यो साइटमा भएका सामाग्रीहरु व्यवसायिक प्रयोजनका लागि कुनै पनि हिसाबले टेक्स्ट, फोटो, अडियो वा भिडियोका रुपमा पुनर्उत्पादन गर्न स्वीकृति लिनुपर्नेछ। स्वीकृतिका लागि salokya@mysansar.com मा इमेल गर्नुहोला।
eXTReMe Tracker

‘साप्ताहिक’, ‘नारी’ र ‘नेपाल’का ५३ पत्रकार अझै ट्वाँ : न बन्द गरेको घोषणा गर्छन्, न अवकाश पत्र दिन्छन्

जुन दिन (असार ११, २०७७) कान्तिपुर पब्लिकेसन्सले आफ्ना तीन पत्रिकाहरु साप्ताहिक, नेपाल र नारी बन्द गर्ने घोषणा भएको भन्दै अरु अनलाइनहरुमा समाचार आएको थियो, त्यही दिन सोही पब्लिकेसन्सको एउटा पत्रिका काठमाण्डु पोस्टमा छापिएको विज्ञापन थियो माथिको। यसमा साप्ताहिक ‘अब दिनदिनै’ भनिएको छ। तर त्यो दिनदेखि साप्ताहिकको वेबसाइटमा नयाँ सामग्री आउन छाडेको छ। सूचना बिनै पत्रिका छापिन बन्द भए पनि दिनहुँ अपडेट भइरहने नेपाल म्यागेजिनको वेबसाइटमा पनि यही दिनदेखि नयाँ सामग्री देखिन छाडेको छ। नारी मासिकको वेबसाइटको पनि अवस्था त्यही छ।  तीन वटा पत्रिका बन्द भएको समाचार अरु मिडियामा आए पनि कान्तिपुरले एक हप्ता भइसक्दा पनि यसबारे पाठकहरुलाई कुनै औपचारिक जानकारी दिएको छैन।  Continue reading ‘साप्ताहिक’, ‘नारी’ र ‘नेपाल’का ५३ पत्रकार अझै ट्वाँ : न बन्द गरेको घोषणा गर्छन्, न अवकाश पत्र दिन्छन्

त्यति राम्रो ‘ब्रान्ड भ्यालु’ भएको ‘नेकपा एमाले’ नाम अब कसले लैजाला? कानुनमा के छ?

नेकपाको स्थायी समिति बैठकमा नेकपा एमाले नामको पार्टी दर्ता गर्न निर्वाचन आयोगमा निवेदन परेको बारे चर्चा भएछ। समाचारमा आएका कुरा पत्याउने हो भने प्रचण्डले कसले दर्ता गरेको भनेर सोधेछन्। प्रम ओलीले मलाई के थाहा, माओवादी केन्द्र नामको पनि दर्ता भइसकेको छ, मैले सोधेको छु र भनेछन्। एमाले दर्ता गर्न आएको पार्टीको अध्यक्षमा सन्ध्या तिवारीको नाम रहेछ। पहिले झापा भने पनि पछि उनी विराटनगरको भन्ने समाचार आयो। को हुन् सन्ध्या तिवारी भनेर अहिले खोजी भइरहेको छ, पत्ता कसैले लगाउन सकेको छैन। के एमाले नामको पार्टी दर्ता हुन्छ त? खासमा अलि बुद्धि भएको भए एक वर्षअघि नै त्यस्तो राम्रो ब्रान्ड भ्यालु भएको नामको पार्टी दर्ता हुनसक्थ्यो। तर कसैले वास्ता नै गरेनन्।

Continue reading त्यति राम्रो ‘ब्रान्ड भ्यालु’ भएको ‘नेकपा एमाले’ नाम अब कसले लैजाला? कानुनमा के छ?

अहँ, हेभी मेटल म्युजिकले सलहलाई कक्रक्कै पार्दैन


कृषि मन्त्री घनश्याम भुसालले हेभी मेटल म्युजिक सुनाएपछि सलह कक्रक्कै पर्ने भएकोले त्यस्तो म्युजिक संकलन गरिरहेको बताएको खबरले सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चा पाइरहेको छ।

सिन्धुलीमाढीमा आइतबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले बताएको कुरालाई ‘कान्तिपुर’ ले ‘सलह कक्रक्कै हुने अमेरिकी गीत संकलन गर्दैछौं : मन्त्री भुसाल‘ शीर्षकमा समाचार छापेको थियो।

लगत्तै कृषि मन्त्रीका पिएले कान्तिपुरको नाम नलिई मन्त्रीको अभिव्यक्तिलाई बटारेर झोँक फेरेको आरोप फेसबुकमा लगाएContinue reading अहँ, हेभी मेटल म्युजिकले सलहलाई कक्रक्कै पार्दैन

सलह ‘तड्पिएको’देख्‍नेदेखि सलहको ‘चाहना’ बुझ्नेसम्मका पत्रकार


अफ्रिकाबाट उडेर आएका सलहको बथान नेपाल छिर्दैन भन्दैथियो सरकारी प्रतिवेदनले। एफएओले पनि नेपालसम्म पुग्ने कुरालाई ‘अनलाइक्ली’ नै लेखिरहेको थियो। तर छिर्दैन भन्दाभन्दै छिरी त हाल्यो। अब के गर्ने? न सरकारको तयारी, न समाचार लेख्ने पत्रकारहरुको तयारी।

तर तयारी नभए पनि पत्रकारहरु निकै भावुक भए। आइतबार भावनामा उर्लेर लेखिएका समाचारहरु पढ्न पाइयो। हेर्नुस् केही नमूना। Continue reading सलह ‘तड्पिएको’देख्‍नेदेखि सलहको ‘चाहना’ बुझ्नेसम्मका पत्रकार

के प्रम ओलीले भने जस्तै स्वीडेनका राजा साइकलमा हिँड्छन्?

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मदन भण्डारीको जन्मजयन्तीमा आइतबार बालुवाटारमा भएको कार्यक्रममा राष्ट्रपतिले महँगो गाडी चढ्यो भनेर भइरहेको आलोचनाको जवाफ दिए। यस क्रममा उनले ‘मदन भण्डारीकी धर्मपत्नीलाई साइकल चलाउन जान्नु हुन्न’ मात्र भनेनन्, उच्च पदस्थहरु साइकलमा नहिँड्ने बताए। यसै क्रममा उनले भने, ‘राष्ट्रपति साइकलमा हिँड्दैनन्। हो, स्वीडेनका राजा साइकलमा हिँड्छन्। बडो चर्चा छ। मैले पनि कहिले कहिले गर्छु चर्चा। …दरबार नजिकैको रेलवे स्टेसनमा कहिले-कहिले उनी साइकल लिएर जान्छन्।’

उनको यही भनाईलाई उद्‍धृत गर्दै थुप्रै मिडियामा समाचार आए।

तर प्रधानमन्त्री ओलीको यो दावी गलत छ। स्वीडेनका राजाले साइकल चढेको चर्चा उनले भने जसरी भएको देखिन्न। Continue reading के प्रम ओलीले भने जस्तै स्वीडेनका राजा साइकलमा हिँड्छन्?

स्वदेशीदेखि विदेशी नेताहरु झुक्किए, तपाईँ नझुक्किनुस् : कार्ड भिरेर भाइरस भाग्दैन


नेकपाको स्थायी समितिको बैठकमा आइडी कार्ड जस्तो नेताहरुको घाँटीमा ‘भाइरस भगाउने कार्ड’ झुण्डिएको देखियो। त्यहाँमात्र होइन, संसदमा समेत नेकपाका नेताहरु त्यही कार्ड घाँटीमा झुण्ड्याएर बैठकमा सहभागी भएको देखियो। कान्तिपुरको समाचार अनुसार सांसद कल्याणी खड्काको छोरा विप्लव केसीको बियोन्ड द वाल ट्रेडिङ कम्पनीले चीनबाट १० हजार थान यो कार्ड नेपाल ल्याएका र नेकपा पार्टीले नै किनेर नेताहरुलाई बाँडेका हुन्। यो लाएपछि भाइरस छेउछाउ नआउने भनिए पनि वैज्ञानिकहरुले यसको प्रयोग नगर्न चेतावनी दिएका छन्। अमेरिका लगायतका केही देशमा यसलाई प्रतिबन्ध पनि लगाइएको छ।  Continue reading स्वदेशीदेखि विदेशी नेताहरु झुक्किए, तपाईँ नझुक्किनुस् : कार्ड भिरेर भाइरस भाग्दैन

कथा : मोबाइल र श्रीमती

– प्रकाश अविनाश –

करिब तीन चार महिनादेखि उनको व्यवहार अनौठो देखिन थालेको थियो । खास गरी मोबाइल फोनको सन्दर्भमा । यसअघि उनको मोबाइल कहाँ रहेको हुन्थ्यो उनैलाई थाहा हुने थिएन, धेरै जसो मेरो मोबाइलबाट कल गरेर पत्ता लगाउनु पर्थ्यो । जहाँ जति बेला जसले पनि खोलेर हेर्न, गेम खेल्न, कल गर्न सक्थ्यो , किनकि अनलक गर्न कुनै पासवर्ड राखिएको थिएन । यसको मतलब उनी फेसबुकमा टाइम पास गर्थिनन् भन्ने हैन, गर्थिन्, उनको फेसबुक एकाउन्ट चार पाँच वर्ष अगाडि मैले नै खोलिदिएको थिएँ । म वा छोरीसँग फुर्सदमा बसिरहेको बेला पनि उनी फेसबुक चलाउँथिन् र हामीलाई उनको साथीहरूले पोस्ट गरेका फोटो, कमेन्ट देखाउँदै आफूले के कमेन्ट हान्ने भनेर छलफल गर्थिन्, आफूले पोस्ट गरेको स्ट्याटस वा फोटोमा आएको कमेन्टहरूको बारेमा बताउँथिन्। फेसबुक भएपछि म्यासेन्जर हुने नै भयो, उनी हामीसँगै हुँदा पनि म्यासेन्जरमा साथीहरूसँग च्याट गर्थिन्, म्यासेन्जर भिडियो कल आउने जाने पनि भै रहन्थ्यो। म्यासेन्जरमा नयाँ वर्ष, दशैँ, तिहार आदिमा आउने भिडियो, फोटोहरू पनि हाम्रै अगाडि बसेर मजासँग सुन्थिन्,हेर्थिन् । आफूलाई राम्रो लागेको फोटो र भिडियोहरु कसरी साथीहरूसँग सेयर गर्ने भनेर छोरी वा मसँग सोधेर सेयर गर्थिन् र रमाउँथिन् ।
Continue reading कथा : मोबाइल र श्रीमती

कृषि मन्त्रालयको हुँदै नभाको प्रतिवेदन : ‘कान्तिपुर’को क्षमायाचना, ‘नागरिक’को स्पष्टीकरण, ‘अन्नपूर्ण पोस्ट’ चुप


कृषि मन्त्रालयको फेक प्रतिवेदनलाई आधार बनाएर मिडियाहरुले समाचार लेखेको बारे तीन दिनअघि ब्लग लेखेको थिएँ- कहाँबाट आयो ‘हुँदै नभएको’ कृषि मन्त्रालयको सीमा मिचेको ‘प्रतिवेदन’? आज असार १३ गते ‘कान्तिपुर’ले असार १० गते छापिएको ‘चीनतर्फ पनि सात जिल्लामा सीमा अतिक्रमण’ शीर्षक समाचारमा ‘गम्भीर तथ्यगत त्रुटि’ भएको स्वीकार्दै क्षमायाचना गरेको छ। विदेशतिर गल्ती हुँदा सच्याउने चलन सामान्य रहे पनि नेपाली पत्रकारितामा विरलै यसरी गल्ती स्वीकारी क्षमा मागिन्छ। प्राप्त कागजातमा आफ्नोतर्फबाट पुष्टि गर्नमा भएको कमजोरीबारे उल्लेख नगरी ‘कान्तिपुर’ले सबै दोष ‘सरकारी स्रोत’माथि थोपरेको छ। ‘सरकारी स्रोतले झूटो दस्तावेज उपलब्ध गराएका कारण’ यस्तो भएको ‘कान्तिपुर’को भनाई छ। Continue reading कृषि मन्त्रालयको हुँदै नभाको प्रतिवेदन : ‘कान्तिपुर’को क्षमायाचना, ‘नागरिक’को स्पष्टीकरण, ‘अन्नपूर्ण पोस्ट’ चुप

बाह्रखरी कथा विवाद : दोषी लेखक कि निर्णायक?

12khari books katha

-मनीष उप्रेती-

साहित्यमा ‘हजार’ नगदका पुरस्कारहरुको पनि खुबै चर्चा हुन्छ भने यो त एक लाख नगदको पुरस्कार। बाह्रखरी बुक्सले गत वर्षदेखि सुरु गरेको एक लाख नगदवाला ‘राष्ट्रव्यापी खुला आधुनिक कथा प्रतियोगिता’ यसपालि ठूलै विवादमा फँसेको छ। खासमा वैशाख १२ मा नै प्रतियोगिताको नतिजा घोषणा हुनु पर्ने थियो, तर लकडाउन भएका कारण दुई महिना पछि सारेर असार ८ गतेमात्रै घोषणा गरिएको थियो।

चन्द्रागिरिबाट सार्वजनिक गरिएको नतिजामा सिरहाकी मुना चौधरीको कथा ‘लार’ प्रथम घोषणा भयो। एक लाख नगद, शिल्ड र प्रमाणपत्र हात पार्ने यही कथा चरम विवादमा आएपछि साहित्यकार र यसप्रति चासो राख्नेहरुले सामाजिक सञ्जालमा टीकाटिप्पणी गरिरहेका छन्। ‘स्तरहीन कथालाई सर्वोत्कृष्ट ठहर गरिएको’ भन्दै निर्णायकमाथि नै आक्रोश थोपरिएको छ।

विवादको मूल कारण हो- पहिल्यै प्रकाशित कथा प्रतियोगितामा किन पठाइयो? निर्णायक मण्डलले किन पूर्वप्रकाशित कथालाई पुरस्कृत गरे?
Continue reading बाह्रखरी कथा विवाद : दोषी लेखक कि निर्णायक?

‘नागरिक’को अनलाइनबाट गायब भएको एउटा न्युज, के थियो समाचारमा ?

सामाजिक सञ्जालमा नागरिकको अनलाइन संस्करणबाट एउटा न्युज हटाइएको सम्बन्धमा चर्चा भइरहेको छ। समाचारको लिङ्कमा क्लिक गर्दा माथिको ‘पृष्ठ भेटिएन’ लेखिएको पेज खुल्छ। उक्त समाचार कहिलेदेखि हटाइयो, खुलेको छैन। तर ट्विटर वा फेसबुकमा यो समाचार सेयर गर्दा भने हेडलाइनसहितको लिङ्क देख्‍न सकिन्छ।  Continue reading ‘नागरिक’को अनलाइनबाट गायब भएको एउटा न्युज, के थियो समाचारमा ?

कोरोना कहर : मिडिया साहुले मौका छोप्दा पत्रकारको बिजोग !

nepali media in coronavirus pandemic

‘लेफ्ट’

रातो मसीले अङ्ग्रेजीमा लेखिएको यो शब्द त्यतिबेला मैले काम गरिरहेको च्यानल नेपालको हाजिर कपिमा थियो। मैले अघिल्लो दिन गरेको हाजिरलाई केरेर यस्तो बनाइएको भोलिपल्ट मात्रै देखेँ।

आजभन्दा १५ वर्षअघि काम सकाएर हाजिर गरेर फर्किएको भोलिपल्ट एकाएक निकालिनुको पीडा अहिले फेरि याद आउनुको कारण हो, फेरि पनि पत्रकारहरुलाई कोरोनाको निहुँमा यसैगरी निकालिँदै छ। त्यतिबेला ९ महिनाको तलब लिन बाँकी रहेको अवस्थामा दुई दिनअघिको मिति राखेर अवकाश पत्र थमाइएको थियो। भदौ १६ कान्डपछि आक्रमण भएको निहुँमा स्पेसटाइम दैनिक बन्द भएको थियो। अनि हामी केहीलाई च्यानल नेपालमा सारिएको थियो। राजा ज्ञानेन्द्रले कू गरेपछि आर्थिक स्थिति बिग्रियो भन्दै अधिकांश मिडियाले धमाधम पत्रकार हटाउन थालेका थिए। त्यही क्रममा २०६२ कात्तिक १ गते रञ्जन झा, राधेश्याम दाहाल, चिरञ्जीवी शाह, कोमल शेरचन, मणि दाहाल, क्यामेरा सेक्सनका ३ जना, एडिटिङका ३ जनासमेत गरी १९ जना च्यानल नेपालबाट निकालिएका थियौँ। तर हामीले बाँकी तलब मात्र होइन, एक महिनाको क्षतिपूर्तिसमेत हात कसरी पार्‍यौँ, त्यो बारे पछि भन्छु। फेरि एक पटक मिडिया साहुहरुले त्यही पारा देखाएका छन् १५ वर्षपछि। Continue reading कोरोना कहर : मिडिया साहुले मौका छोप्दा पत्रकारको बिजोग !

कहाँबाट आयो ‘हुँदै नभएको’ कृषि मन्त्रालयको सीमा मिचेको ‘प्रतिवेदन’?


कृषि मन्त्रालयले चीनतर्फ सीमा मिचेको भनी ‘कान्तिपुर’ लगायतका मिडियामा केही दिनअघि समाचार आयो। सीमासम्बन्धी विषयमा कृषि मन्त्रालयले प्रतिवेदन बनाएको कुरा नै अलि अनौठो थियो। आज कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालय र परराष्ट्र मन्त्रालय दुवैले यो समाचारको खण्डन गरेको छ। यी दुवै मन्त्रालयले हुँदै नभएको भन्ने दावी गरेको रिपोर्ट आयो चाहिँ कहाँबाट त? Continue reading कहाँबाट आयो ‘हुँदै नभएको’ कृषि मन्त्रालयको सीमा मिचेको ‘प्रतिवेदन’?

पर्वतको अनौठो दृश्य : दाम्लोले बाँधेर बजार डुलाउँदा पनि चितुवा किन चुप बस्यो?

-राजु आचार्य- 

दाम्लोले बाँधिएको एउटा चितुवा लमक लमक हिँड्दैछ। केही समय एक युवक र धेरै जसो समय दुई जना प्रहरी समेतले दाम्लो समातेर हिँडेको छ। मानिसहरु सेल्फी खिच्न लालायित देखिन्छन्। कोही कोही भिडियो पनि खिचिरहेका छन्। कोही चितुवाको टाउकोमा यस्सो छोएर हेर्छन्। घरपालुवा झैँ गरी चितुवा पनि मानिसहरुको भिडमा बिन्दास हिँड्दैछ।

यतिखेर पर्वत जिल्लामा उद्दार गरिएको भनिएको चितुवालाई बजारमा गराइएको क्याट वाक चर्चामा छ। धेरैले चितुवालाई बाघ भनेका छन्। कोरोनाले आक्रान्त पार्दै गरेको अवस्थामा सामाजिक दुरीको धज्जी उडाउने गरी हुल रमाइलोमा व्यस्त देखिन्छ। एक जना प्रहरीले त मास्क पनि लगाएका छैनन्। उनी भन्छन् ‘ कोरोना आयो कोरोना’। उक्त चितुवा पर्वतको जलजलामा गाउँपालिका-७ धाइरिङमा समाएर प्रहरी र डिभिजन कार्यालयमा बुझाइएको छ। Continue reading पर्वतको अनौठो दृश्य : दाम्लोले बाँधेर बजार डुलाउँदा पनि चितुवा किन चुप बस्यो?

रुकुम घटनाको पोस्टमार्टम रिपोर्टको चिरफार : अडियोमा सुन्‍नुस्

लकडाउनकै बीच रुकुम र जाजरकोट पुगेर फर्किएपछि आफूले देखेका र बुझेका कुरा लेख्ने क्रममा यो चौथो ब्लग हो। पुरानो भागहरु छुटाउनु भएको भए क्लिक गर्नुस् पहिलोदोस्रोतेस्रो। साथमा एउटा फ्याक्टचेक। यो भागमा मैले पोस्टमार्टम रिपोर्टको चिरफार गर्ने प्रयास गरेको छु। ३५ सय शब्दको यो ब्लग पढ्न गाह्रो लाग्नेहरुका लागि विभिन्न ठाउँमा सुन्न सकिने पडकास्ट साथी महेन्द्र बमको आवाजमा तयार पारेका छौँ।  Continue reading रुकुम घटनाको पोस्टमार्टम रिपोर्टको चिरफार : अडियोमा सुन्‍नुस्

कोरोनाको उकालो यात्रा : २७ दिनमा १ हजारबाट १० हजार पार

नेपालमा कोरोना संक्रमितको संख्या १० हजार पार गरेको छ। पहिलो कोरोना संक्रमित फेला परेदेखि तीन अङ्कको संख्या अर्थात् सय पार गर्नका लागि १०७ दिन लागेको थियो। तीन अङ्कबाट चार अङ्क पार गर्न अर्थात् सयबाट हजार पुग्न २१ दिन लागेको थियो भने पाँच अङ्क पुग्न अर्थात् हजारबाट १० हजार पुग्न २७ दिन लाग्यो।  Continue reading कोरोनाको उकालो यात्रा : २७ दिनमा १ हजारबाट १० हजार पार

कोरोनाले नछोएको नेपालको एक मात्र जिल्ला


केही दिनअघिसम्म स्वास्थ्य मन्त्रालयको सिचुएसन रिपोर्टमा नेपालमा कोभिड-१९ ले नछोएका तीन जिल्ला हरियो रङमा देखिन्थे। ती थिए- मुस्ताङ, रसुवा र ओखलढुंगा। यो अलि अनौठो स्थिति थियो। मुस्ताङ र रसुवा चीनसित सीमाना जोडिएको जिल्ला। अनि ओखलढुंगा भने सबै संक्रमित भेटिएका जिल्लाले घेरिएको जिल्ला। मुस्ताङ गण्डकी प्रदेशको, रसुवा वाग्मती प्रदेशको र ओखलढुंगा प्रदेश १ को। अस्तिसम्ममा मुस्ताङ र ओखलढुंगावासीमा पनि संक्रमण पुष्टि भयो। योसँगै नेपालका कूल ७७ जिल्लामध्ये कोभिड-१९ ले नछोएको एक मात्र जिल्ला रसुवा हुन पुगेको छ। Continue reading कोरोनाले नछोएको नेपालको एक मात्र जिल्ला

‘मारेर फाल्दा’ पनि किन ‘डुबेर मरेको’ रिपोर्ट आयो : रुकुम घटनाको पोस्टमार्टम रिपोर्टको चिरफार

पोस्टमार्टम रिपोर्ट फेर्न पाइँदैन- पाइँदैन ! पाइँदैन !!

पोस्टमार्टम रिपोर्ट खारेज गर- खारेज गर! खारेज गर!!

डाक्टरहरुलाई फाँसी दे- फाँसी दे! फाँसी दे !!

असार १ गते दिउँसो जाजरकोट जिल्ला अस्पताल बाहिरको स्थिति तनावपूर्ण थियो। पोस्टमार्टम रिपोर्टमा ‘जालझेल’ भएको आरोप लगाउँदै डाक्टरहरुविरुद्ध उत्तेजक नारा लगाउँदै प्रदर्शनकारीहरु अगाडि बढिरहेका थिए।

आक्रोशित प्रदर्शनकारी अस्पतालबाहिर। अस्पतालको गेटभित्र नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी। बन्द गरिएको अस्पतालको गेटसमेत खोलेर प्रदर्शनकारीहरु भित्र पस्न थालेपछि सुरक्षाकर्मीले अश्रुग्यास प्रहार गरे। प्रदर्शनकारीहरु झन् आक्रोशित भएर ढुंगामुढा गरे। शवगृहमा आगो लगाइयो। प्रदर्शनकारीहरु अस्पतालको मूलगेट मै पुग्न लागेपछि प्रहरीले हवाई फायर पनि गर्‍यो।

ढुंगामुढाका कारण अस्पतालको एक्सरे मेसिन बिग्रियो, शिशा फुटे। प्रदर्शनकारी र सुरक्षाकर्मी दुवैतर्फ केहीलाई चोटपटक लाग्यो।

धन्न कसैको ज्यानै जाने गरी क्षति भएन। तनावपूर्ण स्थिति हेर्दा त्यस्तो हुने सम्भावनासमेत देखिएको थियो।

Continue reading ‘मारेर फाल्दा’ पनि किन ‘डुबेर मरेको’ रिपोर्ट आयो : रुकुम घटनाको पोस्टमार्टम रिपोर्टको चिरफार

उल्लुको बोली, चमेरोको दुःख र बाघलाई ज्वरो : चिडियाखानामा कोरोना कल्पना

-राजु आचार्य- 

आज मौसम अलि चिसो चिसो छ। घाम छैन। बादल धुम्म छ। त्यसैले दिउँसो पनि आँखा देखिरहेको छु। आजभोलि  मानिसहरू पनि आएका छैनन्। नत्र भने यतिखेर आइसक्थे। हैन, बिदा पनि होइन। आ… जे सुकै होस्। यी दुई खुट्टेहरू नआएकै जाति। हल्ला गरेर दिनभरि हैरान गर्छन्। हुनी नहुनी खान दिन्छन्। पेट दुखेर हैरान। आज भोलिका केटाकेटी त झन् भनेको नै मान्दैनन्। ‘ऊ उल्लु हेर हेर !’ ‘हैन यो त हुचिल होइन र’ भनेर एकै खालको कुरा गर्छन्। कोहीकोही त ‘यसलाई चीन पुर्‍याउन पाए निकै पैसा पाइन्थ्यो’ भनेर गिद्धे नजर पनि लाउँछन्। दिक्क लाग्छ। जालीबाट मसिना दाउराले घोच्छन् पनि। ज्ञान भएका तर विवेक नभएका मनुवाको कुरा गरी साध्य नै छैन।

अहिलेसम्म चिडियाखानाका कर्मचारी खाना लिएर पनि आएनन्। मलाई मन पर्ने मुसा दिए पो! त्यही भैँसीको मासु त हो नि ! गनाएको हुन्छ। ताजा त घरमै लैजान्छन् कि क्या हो !

छेवैमा बस्ने बाघ खोक्दै छ त आज। के भएछ यसलाई ? ओहो साँझ परिसक्यो । बाहिर पनि हल्ला असाध्यै कम छ। आजको दिन पनि बित्न लाग्यो।

Continue reading उल्लुको बोली, चमेरोको दुःख र बाघलाई ज्वरो : चिडियाखानामा कोरोना कल्पना

कोरोनाले सम्झाइदियो पुरानो तोप पड्कने समय, राति हिँड्न पाइन्नथ्यो

यो ६९ वर्षअघिको नेपाल गजेटमा प्रकाशित जङ्गी अड्डाको सूचना हो। विक्रम संवत् २००८ साल फागुन ६ गतेको यो सूचनामा ‘आजदेखि बेलुकाको तोप  चल्ने टायम ११ बजे रातको र बिहानको तोप चल्ने टायम ४ बजे हुने श्री माननीय प्रधानमन्त्रीज्युबाट आदेश भएको छ’ लेखिएको छ।

त्यतिबेला रातिको तोप पड्कनुको अर्थ हुन्थ्यो- बाहिर निस्कन नपाइने। अर्थात् अचेलको भाषामा नाइट टाइम कर्फ्यु। बिहानको तोप चल्यो भने चाहिँ त्यसको अर्थ अब हिँड्न हुन्छ भन्ने थियो।  Continue reading कोरोनाले सम्झाइदियो पुरानो तोप पड्कने समय, राति हिँड्न पाइन्नथ्यो

राष्ट्रिय सभामा कोरोनाभाइरस बारे प्रधानमन्त्रीले राखेका ६ भ्रामक ‘तथ्य’


राष्ट्रिय सभाको २०७७ असार ४ गते बिहीबारको दोस्रो बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले करिब २ घण्टा लामो प्रवचन दिए। त्यस क्रममा उनले विभिन्न विषयमा आफ्नो विचार राखेका थिए। त्यसमध्ये कोरोनाभाइरस बारे राखेका तथ्यहरुको हामी जाँच गर्दैछौँ।

प्रधानमन्त्रीको भनाई : जुनसुकै कारणले निधन भएको भए पनि यदि कोरोना संक्रमित पाइयो भने त्यस्तो अवस्थामा कोरोनाबाटै निधन भएको मान्नुपर्छ भन्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनको निर्देश छ। त्यो मापदण्ड बनाएको छ विश्व स्वास्थ्य संगठनले।

तथ्य : प्रधानमन्त्रीले यो विषय धेरै पटक धेरै ठाउँमा उठाएका छन्। हरेक पटक उनको जिकिर कोरोनाबाट मरेका हैनन्, अरु रोगका कारण मरेका हुन्, विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डका कारण कोरोनाकै कारण भएको घोषणा गर्नुपर्‍यो भन्ने रहन्छ। हाल अमेरिकाको एटलान्टास्थित जर्जिया स्टेट युनिभर्सिटीमा अनुसन्धानरत जीवाणु वैज्ञानिक डा. सुदीप खड्काका अनुसार विश्व स्वास्थ्य संगठनले गाइडलाइन्स मात्र तयार पार्ने हो, निर्देशन दिने हैन। त्यो गाइडलाइन्स पालना गर्ने कि नगर्ने कुनै पनि देशले आफै विचार गर्न सक्छन्। ‘डब्लुएचओले निर्देशन दियो भन्ने कुरा नै गलत हो’, डा. खड्का भन्छन्, ‘प्रधानमन्त्री भने जस्तो जुनसुकै कारणले निधन भएको भए पनि यदि कोरोना संक्रमित पाइयो भने कोरोनाबाटै निधन भएको भनेर डब्लुएचओले भनेको छैन।’ Continue reading राष्ट्रिय सभामा कोरोनाभाइरस बारे प्रधानमन्त्रीले राखेका ६ भ्रामक ‘तथ्य’