनि भएको छ। यो ठाउँको विशेषता के हो भने आकाश खुलेको बेला यहाँबाट गजबले हिमशृङ्खला देखिन्छ। दोर्जे लाक्पा, लाङटाङदेखि गणेश हिमाल, हिमालचुलीसम्म। शनिबार पिकनिक जुरेको थियो र त्यही मौकामा खिचेका फोटोहरु-
Continue reading घ्याम्पे डाँडाबाट देखिएको काठमाडौँ उपत्यका र हिमाल

उ-खाने राष्ट्रवाद : उही कुमार लामाको फोटो कार्टुन


माइसंसारका पुराना पाठकले चिन्ने नाम हो उही कुमार लामा। धेरैअघिदेखि उनी फोटो कार्टुन बनाउने गर्छन्। उनैले बनाएका तीन वटा कार्टुनको संगालो। Continue reading उ-खाने राष्ट्रवाद : उही कुमार लामाको फोटो कार्टुन

पर्व संग सम्बन्धित समय सुधार गर्नै पर्ने हो त ?

-प्रकाशमान शिल्पकार-

प्रत्येक वर्ष हामीले परम्परागत संस्कार र नीति सनातनी आस्था, निष्ठा र विश्वासका साथ मनाउँदै आएका विभिन्न चाडपर्वहरु जस्तै – दशै, तिहार, तीज, राम नवमी, कृष्णाष्टमी, महाशिवरात्री तथा संक्रान्ती, पूर्णिमा, र अ्मावस्या लगायतमा पर्ने विशेष पर्व दिन एवं हाम्रो जन्मदिन मनाउने विशेष उत्सव नै पर्व हो।

शास्त्रीय नीतिनियम अनुसार शास्त्रनिर्दिष्ट शुध्द समयमा मात्र पर्वहरु मनाउनु पर्ने मात्र हैन पितृतर्पण कार्य समेत गर्नु पर्ने अन्यथा त्यस्को कुनै फल प्राप्त नहुने भन्ने शास्त्र प्रवर्तक ऋषिमुनिहरुले शास्त्रमा स्पष्ट व्याख्या गरिएको छ। अशुध्द समयमा चाड पर्वहरु, जन्मदिन मनायमा र पितृतर्पण कार्य गरिएमा निश्फल हुन गई त्यस्को प्रतिकुल प्रभाव समाज र राष्ट्रमा पर्न जान सक्छ।

हामी नेपालीहरुले विभिन्न समयमा मनाउँदै आएका विभिन्न चाड पर्वहरु के शुद्ध समयमा मनाउँदै आएका छौ त? अब हामीले यस तर्फ पनि गहन दृष्टि पुर्याई अध्ययन गर्नै पर्ने अवस्था आएको छ। Continue reading पर्व संग सम्बन्धित समय सुधार गर्नै पर्ने हो त ?

जुङ्गा हैन जाँठा भनेमा दुई रुपैयाँ दण्ड : यस्ता पनि कानुन थिए (२)

पुराना कानुनले त्यतिबेलाको समाज, त्यतिबेलाको व्यवहार र त्यतिबेलाको सोच देखाउँछ। त्यतिबेलाको समाजको अध्ययन हो यो एक किसिमले। मेरो हातमा मुलुकी ऐन परेपछि र त्यसलाई सर्सर्ती हेरेपछि त्यसमा रहेका अनौठा कुराहरु तपाईँलाई बाँड्नबाट रोक्न सकिनँ। विक्रम संवत् १९१० मा लागू भएको नेपालको पहिलो लिखित कानुन थियो यो। हेरौँ अहिलेको अवस्थामा अचम्म लाग्ने थप केही प्रावधानहरु-

यो प्रावधानले देखाउँछ त्यतिबेला मानिसहरु कसरी झगडा गर्थे, कसरी गाली गर्थे?

अहो, भनेपछि त्यतिबेला झगडा गर्दा तेरो ओठमाथिको जुंगा हो भने फलानो कुरा गर, जुँगा हैन जाँठा हो भने….भनेर गाली गर्दा रैछन्। १५९ वर्षअघि यस्तो गाली गर्दा २ रुपियाँ जरिवाना तिर्नुपर्ने रहेछ। अहिले भने जाँठा, मु* भन्नु सामान्य भइसक्यो र हिट फिल्म र किताबहरुमा समेत यसको प्रयोग हुन थालेको छ। Continue reading जुङ्गा हैन जाँठा भनेमा दुई रुपैयाँ दण्ड : यस्ता पनि कानुन थिए (२)

विज्ञान कथा : माया नं ६५३

– शंकर लामिछाने –

माया आज अलि उद्विग्न थिई। हिजो अफिसमा काम गरिरहँदा उसले एउटा आदेशपत्र पाएकी थिई। पत्र आएको थियो स्वास्थ्य विभागबाट र त्यसमा उसलाई आदेश थियो कि अब आउने सात दिनसम्म ऊ उत्तेजनाको कुनै काम नगरोस्। र आज त उसलाई अस्पताल गई आफ्ना शरिर जँचाउनु पनि थियो। अनि एक सातासम्म अस्पतालमै बसेर आराम पनि लिनु थियो। अनि मार्च १७ तारिख।

आज ११ तारिख, मार्च १७ त उसको जन्मदिन पनि हो। उसले आफ्नू नारीघडी सारेर छालामा अङ्कित मिति पढी – १७ मार्च, २०५०। यो थियो उसको जन्मदिन! नं ६५३ यो थियो उसको जन्मसङ्ख्या।

ऊ नगरपालिकाको जनसङ्ख्या-नियन्त्रण-विभागमा काम गर्दथी। तथा उसका मातहत नारीवर्गको जन्मकुण्डली र जीवनकार्यक्रमको लेखो राख्ने काम थियो। र उसलाई थाहा थियो कि कुन क्षेत्रमा जननीगुणरहित कति नारी छन्। उनीहरु के काम गर्छन् र कुन विबागमा – यो पनि ऊ जान्दथी। त्यस्तै ऊ यो पनि जान्दथी कि पुरुषवर्गको पनि रेकर्ड पनि राखिन्छन् – र त्यस विबागमा काम गर्ने पुरुषलाई पनि थाहा हुन्छ कि उसको क्षेत्रको पुरुषत्वहीन कति लोग्नेमानिस छन्। सन्तानोत्पत्तिमा सरकारको पूर्ण नियन्त्रण थियो – सरकारका पूर्वनिर्धारित योजनानुसार नै उनलाई जन्माइन्थ्यो। Continue reading विज्ञान कथा : माया नं ६५३

स्पेनको राजधानी मेड्रिड जहाँ कारको बाटो भत्काएर पैदल र साइकलयात्रीको लागि लेन बनाइएको छ, हेर्नुस् ३५ फोटो

गएको हप्ता स्पेनको राजधानी मेड्रिड शहरमा झोले पर्यटक (नेपालमा अहिले चलेको परिभाषा अनुसार एयरबीएनबीमार्फत् होम स्टेमा बस्ने, सार्वजनिक यातायातको प्रयोग गर्ने र स्थानीय खाने) को रुपमा पुगेको थिएँ। लन्डन र पेरिसपछिको युरोपियन युनियनको ठूलो शहर मेड्रिड कला संस्कृतिको केन्द्र पनि रहेछ। विशेष गरी यहाँका कतिपय घर, दरवार र चर्चहरु सोह्रौं शताब्दीमा निर्माण भएका। तर अहिले भने यो शहर प्रख्यात फुटबल क्लब रियल मेड्रिडको नामले चिनिन्छ।  कुनै बेला ट्राफिक जामको लागि कुख्यात यहाँका शहरका केन्द्रका भागहरुमा केही वर्ष अघि कारको बाटो भत्काएर पैदल र साइकल यात्रीको लागि लेन बनाइएको र रुखहरु रोपिएको रहेछ। त्यसैले होला पैदल यात्री हिड्ने बाटो कारको बाटोभन्दा पनि फराकिलो देखिने । कतिपय ठाउँमा कार निषेध। यहाँको केन्द्रको व्यस्त छ लेनको सडक ग्लानभिया (मुख्य सडक) मा पनि अबको पाँच वर्ष भित्र कारलाई निषेध गर्ने योजना सार्वजनिक भएको रहेछ। यहाँको कतिपय गल्ली काठमाडौंका झोछे, ठमेल, लगनटोलमा हिँडे जस्तै लाग्ने रहेछ। हेर्नुस् ३५ फोटो  Continue reading स्पेनको राजधानी मेड्रिड जहाँ कारको बाटो भत्काएर पैदल र साइकलयात्रीको लागि लेन बनाइएको छ, हेर्नुस् ३५ फोटो

यसरी हुँदैछ आइजी अर्थात् प्रहरी प्रमुखका लागि मिडिया क्याम्पेन

अहिले के मौसम छ? जाडो भन्नुहोला। त्यस्तो मौसम भन्या हैन के, अहिले मौसम भावी प्रहरी प्रमुखको लागि हुने चलखेलको छ। खासमा प्रहरी प्रमुख अर्थात् आइजी छान्ने सरकारले हो। मन्त्रिपरिषद्को बैठकले एआइजी र डिआइजीहरु मध्येबाट एक जनालाई प्रहरी प्रमुख बनाउने हो। तर अहिले मिडियामा समाचार हेर्नुस् त, चुनावै हुन लागेको जस्तो गरी मिडिया क्याम्पेन पो भइरहेको छ। एकले अर्काको खुट्टा तान्ने गरी समाचार छाप्ने र उचालेर प्रशंसा गर्ने काम हेर्न कति रमाइलो छ।

को हुँदैछन् त आइजी?

अहिलेका प्रहरी प्रमुख उपेन्द्रकान्त अर्याल फागुन ३ गते रिटायर हुँदैछन्। अहिले नेपाल प्रहरीको एआइजीमा राजेन्द्र भण्डारी, सुरेन्द्र शाह, विज्ञानराज शर्मा, प्रतापसिह थापा, रमेशशेखर बज्राचार्य, वीरेन्द्रबाबु श्रेष्ठ र केदारप्रसाद साउद रहेका छन्। यी सबै एकै ब्याचका भएकाले अर्यालसँगै अवकाशमा जानेछन्। अनि आइजी हुनेवालाहरु सिधै खोज्नुपर्छ डिआइजीबाट। Continue reading यसरी हुँदैछ आइजी अर्थात् प्रहरी प्रमुखका लागि मिडिया क्याम्पेन

लोकसेवा आयोगले पनि हँसाउँछ, पासवर्ड रिसेट गर्न ५० रुपैयाँ पो माग्छ

नेपालका सरकारी कार्यालयहरु बिस्तारै अनलाइन हुँदैछन्। पासपोर्टदेखि लाइसेन्ससम्मको फाराम अब अनलाइनमा भर्न पाइन्छ।

निकै राम्रो।

तर माल पाउनेले चाल नपाएपछि अनलाइन शब्दकै बेइज्जत हुने काम पनि हुने रहेछ। एउटा उदाहरण यातायात व्यवस्था विभागमा लाइसेन्सका लागि फाराम अनलाइन भर्दा देख्न सकिन्छ। बिहान १० बजे नै भर्न खोज्दा पनि कोटा सकियो भन्छन्। भो त, अनलाइनमा समेत कोटा हाल्ने कस्ता मान्छे रहेछन्!

अर्को गजबको नमूना भने लोकसेवा आयोगको देखिएको छ। लोकसेवा आयोगमा पनि आजभोलि अनलाइन दरखास्त फाराम भर्न पाइन्छ। त्यसरी फाराम भर्न युजर प्रोफाइल बनाउँदा युजर नेम र पासवर्ड दिइन्छ। त्यो बिर्सिएमा के हुन्छ? Continue reading लोकसेवा आयोगले पनि हँसाउँछ, पासवर्ड रिसेट गर्न ५० रुपैयाँ पो माग्छ